Dost Köşesi    

Merhabalar Sevgili Dostlar...

Bir Kanada Notlarını daha yazmaya başladık. Demek ki hala yazacak konu bulabiliyoruz. Ama inanın alışmamızdan mıdır nedir? konu bulma sıkıntısı çekmeye başladık galiba.... Gene de bu kıtada olaylara bakış ve hayat o kadar farklı ki her zaman yazacak birkaç ilginçlik çıkacaktır.

1. Bir Kanada araştırma kuruluşunun yaptığı çalışma sonucunda, Kanada'da insan yapımı kimyasalların, hava, su, gıda ve işyerlerinde yarattığı kirlilik nedeniyle Kanada erkek nüfusunun % 41'i ve kadınların %38'inin kanserden öleceğini tesbit etmiş. Kanserden ölüm oranı Kanada'da, 1970 ve 1998 yılları arasında erkeklerde %35 kadınlarda %27 artmış bulunuyormuş. Toronto üniversitesinin yapığı araştırmaya göre, sadece Kanada üzerinde incelmiş bulunan ozon tabakasının sebep olduğu cilt kanserinden yılda 60.000 kişi hayatını kaybediyormuş. 1960 yılıyla mukayese edilirse, ozon tabakası üç kez incelmiş bulunmaktaymış ve incelmeye devam ediyormuş!!! Anneeee, eve dönmek istiyorumm.
   Kyoto protokolüne uymayı kabul etmeyen ABD'nin bunda büyük payı var sanırım. Ne de olsa en ufak araba motoru bile 4 litre. Mesela TC'de 2500 cc'lik motorlarla yük taşıyabilen diesel kamyonetler burada 7.4 litre diesel ile donatılmış durumda... Gerekçe olarak da "anca yeter - güç lazım"gibi bir mantık ifade ediliyor. Yani bu kuşak kayıp. Az yakıt yakan motor kavramının buralara gelmesi için ya ciddi bir petrol krizi ya da yaşı 10'dan büyük insanların başka ülkelere gidip birkaç sene yaşaması lazım...

2. Bu konuya bağlı olarak, tüm dünyada nükleer santral konusu tu kaka olmuşken ve Almanya ve Finlandiya tüm nükleer enerji santrallerini 20 yıl içinde devre dışı bırakacağını açıklarken Ontario temiz enerji bahanesi ile nükleer santrallere geçiyor. Bu kadar nehir, doğal gaz kaynağı vb varken hem de... İnsanları ikna etmek için de televizyonda bol çiçekli nükleer santral reklamları yapılıyor. Amerika kıtasının genel özelliği olan dünya olaylarını ve basınını takip etmemek ile birleşince buradaki ortalama insanın bu tercih konusunda tek düşündüğü "ne iyi artık temiz bir enerji kaynağımız olacak" şeklinde gelişiyor.

3. Bir süredir Yunan Kültür Bakanlığı Kanada günlük gazetelerinde Atina olimpiyatlarının ve tabii ki Yunanistan'ın tarihi ve turistik yerlerinin reklamlarını yapmakta.. T.C Kültür Bakanlığı, aloooooo, kimse var mı ?? (Hoş basında genel kanı: güvenlik konusunun Yunan hükümetine biraz büyük geleceği şeklinde. Umarım haklı çıkmazlar)

4. British Colombia 2010 kış olimpiyatları için reklam yapmaya başladı bile... İşverenleri ve kişileri BC'ye yatırım yapmaya ve çalışmaya ve tabi ki yaşamaya çağırıyorlar. Uzun vadeli planlama bu oluyor her halde...

5. Kanada'da kendimize daha mantıklı bir yer bulabilir miyiz? Nasıl olsa işsiziz diye bakınıp dururken birileri bize Quebec'te göçmenlere ücretsiz Fransızca kursu verildiğini söyledi. Hatta tam gün olanlarına katılırsanız küçük de olsa bir maaş da bağlıyorlar dediler. Eh biz de yemedik içmedik hemen internetten Quebec hükümetine bir mail attık. Kurs işi hemen doğrulandı. Maaş konusunda birşey demediler.
   Ancak, oraya gidilip kursa yazıldıktan sonra bulunabilir diye düşünüyoruz. Bu arada, ev kiralama vb konularda destek alabilir miyiz bir araştırma yaparken Quebec'teki resmi daireleri araştırdık. Sizi şok edecek bir haber: Monreal'de bize Türkçe destek verecek 5 yer bulduk. İngilizce destek verecek yer sayısı ise sadece 1. Evet yazı ile de "bir". Quebec hükümetinin İngilizce'ye olan tavrı bu....Sempatik bir yere benziyor. Hem sokaklarda Reneault, Citroen gibi arabalar geziyormuş.

