Elli yıl önce, Cambridge'te bir laboratuarda, iki genç adam, DNA molekülünün bir arada nasıl yerleştirildiğini çözmek için teller ve mukavvalardan yararlandı ve tılsımlı çift helezonu keşfetti. Bugün, orada çalışan altı yüz insan, zamanında ekilmiş bu tohumların artık meyvesini yiyor.

Crick ve Watson'un çalışmasından bu yana, bizler de yaşam için DNA kodlarını keşfettik ve bu kodları okumak için metotlar planladık; elimizde, bir insan olmaya yardımcı olan genetik kalıtımları anlamak için araçlarımız mevcut.

Genlerden bilgiyi almak için en başarılı yollardan biri onları mukayese etmektir: farenin, örneğin insanla mukayese edilmesi gibi. Evrimde seçici baskı, organizma için “önemli” olan genin bu parçaları üzerinde hareket eder. İki gen zincirinin mukayesesi, 3 milyar özle 3 milyar özün doğrudan mukayesesini gerektirir. Fare ve insan genleri sayesinde bu yapıldığı, benzerliklerin bir dizisi bulunduğu zaman, iki gen içinde birkaç zincir tamamen benzerdir ve çoğu 'derecelerin değişikliği' konusunda aynıdır. İnsan ve fare genlerinin aşağı yukarı yüzde 5'i çok yakın olarak birbirine uyar. Bu bölgeleri işaret etmek, görüşten uzaklaşmamak için baskı altında kalmaktadır ve her iki tür için ortak moleküllerden dolayı şifredir.

Yeni bir gen zinciri ne kadar değerlidir? Bu konuda fare iyi bir göstergedir. Evrimin yaklaşık 70 milyon yılı boyunca insandan ayrılmış olmasına rağmen, onların genlerinin yaklaşık yüzde 99'unu iki gen paylaşıyor. Benzerliğin değişen kopyaları, her iki türde neredeyse tüm genler için bulunabilir.

Evrim, genomun farklı alanlarında farklı oranlarda hareket eder. Bu insan-fare mukayesesinde kolaylıkla anlaşılabilir. Onların evrimi oranında farklı olan alanları teşhis etmek, insanlar ve kimi uzak kimi yakın diğer organizmaların bir türü arasında karşılaştırmayı gerektirir.

Zincirden öteki veri bankalarına ve diğer genomlara varıncaya değin birçok linkler de vardır, örneğin hastalık geni veri kümeleri ve protein veri bankaları gibi... Bu adresler, insan genomunun bir alanından fare genomunun aynı alanına zıplamak ve gen içeriği, gen düzeni ve diğer birçok özelliği mukayese etmek için gayet açık ve net bilgiler içerir.

Ensembl isimli siteye olan rağbet sonucu, dünyada aşağı yukarı otuz organizasyon tarafından – önderlik eden ilaç firmaları da dâhil – tüm İnternet sitesi download edilmiştir ve insanların evlerinde “ayna” görevi görmektedir. Ensembl'dad her bir dakika 2 milyon zincir özleri (Bases) bilgisi download ediliyor ve site seksenden fazla ülkede araştırmacılar tarafından kullanılıyor.

Genler, güçlü iyiliksever ham maddelerdir: çelik gibi, onları örs demirinde dövmeliyiz.