İmparatorluktan ulusal egemenliğe geçişin simgesi olan 23 Nisan, cumhuriyetimizin geleceği çocuklarımızın en coşkulu bayramı.

Tarih, 23 Nisan 1920. Erken saatlerde, Ankara'da, Meclis Binası çevresinde toplanmaya başlayan halk, kendi kaderine sahip çıkmanın coşkusu içindeydi. Meclis binası girişinde bir tören yapıldı. Saat 13.45'de, Ankara'ya gelebilen 115 milletvekili Meclis Salonu’nda toplandı. En yaşlı üye olan Sinop Milletvekili Şerif Bey, başkanlık kürsüsüne çıktı ve meclisin ilk toplantısını açtı. Türk ulusunun makus kaderini değiştiren bu tarihi an, geri dönülemez bir gerçeği müjdeliyordu. Türkiye Cumhuriyeti, belli bir kişi ya da zümrenin değil halkın kendi kendini yönettiği çağdaş bir sisteme sahip olacaktı.

Milli Egemenliğin Doğuşu

Atatürk’te millî egemenlik fikri, 1900’lü yıllarında Harp Okulu öğrencisi olduğu yıllarda belirmeye başlamıştı. O dönemde Balkanlar’daki genç Türk subaylar arasında padişah iradesinin yerine halk iktidarını egemen kılma fikri taraftar bulmuştu. Derken Mustafa Kemal, Cumhuriyet fikrinin ilk somut adımını, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkarak attı. Çok geçmeden 23 Nisan 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin kurulup göreve başlaması, Cumhuriyet’e giden yolun geri dönülemez adımını işaret etti. Bir gün sonra, 24 Nisan’da başkanlığa seçilen Mustafa Kemal, Meclisi kutlayan, milli egemenlik ilkesini vurgulayan konuşmalarıyla yeni bir devri resmen başlatmış oldu. Şöyle demişti Mustafa Kemal Paşa, “Millet işlerinde meşruiyet, ancak milli kararlara dayanmakla, milletin genel eğilimine tercüman olmakla mümkündür. Ulusumuzun güçlü, mutlu ve sağlam bir düzen içinde yaşayabilmesi için, devletin bütünüyle bir millet egemenliğini gütmesi ve iç örgütlerimizin de bu yapıya tam uyumlu ve dayalı olması gereklidir.” Ayakta alkışlanan bu tarihi sözlerden sonra takvim 1 Kasım 1922’yi gösterdiğinde Türkiye Büyük Millet Meclisi oy çokluğuyla aldığı bir kararla, Osmanlı iktidarına ve onun hükümetine son verdiğini dünyaya duyurdu. Artık geri dönüşü yoktu…

Dünya Çocuklarına Armağan

23 Nisan 1920 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açıldığı günün yıldönümü, ilk kez 23 Nisan 1921’de ‘Hakimiyeti Milliye Bayramı’ olarak kutlanmış. 1930’lu yıllarda Çocuk Esirgeme Kurumu’nun geleneksel hale getirdiği ‘Çocuk Haftası’nın (23 Nisan-1 Mayıs) başlangıcının da bu bayramla aynı güne rastlaması sebebiyle, Milli Hakimiyet Bayramı ile Çocuk Bayramı aynı günde birleştirilmiş. 27 Mayıs 1935’ten itibaren de bu gün, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı olarak kutlanılmaya başlanmış. 1979 yılının ise UNESCO tarafından 'Dünya Çocuk Yılı' ilan edilmesiyle de bu bayram, uluslararası bir nitelik kazanmış. 23 Nisan Şenlikleri, bugüne dek yaklaşık 100 farklı ülkeden onbinlerce çocuğun konuk olduğu dev bir organizasyon artık günümüzde. İlk yıllarda sadece başkent Ankara’da düzenlenen şenlikler; İstanbul, İzmir, Antalya başta olmak üzere yurdun dört bir yanında, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde ve pek çok yurt dışı temsilciliklerinde coşkuyla kutlanıyor.

23 Nisan Heyecanı

Her yıl olduğu gibi bu yıl da 23 Nisan’da Türkiye’ye birçok ülkeden çocuk gelecek. Onları, bu topraklarda yaşayan minik arkadaşları ve aileleri evlerinde en güzel şekilde misafir edecekler. 23 Nisan sabahı hep birlikte erkenden uyanacaklar. En güzel kıyafetler giyilip el ele okulların, stadyumların, meydanların yolu tutulacak. Ülkemize dünyanın birçok ülkesinden gelen çocuklar, kendi rengârenk geleneksel kıyafetlerini giyecek ve kültürlerini paylaşmak için çeşitli gösteriler sunacaklar. Çünkü o gün onların günü… O gün, herşey çocukların mutluluğu için hazırlanacak. Okullar, evler, sokaklar, caddeler ve parklar; bayraklar, kırmızı-beyaz flamalar ve Atatürk resimleriyle süslenecek. Bando ekipleri coşkuyla çalacak, çocuklar hep bir ağızdan ulusumuzun egemenliğini haykıracak. Marşlar, şarkılar çocuklar için söylenecek. Bütün çocuklar, hepimizin kardeş olduğunu ve aslında savaşmak için hiç bir neden olmadığını kanıtlarcasına beraber oyunlar oynayacak, dans edip şarkılar söyleyecek. Bir günlüğüne de olsa, bu güne özel olarak bir çocuk Başbakanlık koltuğuna oturup Ulusal Sesleniş Konuşması yapacak ve Çocukların Bayramı en güzel, en coşkulu duygularla yaşanacak ve hatırlanacak. Her zaman olduğu gibi…

Coşku Günü

TRT Uluslararası 23 Nisan Çocuk Şenliği bu yıl, 17-24 Nisan’da Bursa’da gerçekleşiyor. Dünyada kutlanan ilk ve tek çocuk bayramı, 33. yılında… Dünya çocukları; barışı, sevgiyi, dostluğu paylaşıyor…

Yazı: Yusuf Meriç          
Foto: Ufuk Sarışen        

   Kaynakça:
  SkyLife - Nisan 2009