6. 15 Mart günü Toronto televizyonlarının haberlerinde tekrar tekrar verilen bir haber oldu: Bir anne önde, baba ve bebek arabası arkada, Toronto'nun çevre yolu  olan otobanda karşıdan karşıya geçmeye çalışıyorlar, ama tabii her biri 7-8 şeritli ve işlek olan bu yolda bunu başaramadan kenarda yürüyorlar. Bize göre gayet alışılmış olan bu manzara.. Bizde hep olur ya öyle çevre yolunda geyikler !! Tabii Kanadalılara o kadar garip gelmiş ki, (hele bir de bebek arabasıyla, inanılır gibi değil!) günün olayı oldu, derhal polis arabası geldi aileyi aldılar otobandan ! Soruşturma sonucu ortaya çıkıyor ki, daha dün Çin'den gelmişler. Hani, köyden indim şehire.. gibi, bunun Kanada'cası; Çin'den dün geldim oluyor !!

7. 17 Mart günü bu kıtada kutlanan bir İrlanda bayramı; "St.Patrick's day!" Bu aziz, İrlandalıların baş azizi ve pagan keltlere okuma-yazmayı hristiyanlığı getiren ilk misyonerlerden. Büyük bir coşkuyla tüm İrlanda barlarında kutlanıyor, yeşil giyiliyor, Guinness marka İrlanda birası içiliyor, ama bu güne özel, biralar da YEŞİL.. Bugün herkes İrlandalı buralarda.. Günün sembolü de, üçlemeyi (teslis/trinity) temsil eden 3 yapraklı yonca.. Parade'i (yani geçit ve şenlikler) pazar günü Toronto'nun ana caddelerinde yapıldı, çünkü bu eyalette tatil değil, ama örneğin Newfoundland'da tatil, onlar günü full kutluyorlar, bir amaç da tüm Kanada'da bu günü tatil yapmak.. Biraz sonra ben de internetten oylamaya katılıp "evet" diyeceğim. Ne de olsa, biz millet olarak tatilleri severiz. 

8. Toronto'nun yahudi mahallelerinde evlerin garajlarının kapılarına geceleri swastika (gamalı haç) çizenler yüzünden yahudi toplumu çok rahatsız bu günlerde ve Kanada'da anti-semitizmin geçen yıla göre %27 tırmandığı yolunda sürekli açıklamalar yapılıyor! Yahudi örgütleri okullarda anti semitizm dersleri konulmasını istiyorlar. Basındaki gelişmelere göre birkaç küçük çocuk yakalandı. Yaşları 15'ten küçük olmasına rağmen tutuklandılar. Gelişmelere bakılırsa diğerlerine örnek olsun diye bu çocuklara ciddi bir ceza verilecek. Aynen bir kilo baklava yiyen ve hapse giren çocukların durumu gibi. "Sallandıracaksın bunlardan birkaçını bak nasıl düzeliyo memleket"

9. İspanya'daki bombalama olayı burada basında büyük yer buldu. İlk gün İspanyol hükümetinin beyanatlarında hep ETA vardı. Hatta İspanyol Eğitim Bakanının deliller ETA'yı gösteriyor dediğine bile şahit olduk. Biz bile buradan hükümetin bunu bir seçim yatırımı haline getirmeye çalıştığını anladık. (daha önce de dediğimiz gibi burada yurt dışındaki tüm olaylar toplam 30 dakikalık haber bülteninde 2-3 dakikalık bir yer bulabiliyor. Genelde tek cümle ile konular geçiştiriliyor)
   Ancak, İspanyol seçimleri, Aznar hükümetinin hezimeti ve yeni lider Zapatero'nun seçilmesi bir anda basında fazla yer buluverdi. Neden mi? Zapatero'nun beyanatları yüzünden... Irak'taki durum Birleşmiş Milletlerin yönetimine bırakılmadığı takdirde askerlerini Haziran sonunda çekme kararı burada nerede ise ayın olayı oldu. Gazetelerde Bush yönetiminin kara günü şeklinde manşetler atıldı. Başka devletlerin de bu gelişmeyi takip etmesinin tehlikeleri üzerinde duruldu uzun uzun. (Kanada bir önceki Başbakan Cretien'in tavrı yüzünden Irak'ta Amerika'ya destek vermemişti. Hatta Cretien küçük Bush'a aptal bile demişti. Kabileden bir bakan da moron demişti. Fransız asıllı kanadalılar Amerikayı çok severler de...

