
Biz izledikçe yoruluyoruz, o kazandıkça yorulmuyor. Amerikalı
yüzücü Michael Phelps. Pekin’e sekiz altın madalya ve sekiz
dünya rekoru hedefiyle gelmişti.
Michael Phelps,
Pekin’de sekiz altın madalya kazanma hayalini gerçeğe çevirdi.
Phelps katıldığı
sekiz yarışta yedi dünya bir de olimpiyat rekoru kırdı. Phelps,
sekiz altın madalyası ile bir olimpiyatta en fazla altın madalya
kazanan sporcu unvanını da aldı. Bu unvan, yedi madalyayla Mark
Spitz’e aitti. Phelps ayrıca, kariyerindeki olimpiyat altın
madalya sayısını 14’e yükseltti ve bu alandaki rekorunu da
geliştirdi. Phelps ayrıca, 2004 Atina’da kazandığı iki gümüşü de
hesapladığımızda artık en çok olimpiyat madalyası kazanan erkek
sporcu. Phelps’ten önce olimpiyatlarda erkeklerde en çok madalya
kazanan sporcu 15 madalyayla eski SSCB’li jimnastikçi Nikolay
Andrianov’du.
Peki böyle bir şampiyon nasıl yetişiyor?
Vücudu Sanki
Suda Yaşamak İçin Yapılmış
Antrenörü Bob Bowman birçok kez dile getirdi: Michael
Phelps’in bir Su Vücudu (Aquatic Body) var. Boyu 1.93 metre.
Bacakları kısa, gövdesi iri. Kol açıklığı tam 2.10 metre. Elleri
büyük. Ayak numarası 48.5. Böylece daha az ama daha etkili kulaç
atabiliyor. Eklemleri çok esnek. Bu sayede yarış başlangıcında
ya da dönüşlerden sonra o meşhur yunus yüzüşünü yapabiliyor. Ama
en önemli üstünlüğü kardiyovasküler kapasitesi. Kalbi vücuduna
dakikada 30 litre kan pompalıyor, yani normal insanınkinden üç
kat fazla. Vücudu çok az laktik asit salgılıyor. Oksijenin
yanmasından sonra kanda oluşan laktik asit oranı bir yarıştan
sonra bile gramda 5 milimol çıkıyor. Bu, normal bir yüzücünün
ikide biri, hatta üçte biri düzeyinde. Kısacası Phelps
rakiplerinden daha geç yoruluyor. Ama sudan çıkınca sorun
başlıyor. Çünkü esnek eklemleri nedeniyle sık sık düşüyor. Bu
yüzden koşması bile yasak.
Baba Rolünü
Üstlenen Antrenörü Var
Bob Bowman (43), son derece titiz, otoriter, çalışma delisi
bir antrenör. Her akşam 21.00’de yatıyor. Sabah 4.30’da kalkıp
5.15’te havuza varıyor. Ve akşam 19.30’a kadar oradan çıkmıyor.
Yüzme dünyasına girmeden önce klasik müzik bestecisi olmak için
uğraştı. 10 yaşında piyano çalarak müziğe başladı. Sonra buna
keman ve trombonu ekledi. Florida Üniversitesi’nde müzik eğitimi
görürken yüzme takımında kulaç sallıyor, bir yandan da gelişim
psikolojisi okuyordu. 11 yılda yedi yerde yüzme antrenörlüğü
yaptıktan sonra 1996’da Phelps’in çalıştığı NBAC’a geçti.
2004’te yıllık 80 bin dolar maaş karşılığı Michigan
Üniversitesi’ne başantrenör oldu. Ama bu görevi geçen mayısta
bıraktı. Bıktırıcı antrenmanları ve sert tutumuyla tanınıyor.
Hálá boş zamanlarında Bach, Beethoven ve Prokofiev çalmaya devam
ediyor. En büyük hobisi yarış atları: Halen Maryland’da altı atı
var. Çocukluğundan beri babasından ayrı yaşayan Michael için tam
bir otoriter baba figürü.
