|
GEZİ TEKNELERİ YÖNETMELİĞİ
REHBERİ
|
1.
|
GİRİŞ - CE UYGUNLUK İŞARETİNİN
TANITIMI
|
|
2.
|
AMACI
|
|
3.
|
KAPSAMI
|
|
4.
|
TANIMLAMALAR
|
|
5.
|
TASARIM KATEGORİLERİ VE
UYGUN MODÜLÜN BELİRLENMESİ
|
|
6.
|
MODÜLLER
|
|
7.
|
GEZİ TEKNESİNİN
TASARIM
VE İNŞASI İÇİN TEMEL GÜVENLİK GEREKLERİ
|
|
8.
|
ÜRETİCİNİN HAZIRLAYACAĞI TEKNİK DOSYA
|
|
9.
|
YAZILI UYGUNLUK BEYANI
|
|
10.
|
İLGİLİ STANDARTLAR
|
1.
GİRİŞ
-
CE UYGUNLUK İŞARETİNİN TANITIMI
Avrupa'da Roma
Anlaşması ile başlayan Ortak Pazar uygulama isteği, daha sonra
GATT ve WTD anlaşmaları ile gelişmiş, ticarette teknik
engellerin kaldırılarak Avrupa Topluluğu üye ülkeleri pazarında ürün ve
hizmetlerin serbest dolaşımının sağlanması amacı ile 7 Mayıs
1985 tarihinde "Yeni Yaklaşım Direktifleri" kavramı içersinde,
pazara sunulacak ürün ve hizmetler için sağlık, güvenlik, çevre
ve tüketicinin korunması koşulları esas alınarak hazırlanan
yönetmelikler ile "Teknik Uyumlaştırma ve Standardizasyon''
sağlanması amaçlanmıştır.
Bu yönetmeliklerden biri de GEZİ TEKNELERİ YÖNETMELİĞİ'dir.
CE uygunluk işareti bir
ürünün ya da ürün gurubunun güvenlik, sağlık, çevre ve
tüketicinin korunması açısından sahip olması gerekli asgari
koşulları “Yeni Yaklaşım Direktiflerine” uygun olarak
sağladığını gösteren, AB pazarında ürünün serbest dolaşımını
sağlayan, Fransızca “Confirmité Européenne”
ifadesinin kısaltılmış şekli olup ilgili ürün üzerine etiket
veya damgalamak suretiyle iliştirilen bir işarettir.
Ülkemizde Gümrük Birliği Anlaşması olarak bilinen
Türkiye ile Avrupa Birliği arasında 6 Mart 1995 tarihinde
imzalanan ve 1 Ocak 1996 tarihinde yürürlüğe girmiş olan 1/95
sayılı ortaklık konseyi kararının 8-11. Maddeleri kapsamında
Türkiye’de Avrupa Birliği’nin standardizasyon, ölçüm,
kalibrasyon, akreditasyon, test ve belgelendirme konularındaki
AB Teknik mevzuatının 2001 yılına kadar uyumlaştırılması şartı
getirilmişti. 29.06.2001 tarihinde yasalaşan
“Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve
Uygulanmasına Dair Kanun” ile de Türkiye’nin uyum süreci
başlamış oldu.
Bu kanun yürürlüğe giriş tarihi olan 11 Ocak 2002 den itibaren
de ürünlere ait yönetmelikler sırasıyla yayınlanmaya
başlamıştır.
Gezi
Tekneleri Yönetmeliğinin AB’da yürürlüğe giriş tarihi
16.06.1996, geçiş dönemi için son tarih 16.06.1998 olup, bu
tarihten itibaren AB pazarına sunulan yönetmelik kapsamındaki
ürünlerde CE uygunluk işareti bulunma zorunluluğu
başladı. Türkiye’den gezi teknesi ithal eden Avrupalı bazı
firmalar bu ürünlere CE uygunluk işaretini kendileri
alıyorlardı.
Gezi Tekneleri Yönetmeliği 2 Nisan 2002 tarihinde
Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Yönetmeliğin
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl olan geçiş süresinin
tamamlanmasından sonra (2 Nisan 2003 de), yönetmelik
kapsamındaki ürünlerin CE uygunluk işareti olmadan yalnızca AB
ülkelerinde değil iç pazarda da satışı mümkün değildir.
Türk Loydu da bu süreçte Onaylanmış Kuruluş olarak yerini
almıştır. CE uygunluk işareti alma çalışmalarınızı kuruluşumuzun
işbirliği ile yürütebilirsiniz.
2.
GEZİ
TEKNELERİ YÖNETMELİĞİ'NİN AMACI
Gezi teknesi, kısmen tamamlanmış gezi teknesi ve gezi teknesi
aksamı olarak kullanılan, ayrı ve/veya gezi teknesine monte
edilmiş bileşenlerin tasarımı ve yapımı için temel güvenlik
gereklerini belirlemek, tekne ve bileşenlerinin bu gereklere
uygun olarak piyasaya arz edilmelerini sağlamak üzere, CE
uygunluk işaretlemesiyle bunlara ilişkin piyasa gözetimi ve
denetimine yönelik usül ve esasları düzenlemektir.
