Denizce

e-mail
denizce@denizce.com

Dost Köşesi
Ağız Tadı
Anı Köşesi
Besteciler
Boğaziçi Yalıları
Bulmaca / Oyun
Büyüklere Masallar
Çevre / Deprem
Fıkra Köşesi
Gezelim Görelim
Güncel
Güvenlik / Sağlık
Hukuk / Mevzuat
Kitap
Kültür/Sanat
Marinalar
Medya / Web / Link
Meteoroloji
Nerede Ne Yenir ?
Sigorta
Şiir Köşesi
Yazarlar-Yerli
Yazarlar-Yabancı

Ana Sayfa

Yelken

Su Altı

Denizcilik

Toplumsal

Hobiler

Ayın Güzeli
Bağlar
Denizci Dili
Faydalı Bilgiler
Püf Noktası
Resim Galerileri

Sık kullanım


	Ertuğrul Fırkateyni - Bölüm 14

	Derleyen: Naci Kaptan

Daily Herald, 19 Eylül 1890 Cuma

“Elem verici ve bize miras kalan iki deniz kazasının olduğu, bugün elimize geçen haberlerden öğrenilmiştir. Bunlardan birisi Ertuğrul adındaki Türk fırkateyninin kazası olup, gemi pazartesi günü Nagora’dan Kobe’ye doğru hareket etmişti. Olayın ayrıntılarıyla ilgili olarak henüz bir bilgi alınamamıştır. Çünkü, bize ulaşan özel telyazıda, Ertuğrul parçalanmış ve Gemi Komutanı Osman Paşa ile Süvarisi Ali Bey gemiyle birlikte batıp ölmüş, kazadan yalnız 63 kişi kurtulmuştur. Fırkateynde 600 kişi bulunduğundan, bu telyazıya göre, bu kazada çok büyük bir kayıp olduğu anlaşılmaktadır.

Cemil Bey fırkateynin süvari muavini olup, kurtulmuş olduğu anlaşılıyor. Ertuğrul Fırkateyni eski bir savaş gemisiydi. 1863 yılında inşa edilmiş olup, direk ve arması gayet çirkin, sürati de düşüktü. Bu kadar kişinin ölmüş olmasının ve geminin kazazede olmasının, Türk donanması için büyük bir kayıp olduğu kuşkusuzdur.

... Birçok kişinin ölmesine veya kaybolmasına neden olan ikinci deniz kazası da Niponyusenketşa’nın Mosaşi Maru adındaki gemisinin kaybıdır. Bu sabah bize ulaşan telyazıda, adı geçen geminin tüm mürettebatıyla beraber Tanabe Körfezi’nde batmış olduğu ve kazadan yalnız bir kişinin kurtulmuş olduğu, onun da yerel deniz araçlarından biri tarafından Tanabe’ye çıkarıldığı bildirilmiştir.

... Bu geminin kazazede olması, şirketi için büyük bir kayıp olmuştur. Çünkü gemi pek yenidir ve geçen yıl inşa olunmuştur. Tonajı 2.630 olup, 1.693 ton yük taşıma kapasitesindeydi...”

20 Eylül 1890, Cumartesi:

“Deniz Kazası:

Osmanlı Devleti’nin Ertuğrul isimli fırkateyni batmış, komutanıyla beraber 587 kişilik personeli boğulmuştur. Sözü edilen fırkateynin daha Avrupa’dan ayrılışında bir tehlikeyle karşı karşıya kalacağı tahmin ediliyordu. Zira anılan gemi denize açıldıktan ancak uzun bir zaman süresi sonra ve de birçok limana uğrayarak Japonya’ya varabilmişti. Bu zaman süresi içinde hakkında çeşitli dedikodular çıkarılarak, adeta geminin Japonya’ya varabileceğinden ümit kesilmişti. Fırkateynin gezisinin amacının, çeşitli limanlara uğrayarak subay ve personelinin deniz haritalarını kullanmak eğitimini yaptırtmak ve yabancıların göreneklerine ait bilgiler almaktan ibaret olduğu anlaşılmıştır. Gemi, bildirilen zamanda Japonya’ya ulaşıp Osman Paşa’yla beraber bazı subaylar, hükûmet tarafından resmî olarak kabul olunarak birkaç hafta Tokyo’da Tokümeyfan’da konuk edilmişlerdir.