Haftada Yedi Gün
Antrenman Yapıyor
Micheal Phelps, 11 yaşından beri aynı antrenörle, Bob
Bowman’la çalışıyor. 1996’da Bowman genç öğrencisinin ergenlik
öncesi aerobik kapasitesini artırmak için yüklü bir antreman
programı yaptı. 1997 sonunda anne babasıyla konuşup "Geleceğin
olimpiyat şampiyonunu yetiştirebiliriz" dedi ve Michael’ın
lakros, Amerikan futbolu ve beyzbolu bırakmasını sağladı. Ertesi
yıl haftalık antrenman günlerine pazarı da dahil etti. Artık
Noel tatili dahil neredeyse 365 gün havuzdaydı ve haftada 80
kilometre yüzüyordu. Ama 2000 yılına kadar havuz dışında hiç
ağırlık çalışması yapmadı. 2004’ten sonra antrenman sayısı
haftada altıya indi. Yılın üç haftasını, yine Bowman yönetiminde
ve 10 takım arkadaşıyla Colorado Springs’te, ABD Olimpiyat
Antrenman Merkezi’nde geçiriyor. 1.800 metre rakımlı merkezde 24
günde 70 antrenmana çıkıyor. Her gün, üçü havuzda biri havuz
dışında dört antrenman seansı var. İlk antrenman bazen sabah
4’te başlıyor.
Her Kulacı, Her
Soluğu Kaydediliyor
Böyle büyük bir şampiyonu yetiştirmek için elbette bilimden
çok iyi faydalanmak lazım. Antrenör Bowman, ABD’deki en
nitelikli uzmanlarla işbirliği yapıyor ve şampiyon yüzücüsünü
sürekli denetliyor. ABD Yüzme Federasyonu Bilim Direktörü
Genadijus Sokolovas kendi geliştirdiği bir cihazla, yıl boyunca
swim-power testi uyguluyor Phelps’e. Antrenman sırasında göğüs
çevresine bir elektronik kuşak takılıyor. Bu kuşak saniyede 60
kez veri gönderiyor. Ayrıca havuzun kenarındaki ve dibindeki iki
kamerayla her hareketi kaydediliyor. Sonuçlara göre kollarının
ve bacaklarının hareketini daha da mükemmelleştirmek için
uğraşıyorlar.
En Çok Para
Kazanan Yüzücü
O, şüphesiz dünyanın en çok kazanan yüzücüsü. Tüm reklam ve
sponsorluk anlaşmalarından yılda 5 milyon dolar kazandığı tahmin
ediliyor. Çok sponsoru var ama en önemli anlaşmayı 2003’te mayo
sponsoru Speedo’yla yaptı. Altı yıllık bu anlaşmaya göre
Olimpiyat’ta yedi altın madalya kazanıp Mark Spitz’in 1972’deki
rekorunu egale ederse 1 milyon dolar ödül kazanacaktı. 2004’te
Çin şirketi Matsunichi’yle yaptığı dört yıllık anlaşmadan da 4
milyon dolar aldı. 2004 Olimpiyatları’ndan sonra takım
arkadaşlarıyla çıktığı Walt Disney’in "Swim With The Stars"
turnesi kapsamında ABD’nin 15 şehrini gezdi, gençlere yüzme
öğretti. Bu turnenin biletleri 25 ve 100 dolardan satıldı. Tüm
bu ticari başarının arkasında 2001’den beri menajerliğini yapan
Octagon firmasından Peter Carlisle’nin büyük katkısı var.
Sevgilisi
Sorulunca Kızıyor
Annesi Debbie öğretmen, babası Fred ise polis memuruydu.
Michael 30 Haziran 1985’te Baltimore’da doğdu. İki ablası
Hillary (30) ve Whitney (28). İlkokulda hiperaktifti. Bir
öğretmeni, annesine "Üzgünüm Debbie! Hayatında hiçbir işe
yoğunlaşamayacak" demişti. Çare olarak annesi onu yüzmeye
başlattı. 9 yaşındayken anne ve babası boşandı. O günden sonra
babasıyla arası açıldı. Antrenörü Bob Bowman yıllarca baba
rolünü de üstlendi. Bir yıl ara verdiği liseyi 2003’te bitirdi.
2004’te antrenörünün peşinden Michigan Üniversitesi’ne gitti.
Spor Yönetimi eğitimini sürdürüyor. Üniversite yakınında dört
katlı evinde oturuyor. Az kalan boş zamanında X-box,
Playstation, Blackberry gibi cihazlarla oynuyor, ilkokul
arkadaşlarıyla takılıyor, sevgili konusu açılınca gazetecilere
bozuk atıyor. Gençlere özgü çılgınlık yapmaya zamanı yok zaten.
Bir kere Cadillac Escalade model otomobilini alkollü kullanırken
yakalandı o kadar.