Elif Eren    

Bundan tam 87 yıl önce Türk ulusunun egemenliği yolunda atılan ilk adım, bugün tüm dünya çocuklarının bayramı.

23 Nisan 1920 cuma sabahı Ulus’taki tarihi meclis binası çevresinde toplanan Ankaralıların içinde ulusal egemenliğe kavuşmanın coşkusu vardı. Çünkü Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında ilk toplantılarını yapan 115 milletvekili, yönetimin halkın eline geçtiğini müjdeliyorlardı. O günden sonra 23 Nisan, ‘Hakimiyet-i Milliye Bayramı’ olarak kutlanmaya başlandı. Çünkü ‘hakimiyet-i milliye’, yani ulusal egemenlik; yönetme yetkisinin ulusta olması demekti. Millet Meclisi de yönetme yetkisini padişahın elinden alıp halka vermişti.

Mustafa Kemal Atatürk’e göre ulusal egemenlik, sadece padişahlığın değil, eski veya yeni bütün kişisel yönetim biçimlerinin karşıtıydı. “Türkiye devletinde ve Türkiye devletini kuran Türkiye halkında tacidar yoktur, diktatör yoktur. Bütün cihan bilmelidir ki, artık bu devletin ve bu milletin başında hiçbir kuvvet yoktur, hiçbir makam yoktur. Yalnız bir kuvvet vardır. O da milli egemenliktir” derken en üstün iradenin halka ait olduğunu haykırıyordu.

Atatürk’ün Çocukları

1929’da, o zamanki adı ‘Himaye-i Etfal Cemiyeti’ olan Çocuk Esirgeme Kurumu’nun da girişimiyle Hâkimiyet-i Milliye’nin yanına bir de Çocuk Bayramı eklendi. 23 Nisan’ın çocuklara armağan edilmesinde Atatürk’ün onlara duyduğu sevginin payı büyük. Atatürk, hayatı boyunca Afet (İnan), Sabiha (Gökçen), Fikriye, Ülkü, Nebile, Rukiye, Zehra ve Mustafa isimli sekiz çocuğu manevi evlat edindi. Abdurrahim ve İhsan adlı çocukları himayesine aldı. Ama onun gözünde tüm çocuklar sevilmeye değerdi.

Bu sevgiyi hissetmek için o yıllara şahit olmaya gerek yok, eski fotoğraflarındaki tek bir bakış bile Ulu Önder’in yüreğindeki çocuk sevgisini ve şefkati anlatıyor. 23 Nisan, Atatürk’ün çocukları ülkenin geleceği ve egemenliğin güvencesi olarak gördüğünün de ispatı. “Küçük hanımlar, küçük beyler! Sizler hepiniz geleceğin bir gülü, yıldızı, bir mutluluk parıltısısınız! Memleketi asıl aydınlığa boğacak sizsiniz. Kendinizin ne kadar mühim, kıymetli olduğunuzu düşünerek ona göre çalışınız. Sizlerden çok şeyler bekliyoruz” sözleri onun çocuklara duyduğu güvenin samimi bir ifadesi.

Türk Çocuklarından Dünya Çocuklarına Davet

İlk ‘Çocuk Bayramı’nda, Ankaralı çocuklar, marşlar söyleyerek caddelerde dolaştılar. Ankara Palas’ta Atatürk’ün de katılımıyla ilk ‘çocuk balosu ve çay şöleni’ düzenlendi. İstanbul’da da Taksim Anıtı çevresinde toplanan çocuklar, Bahriye bandosunun eşliğinde uzun bir gösteri turu yaptılar. Tepebaşı Tiyatrosu’nda çocuk tiyatrosu ve çocuk eğlenceleri sergilendi. 1935’te Hakimiyet-i Milliye ve Çocuk Bayramı birleştirilerek ‘Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’ adına kavuştu. 1979 yılının Birleşmiş Milletler tarafından ‘Dünya Çocuk Yılı’ olarak ilân edilmesi üzerine, TRT tarafından bütün dünya çocuklarını kucaklamayı amaçlayan bir organizasyon hazırlandı.

Böylece TRT Uluslararası 23 Nisan Çocuk Şenliği’nin birincisi 23 Nisan 1979’da, Türkiye’de beş ülkenin katılımıyla kutlandı. Bu ülkeler SSCB, Irak, İtalya, Romanya ve Bulgaristan’dı. TRT Uluslararası 23 Nisan Şenliği, artık her yıl yaklaşık 50 ülkenin katılımıyla kutlanıyor. 1979’dan 2000 yılına kadar başkent Ankara’da düzenlenen şenlikler artık İzmir, İstanbul, Ankara ve Antalya gibi başka büyük şehirlere de taşındı.

Şenliklere şimdiye kadar yaklaşık 100 farklı ülkeden 20 bin çocuk katıldı.

62 Ülkeyle Rekor Katılım

Bu yıl 16-25 Nisan tarihlerinde Antalya’da gerçekleştirilecek şenliklere 62 ülke katılıyor. Bu TRT tarihinde bir rekor. 29’ncusu düzenlenen kutlamanın yepyeni konukları da var: Ekvator, Fildişi Sahilleri, Karadağ, Gine Cumhuriyeti... Antik Aspendos Tiyatrosu’nda düzenlenecek gala programının bu yıl da rengârenk, cıvıl cıvıl, neşe dolu geçeceği şüphe götürmez. Aspendos’un sevimli konukları tam 15 bin karanfille karşılanacak o gün. Hepsi sırayla sahneye çıkıp renkli yerel kıyafetleriyle kendi ülkelerinin şarkılarını söyleyecek, danslarını sergileyecek. Bu seneki 23 Nisan etkinliklerinden en dikkat çekenlerinden biri de 16-23 Nisan tarihleri arasında İstanbul’da Rahmi Koç Müzesi’nde, Ankara’da TBMM ve Metro Kızılay durağında ve Antalya’da Migros Alışveriş Merkezi’nde düzenlenecek ‘Fotoğraflarla 23 Nisan Tarihi’ konulu fotoğraf sergileri.

Hep Neşeyle Doluyor İnsan

Bu ülkede çocuk olan herkes nisan ayının daha başında başlayan bayram heyecanını çok yakından bilir. Hepimizin hafızasında bu bayrama dair birkaç anı vardır. Her okul kendi programını hazırlar bayram için. Oyunlar, rontlar hazırlanır, şiirler ezberlenir. O gün her şey çocuklar içindir. Kimisi elinde balonuyla lunaparkın yolunu tutar, kimisi de valinin, meclis başkanının, başbakanın makam koltuğuna oturur bir günlüğüne.

Türk çocukları dünya çocuklarını TRT’nin canlı yayınladığı 23 Nisanlarda tanımıştır. Yaklaşık bir hafta süren şenlik boyunca kendi yaşlarına uygun çocukları olan Türk ailelerin yanında kalan çocukların ülkelerine dönerken yürekleri burkulur. Her yıl mutlaka birbirlerine sarılarak gözyaşı döken çocuk görüntüleri yansır gazete sayfalarına. Bu yıl da aynı coşku yaşanacak 23 Nisan’da. En önemlisi dünya çocukları arasında sevgi ve dostluk bağları gelişecek ve çocuklar en masum, en saf dileklerini tek bir ağızdan söyleyecekler: Tüm insanların barış içinde yaşayacakları bir dünya.

Yazı: Elif Eren          
Foto: Fatih Pınar     

Kaynakça: SkyLife - Nisan 2007

Elif Eren ve
Fatih Pınar'a teşekkürlerimizle

Denizce

20.04.2007