Tavırları, davranışları ve zekâları dikkat çekici olan bu seçkin subaylar sık sık açıkladıkları Japonya hakkındaki samimî duygularına karşılık olarak halkımız tarafından da sevgi ve saygıyla karşılanmışlardır. Gemi Yokohama’da bir süre kaldıktan sonra kolera salgınının bulaşması nedeniyle Nagora’ya intikal ettirilmiş ve burada karantina şartlarında uzun bir zaman süresi geçirerek hastalarının tedavisi için aralıksız çaba harcanmıştır. Karantinanın bitiminden sonra da denize açılarak bu korkunç kazayla karşılaşmıştır.

Şöyle ki, Eylülün 16’ncı günü ortaya çıkan tayfun fırtınası Kyuşu ile Şikoku arasında hükmünü icra etmişti. Bu fırtınaya yakalanan Ertuğrul Fırkateyni de mukavim olmadığı gibi, çok da eski bir gemi olduğundan fırtınanın şiddetine dayanamamış, makinesine su yürüyerek arızalanmış ve hareketsiz kalarak kayalara bindirmiştir. Geminin 653 mürettebatından altmış altısı kurtulmuş ise de, bunların da büyük çoğunluğu yaralıdır.

Komutan Osman Paşa ile diğer subaylar Osmanlı asilzadelerinden olup, hepsi yazık ki ölmüşlerdir. Yakın zamanlarda Japonya kıyılarında böyle korkunç bir kaza olmamıştır. Hatta Amerika’nın Omeida Omeican isimlerindeki gemilerinin uğradıkları kazada bile bu kadar ölüm olmamıştı.

Vikont Matsudara gerekli olan yardımlar için imparator adına telyazı göndermiştir.”

22 Eylül 1890, Pazartesi:

Aşağıdaki bilgiler Kobe Herald gazetesinden alınmıştır.

“Ertuğrul Fırkateyni, gazetelerin yazdıklarına göre, Yokohama’dan pazartesi günü sabahı saat 11.00 civarında hareket etmiştir. Pazartesi öğlene kadar hava ve deniz sakinken birdenbire patlayan fırtına geceye doğru çok şiddetlenmiştir. Saat 22.00 civarında dalgalar çok büyümüştür. Bu sırada Oşima açıklarında bulunan fırkateyn tam istim tutarak seyretmeye çabalamaktaydı. Önce korkunç ve müthiş bir patlama sesi duyulmuş, hemen ardından da bir karışıklık ortaya çıkmıştır.

... Gemide meydana gelen korkunç patlamayı açıklayacak birçok varsayım ortaya atılmışsa da, en akla yatanı, kazanlarda dayanabileceğinden daha fazla basınçta stim tutulmuş olmasıdır.

Yokohama’da bulunan keşif ve muayene memurları Japon maden kömürünün alınıp kullanılmaması için Ertuğrul’un makine subaylarına uyarıda bulunmuşlardır. Hatta bu hususta yaptıkları açıklamaların doğruluğunu da, Japon kömürünün kazanı ne yolda ve hangi şekilde patlatabileceği bizce bilinmemektedir, diyerek de teyit etmişlerdir. Ancak bu kazada bir gerçek vardır ki, gemi kıyıya olması gerekenden çok daha fazla yaklaşmıştır. Bu kıyılar çok tehlikeli bölgelerdir. Eğer kazanı patlamamış olsaydı bile sırf bu yüzden yine de geminin batma olasılığı çok yüksekti.”

30 Eylül 1890, Salı:

“Yokohama’da meslekî şöhretiyle tanınan dalgıç Masuda, Ertuğrul’un battığı yere dalarak, arada sıkışıp kalmış olabilecek cesetleri çıkarma görevini kendiliğinden, gönüllü olarak üstlenmiştir...

Oşima’dan mektupla verdiği bilgiye göre, olay yerinde denizin dibi çok engebeli olup, bazı yerlerde de yükseklik ve derinlik değişmektedir. Ertuğrul Fırkateyni 40 kulaç suda bulunup, deniz ve hava şartları uygun olduğu anda, kendi arzusuyla yüklendiği bu görevi hayırlı bir sonuca ulaştıracağı kanısındadır...”

Kaynakça: http://www.ertugrul.jp/node
Derleyen ve düzenleyen: Naci Kaptan

Naci Kaptan'a teşekkürlerimizle

Denizce

07.12.2007