Yazarlarımız   

  Cevat Şakir Kabağaçlı - Halikarnas Balıkçısı [1886-1973]

Cevat Şakir'in Resimli Hafta'da yayımlanan (1925) "Hapishane İdama Mahkum Olanlar Bile Bile Asılmağa Nasıl Giderler?" başlıklı yazısı "Asker kaçaklarının yargılanmadan kurşuna dizildiklerini" öne sürdüğü gerekçesiyle İstiklâl Mahkemesi'nce sakıncalı görüldü ve Cevat Şakir üç yıl Bodrum'da "kalebentliğe" mahkum edildi (1925).

Cezasının bitiminden sonra Bodrum'da kalan Balıkçı, 1947 yılında İzmir'e yerleşti, gazetecilik ve turist rehberliği yaptı. Kendisine 1971 yılında Kültür Bakanlığı'nca Devlet Kültür Armağanı verilen Halikarnas Balıkçısı 13 Ekim 1973 tarihinde İzmir'de öldü, vasiyeti üzerine Bodrum'da bir tepeye gömüldü.

Yazın Yaşamı

Cevat Şakir, daha Robert Kolej'in son sınıfında iken İkdam gazetesinde yazmaya başladı, çeviriler yayınladı (1904). İngiltere'den döndükten sonra yazı ve çevirilerini sürdüren Cevat Şakir'in ilk öyküleri heyecan öğesini öne çıkaran magazin öyküleridir. Kendisi şöyle demektedir:

"İsmini cismini unuttuğum bir çok yerlere de yazılar yazıyor, resim ve karikatürler yapıyordum. Fakat bunların çoğu istediğim gibi değildi. Kendi gönlüme göre yazdıklarım için, bunları halk anlamaz diyorlardı. Benim istediğim gibi değil, başkalarının istediği gibi yazmanın tadı kalmıyordu."

Cevat Şakir, yazar kimliğini de düşünce adamı kimliğini de asıl anlamda Bodrum'da kalebentliğe mahkum edilmesinden sonra bulacaktır. 1926 yılından itibaren Halikarnas Balıkçısı imzasıyla yazmaya başlayacak olan Cevat Şakir, Bodrum'a varışından sonra kendisinde meydana gelen bu dönüşümü şöyle anlatmaktadır:

Bu başka insan, hem o günlere kadar yazınımızda hemen hiç görülmeyen denizi, deniz insanlarını benzersiz bir şiirsellikle anlatacak bir öykücü / romancı hem de sonraki yıllarda Mavi Hümanizma diye nitelenecek bir hareketi başlatan bir kültür adamı olacaktır. Onun Anadolu uygarlığına ilişkin ilginç görüşleri ve sonraki yıllarda turistik nitelik kazanacak olan "Mavi Yolculuk" gezileri dolayısıyla Bodrum, uluslararası bir üne kavuşacaktır.

Mavi Yolculuğun Öyküsü

Mavi yolculuğun öyküsü Gökova Körfezi’nde başladı. Cevat Şakir Kabaağaçlı (Halikarnas Balıkçısı) Bodrum’da 3 yıl kalebentliğe mahkum edildi. Cevat Şakir’in Bodrum günleri cezadan çok keyfe dönüştü ve bu nedenle onu tekrar İstanbul’a aldılar.

Cevat Şakir, cezasını tamamladıktan hemen sonra Bodrum’a yerleşti. Bodrum’un antik adından esinlenerek Halikarnas Balıkçısı takma adıyla çok sayıda yazı yazdı. Yazılarında Gökova körfezindeki gezilerini, yaşamından kesitleri, insanları anlattı. Bu yolculukların bir bölümüne Sebahattin Eyüboğlu, Azra Erhat gibi dostları da katıldılar. Ve Gökova körfezinde önceleri çok mütevazı koşullarda başlayan bu bir kaç günlük turlara “mavi yolculuk” adını verdiler. 

 Yapıtları

Roman

1946   Aganta Burina Burinata

1956   Ötelerin Çocuğu

1962   Uluç Reis

1966   Turgut Reis

1969   Deniz Gurbetçileri,

Öykü

1939   Ege Kıyılarından,

1947   Merhaba Akdeniz,

1952   Ege'nin Dibi,

1954   Yaşasın Deniz,

1957   Gülen Ada,

1972   Ege'den (Önceki kitaplardan seçmeler ve yeni öyküler),

1973   Gençlik Denizlerinde

İnceleme

1954   Anadolu Efsaneleri,

1955   Anadolu Tanrıları,

1971   Anadolu'nun Sesi

19..      Asia Minor

19..      The Civilization of Western Asia Minor

19..      An Outline of History of Turkey

1976   Mektuplarıyle Halikarnas Balıkçısı    (Haz: A. Erhat)

1981   Düşün Yazıları    (Haz: A. Erhat )

   Kaynakça: http://www.kultur.gov.tr

                    http://www.geziturkiye.com