Meteoroloji    

Bulutların varlığı, atmosferde meydana gelen önemli meteorolojik olaylar hakkında bilgi edinmemizde tek ipucudurlar ve bulutlar havanın gökyüzündeki habercisidirler. Bulut kütlesinin spesifik lokasyonu kadar, hem karekteri, hem de büyüklüğü önemlidir. Bazı durumlarda, bulutların yokluğu varlığından daha önemlidir.

Bulutlar, nem varlığını ve bazı soğuma mekanizması tiplerini gösterirler. En sık karşılaşılan durum, soğuma sonucu adyabatik genleşmeye neden olan yukarı dikey harekettir (konveksiyon). Daha az karşılaşılan, fakat bulut oluşumu için önemli olan durum radyatif soğuma ve soğuk yüzey üzerindeki sıcak nemli havanın veya sıcak nemli yüzey üzerindeki soğuk havanın adveksiyonudur. Bulutların varlığı, bu mekanizmalardan birinin olduğunu veya yakın zamanda meydana gelmiş olduğunu göstermektedir. Bulut tipi ve yüksekliği, bu durumdan sorumlu olan proses hakkında daha fazla ip ucu sunar.

Bulutlar üç yükseklik katına ayrılabilirler:

1. Alçak Bulutlar Bölgesi
   Toprak yüzeyi ile 2.1 km arasına yerleşen bulutlar (ortalama 0-2 km.).
    
2. Orta Bulutlar Bölgesi
   2.1 ila 7.6 km. yüksekliğe yerleşik bulutlar (ortalama 2-8 km.)
    
3. Yüksek Bulutlar Bölgesi
   4.8 ila 13.7 km. yüksekliğe yerleşik bulutlar (ortalama 5-13 km.).

Bu genelde uygulanabilir bir bölümlendirmedir, fakat orta ve yüksek bulutlar, kışın ve enlemler arttıkça alt limitlerinin aşağısına inerler. Tropikler de bütün kendi tiplerinin üst limitlerinden daha yukarı yükselme eğilimindedir. O nedenle bölümlendirme sadece bir rehberdir. En iyi gösterge bulut tipleridir yani cirrus, altostratus'tan daha yüksek bir buluttur. Bulutlar bundan başka şekilleriyle de sınıflandırılırlar.

1. Küme Bulutlar (cumuliform)
    
2. Tabaka Bulutlar (stariform)
    
3. Tüyümsü Bulutlar (cirriform)

Genel bir bulut bölümlemesi yaptıktan sonra aşağıdaki tablo başlıca tipleri vermektedir. Yükseklik ve şekil numaraları yukarıda anlatılan bölümlendirmeye aittir.
 

Yükseklik ve Şekil	Adı	Kısa Rumuzu	Tanımlaması
1a	Cumulus (Kümülüs)	Cu	Küçük dikine gelişmeli alçak küme bulutları.
1b	Sratocumulus (Stratokümülüs)	Sc	Parçalı veya gökyüzünün tamamını kaplayan alçak küme - tabaka bulutları.
123a	Cumulonimbus (Kümülonimbus)	Cb	Sağnak ve gökgürültüsü üreten büyük dikine gelişmeli küme bulutları.
1b	Stratus (Stratüs)	St	Kıyıları ve tepeleri örten, alçak veya çok alçak şekilsiz tabaka bulutları.
123b	Nimbostratus (Nimbostratüs)	Ns	Kötü hava koşullarında görülen büyük dikine uzantıları olan tabakalaşmış -sıklıkla bütün- bulutlar.
2ab	Altocumulus (Altokümülüs)	Ac	Adalarda görülen orta seviyede küme bulutları nadiren tüm gökyüzünü örterler. Normal oluşumda uskumru sırtı (uskumru sırtını andıran, çizgili, benekli, hafif ve yüksek bulutlar) tabir edilen gökyüzü şekillenmesinde mevcutturlar, ama diğer oluşumları lenticularis - mercek benzeri (mercek şekilli) - ve castellanus (hisar görünümlü) ve floccus (gökgürültülü gökyüzünde karmakarışık) bulutlarıdır.
2b	Altostratus (Altostratüs)	As	"Islak Güneş" tabir edilen gökyüzü oluşumunda görülen orta tabaka bulutları.
3c	Cirrus (Sirus)	Ci	Çiseleme ve izler (eğimli yağış izleri) bırakan yoğun aşağı yukarı büyük başlar görünümünde yüksek bulutlar, atkuyruğu tabir edilen yapıyla ilişkili olarak gökyüzünde çengelimsi ve bayrak benzeri ve bunun gibi diğer şekiller oluşturur.
3ab	Cirrocumulus (Sirokümülüs)	Cc	Tabaka halinde açıklı - koyulu, dalgalı görüntülü tabaka şeklindeki bulutlarla birlikte bulunan yüksek küme bulutları. Aynı zamanda uskumru sırtı gökyüzü tabir edilen yapıda da görülür.
3b	Cirrostratus (Sirostratüs)	Cs	Genellikle tüm gökyüzünü kaplayan ve bazen sadece güneş veya ay çevresinde beliren haleler ile fark edilen şekilsiz bulutlar.

Kaynakça: Anında Hava Tahmini - Alan Watts
                www.meteor.gov.tr