10. Sintine Pompa ve Tahliyeleri

Teknelerde en korkulan olay su alma halidir. Tekne içine dolan su kısa bir süre sonra teknenin akü ve elektrik sistemini, motorunu etkiler ve çalışmaz hale getirebilir. Tekne içine dolan su tekneyi seyir yapamaz duruma düşürebilir ve dengesini bozar.

Böyle bir tehlikeye karşı tekne yeterli güç ve sayıda sintine pompaları ile donatılır. Günümüzde elektrikli sintine pompaları yüksek kapasiteleri ve kolay kullanımları nedeniyle büyük yaygınlık kazanmışlardır.

Tekneler belli bir boydan sonra emniyet amacıyla su geçirmez bölmelerle bölünmüş olabilirler. Örneğin başta hemen zincirliğin arkasında, motor bölmesiyle kamara arasında veya teknenin kıçında bu tarz bölmeler yer alabilir. Bu durumda bu bölmelerin her birinin bağımsız sintine pompa sistemleri olması gerektiği unutulmamalıdır.

Bazen sifon etkisi bu su girişini iyice arttırabilir ve pompa gövdesi üzerinden sintine su dolmaya başlar. Bu nedenle sintine hortumları daima su seviyesinin olabildiğince üzerine kadar çıkarılmalı ve bir deve boynu yaparak borda çıkışına bağlanmalıdır.

11. Su Tankları ve Su Şebekesi

Denizde tatlı su ciddi bir gereksinimdir. Yatların büyüklüğüne göre bu gereksinim seyyar musluklu bir bidondan, son derece karmaşık sistemlere kadar çeşitli yöntemlerle giderilebilir. Küçük, kıyı seyri yapan teknelerde bir ufak depo, basit bir su pompası ve bir iki musluk ihtiyaca yeterliyken, uzun seferler yapan ve açık denizde kendi başına tüm ihtiyaçlarını gidermek zorunda olan büyücenek yatlarda tatlı su yapıcılarına kadar, pek çok çözüm düşünülür.

Teknenin taşıyabileceği tatlı su miktarı belirlenirken, öncelikle teknenin tasarımcısının planlarında hangi miktar depo hacimleri öngördüğü incelenmeli ve bu miktarlar aşılmamaya çalışılmalıdır. Tekneye ilave koyduğumuz her ağırlığın (depodan, zincire kadar) teknenin seyir performansını düşüreceği ve dengesi üzerinde olumsuz etki yapacağı unutulmamalıdır.

Su tankı, yine diğer tüm ağır donanımlar gibi, mümkün olduğunca teknenin ağırlık merkezine yakın, yani teknesinin ortalarında ve mümkün olduğunca alçağa yerleştirilmelidir. Kabindeki yatak veya oturma gruplarının altları bunun için uygun yerlerdir. Tanklar çeşitli ebadlarda hazır olarak plastik malzemelerden üretilebildikleri gibi, aluminyum veya krom olabilirler. Metal tanklar düşünülen alana tıpatıp uyacak biçimde şablonlanarak mümkün olan azami biçimde mevcut alan değerlendirilebilir. Teknenin bir tarafında yer alan hacimli bir tankın teknenin dengesini bozacağı düşünülerek, iskele ve sancakta eş iki tank yapmak ve bunları birbiriyle iştiraklendirmek daha uygun çözümdür.
Su tanklarının da, güvetede bir dolum kapağı ve havalandırması bulunur. Yine temizlik için açılabilir kapakları olması ve istendiğinde tamamen boşaltılabilmesi için bir boşaltma tapa veya vanaları olmalıdır.

Su tankı tesisat hortum veya borusu vasıtasıyla bir elektrikli su pompasına bağlanır. Musluklar açıkken pompanın sürekli çalışmaması için pompadan sonra devreye bir basınç kabı konulabilir. Bu şekilde pompa fasılalı, ancak su basıncı iyice düşünce çalışacaktır. Bu kabın çıkışından itibaren boru sistemi kullanım yerlerine göre kuzine, duş, tuvalet bölmesi ve güvertedeki musluklara, varsa motorun egzost sıcaklığı veya elektrikli ısıtıcı ile çalışan sıcak su tankına yönlendirilir.

Suyun kalitesine pek güvenilmediği hallerde ve sıcak iklimlerde su deposu çıkışına bu iş için üretilmiş özel su filtreleri takılması hijyenik açıdan tavsiye edilir.

Teknelerde bulunan tüm tanklar için tank içindeki miktarı gösteren ve çeşitli prensiplerle çalışan seviye göstergeleri vardır.

12. WC; Bağlantıları ve Atık Su Şebekesi

Küçük teknelerde özel kimyasalları ile kullanılan ve kendi gövdesi altındaki haznesi doldukça boşaltılan, portatif tuvaletler kullanılır. Biraz daha konfor arandığında bir WC bölmesi ve sabit WC'ye ihtiyaç vardır.

WC Bölmesi genelde bir lavabo ve duşda barındırır. Bu bölmede oluşan atık sular ve WC’nin doğrudan denize deşarj edilmesi doğru olmadığı gibi, ülkemiz dahil olmak üzere, pek çok ülkede kanunlarla yasaklanmıştır. Tüm atıklar ve kirli sular bu iş için yapılmış bir tank veya tanklara aktarılmalı, marinalarda gerekli donanım varsa çektirilerek boşaltılmalı veya sahillerden uzakta, açıklarda tank tahliye edilmelidir.

Böyle bir sistem lavabo ve duş atık sularını toplayan ve atık su tankına pompalayan bir ufak hazne ve otomatik pompa (WC kendi üzerindeki mekanik veya elektrikli pompayla atıkları tanka basabilir), atık su tankı ve bu tankı gerektiğinde boşaltmak üzere bir tahliye kapağı ve havalandırma borusu ile yine denize deşarj için mekanik veya elektrikli bir pompadan oluşur. Genelde çok büyük tutulmayan pis su tankları deniz seviyesinin yeterli miktarda üzerine yerleştirilebilirse, tahliye pompası gerekmez. Tank bir gövde çıkışı ve vana marifetiyle tabii akışla dışarı boşalabilir.

Büyük yatlar hariç, WC’ler yerleştirildiklerinde su seviyesinin altında kalırlar. WC’nin su emme ve basma vana ve hortumlarından deniz suyu önce WC’nin, sonra teknenin içine dolabilir. Bu nedenle batan tekneler bilinmektedir. Bağlantı hortumları daima önce su seviyesinin mümkün olduğunca üstüne çıkarılmalı, sistemin sifon yapmasını önlemek üzere, en yüksek noktasına bir hava tapası eklenmeli ve buradan borda çıkışlarına götürülmelidir. Tuvalet kullanılmadığında tüm vanaların daima kapalı tutulması iyi bir tedbirdir.
 

Âli San

08.01.2004