10. Belinda Stronach, Magna International Inc.'in CEO'usu iken istifa edip, Conservative Parti'den aday oldu veee Kanada'nın gelecekteki başbakanlığına soyundu. Böylece Kanada siyasi tarihinde milyarder olan biri ilk kez doğrudan siyasete bulaşmış oldu. Buradaki zenginler genelde milletvekillerini ve partileri finansal olarak destekliyorlar. Bu burada yasal birşey. Hatta ödediğiniz paraları vergiden de düşebiliyorsunuz. Hadi şimdi bunun Türkiye'de de olduğunu düşünün. Genç Parti gibi oluşumlara gerek kalmazdı değil mi?
    Bu hatun kişi: sarışın, çok bilmiş, zengin ve akıllı. Tabi özellikle kadınlar tarafından dehşet desteklendi. Basında kendisi ile ilgili yazı yazmayan köşe yazarı kalmadı. (sarışın, cazibeli ve ekonomiden anlayan bir başbakan konusunda tecrübeleri olmadığı için her halde?)
    Vergileri azaltma, daha az bürokrasi, kredi faizlerinin vergi dışı tutulması gibi şeyler söylemişti başta.. Ama sonra söyledikleri daha iddialı oldu: askeri harcamaları her yıl 1 milyar dolar arttıracakmış, sağlık sisteminde daha çok özelleştirme.. ama universal sağlık sistemine karşı değilmiş, aynı sex evliliği ile dünyanın en kompetative vergi sistemini yaratacakmış.
    Bu arada Kanadanın en iyi dostu ve müttefiki olarak ABD'ye de sık sık iltifatlar yağdırmadan da geçemiyor!. Arkadaş adeta bir dişi Bush.. Sanki bu filmi biz daha önce görmüştük başka bir ülkede, yoksa bu de ja vu mu?  Neyse ki bu seçimlerde partinin başkanlığını kaybetti, ama bir sonraki seçimlerde şansı olacak gibi gözüküyor. Herhalde Kuzey Amerika kıtası, biri dişi biri erkek iki Bush'u kaldıramaz, her şeyin fazlası allerji yapar!!

11. Bu aylar vergi beyannamelerinin doldurulup gönderildiği aylar... Nisan sonuna kadar yolu var...Her gün konuyla ilgili olarak dikkat edilmesi gereken noktalar ve hatırlatmalar çeşitli gazetelerde yer alıyor... Ama en ilgincine geçenlerde bir günlük gazetede rastladık: aynen şöyle, "even with people names, pets are NOT dependants" (Yani insan ismi de taşısalar da evcil hayvanlarınızı bakmakla yükümlü olduğunuz kişiler arasına katamazsınız.) Bu bizi bitirdi vallahi.  Unutmadan bu öğüt en çok yapılan 5 hata içinde yer alıyordu.... 

12. Ayşe de tam gün bir administrative assistant (bize göre sekreter ama burada böyle demek ayıp) işi buldu. Geçen hafta evdeki neşeli günleri sona erdi. Hep bereber sabahın altısında kalkıp yollara düşüyoruz. Onu beğenirler ise devamlı çalışmaya başlayacak. Cemal denen adamın durumunda değişiklik yok. Sabahları ve akşamları şoför olarak ördek yavrularını topluyor. Arada kalan zamanlarda da yeni ördek toplayıcılarını eğitiyor. Bol ördekli bir iş....

13. Cemal'in ördek yavrusu toplama ve dağıtma işini yaptığı şirkette çalışan birisi Celsius ile Fahrenheit arasında nasıl hesaplama yapılacağı konusunda bir teori öne sürmüş. (dereceyi al kendisi ile topla ve 30 ekle) Cemal'in gösterdiği matematiksel yönteme ise bunların tam olarak dönüşmesi mümkün değil diyerek karşı çıkmış. Cemal ne yaptı ise adama bunun hesaplanabilir bir şey olduğunu anlatamamış. Burada lise mezunu bir Kanadalı'dan bahsediyoruz. Lisede bize bunun formülü öğretilmişti. Hadi formül unutulabilir. Ama Celsius ile Fahrenheit'ın birbirine çevrilemeyeceğine inanmak bize ilginç geldi.

14. Martın son haftası içinde hava sıcaklıkları düzeldi ve yağmurlar başladı. Karlar eridi, buzlar kayboldu. Bahar mı geliyor ne? En çok arka bahçemize geyik gelmemesine yanıyoruz. Oysa hikayede hep geyiklerden (aslı Moose) bahsedilir. Bu Moose denen hayvan ve Kanadalıların konuşma tarzını merak edenlere küçük bir ip ucu.... "Brother Bear" isimli çizgi filmin karakterleri arasında bir çift Moose var. Özellikle aksanları tam Kanada işi...

Daha önce de dediğimiz gibi konu bulmakta zorlanıyoruz. Hani merak etmiyor da değiliz zorlanmasak daha ne kadar yazabilecektik??? Sanırım tanrı mail göndermekte olduğumuz sizleri seviyor da bize fazla konu buldurmuyor.....

Herkese bol bol sevgi ve saygı....

Demetçigiller

Ayşe Demetçi

Nisan 2004