3.
KAPSAM
GEZİ TEKNELERİ YÖNETMELİĞİ tam boyu
2,5m. ile 24m. arasında olan gezinti teknelerini, yarı bitmiş
gezi teknelerini ve bu teknelerin bileşenleri olan ;
a) Tekne içine yerleştirilmiş ve kıçtan tahrikli
motorlar için tutuşmadan korunma donanımını
b ) Dıştan takma motorlarda, motor viteste iken
ilk hareketi önleme donanımını
c ) Dümen simitleri, dümen mekanizmaları ve kablo
donanımlarını
d ) Yakıt tankları, yakıt boruları ve
hortumlarını
e ) Hazır (prefabrik) kaporta ve lumbuzları
kapsar.
Gezi amaçlı olarak piyasaya arz edildiğinde, kiralık veya gezi
tekneciliği eğitimi için kullanılan gezi tekneleri de bu
yönetmeliğin kapsamına girerler.
GEZİ
TEKNELERİ YÖNETMELİĞİ aşağıdaki tekneleri kapsamaz;
- Kürekli eğitim tekneleri ve kürekli yarış tekneleri dahil,
imalatçısı tarafından sadece yarış için tasarımlanmış ve
etiketlenmiş tekneler
- Kanolar, kayaklar, gondollar ve deniz bisikletleri
- Yelkenli kayaklar (sailing surfboards)
- Motorlu kayaklar (powered surfboards), kişisel deniz
araçları ve diğer benzeri motorlu deniz araçları
- İmalatçısı tarafından bu şekilde etiketlenmiş olması
şartıyla, 1950 yılından önce tasarımlanmış tarihi teknelerin
orijinal malzemelerden tek olarak üretilen kopyaları
- Sonradan piyasaya arz edilmemesi şartıyla deneme amacıyla
üretilen tekneler
- İmlatını takiben beş yıl süreyle piyasaya arz edilmemek
kaydıyla, kendi kişisel kullanımı için imal edilen tekneler
- Yukarıdaki kapsma aykırı olmaksızın, ticari amaçla yolcu
taşıyan ve mürettabat bulunduran, özellikle; 15 DWT veya daha
büyük olan, 15 m3 veya daha büyük hacımlı eşya taşıma amaçlı
olamayan, deplasmanı 15 m3 ten az olanalar da dahil olmak
üzere tekneleri çekmek ve itmek için kullanılan iç su yolu
tekneleri
- Denizaltılar
- Hava yastıklı tekneler
- Ayaklı tekneler (hydrofoils)
- Gezi Tekneleri Yönetmeliği’nin yürürlüğe girdiği tarihten
önce piyasada bulunan gezi tekneleri ve bileşenleri
4.
TANIMLAMALAR
|
|
Eğlence ve spor amaçlı tasarımlanmış, tekne boyu uygun
uyumlaştırılmış, ulusal standarda göre ölçüldüğünde 2,5
metreden küçük ve 24 metreden büyük olmayan, sevk
sistemlerine bakılmaksızın herhangi tipte herhangi bir
tekne. |
|
|
Gövde ve bir veya daha fazla bileşeni içeren tekne. |
|
|
Üreticinin, kapsama dahil gezi teknesi ve bileşenlerinde
Gezi Tekneleri Yönetmeliği’nden kaynaklanan bütün
yükümlülüklerini yerine getirdiğini ve ürünün ilgili tüm
uygunluk değerlendirme işlemlerine tabi tutulduğunu
gösteren işaret. |
|
|
Bu yönetmelik kapsamındaki ürünleri üreten, imal eden,
ıslah eden veya ürüne adını, ticari markasını veya ayırt
edici işaretini koymak suretiyle kendini üretici olarak
tanıtan gerçek veya tüzel kişi,üreticinin Türkiye dışında
olması halinde, üretici tarafından yetkilendirilen
temsilci ve/veya ithalatçı. |
|
|
Test, muayene ve/veya belgelendirme kuruluşları arasından,
uygunluk değerlendirme faaliyetinde bulunmak üzere,
Müsteşarlık tarafından belirlenip, 29/06/2001 tarihli ve
4703 sayılı Kanun ve Uygunluk Değerlendirme ve Onaylanmış
Kuruluşlara Dair Yönetmelik ile bu Yönetmelikte belitilen
esaslar çerçevesinde yetkilendirilen özel veya kamu tüzel
kişilikler. |
|
|
Ürünün, tedarik veya kullanım amacıyla bedelli veya
bedelsiz olarak piyasada yer alması için üretici veya
piyasaya arzdan sorumlu olan herhangi bir kişi tarafından
yapılan faaliyet. |
|
|
Ürünün taşıdığı risklere göre, hangi uygunluk
değerlendirmesi işlemlerine tabi tutlacağını gösteren
yollardan her biri. |
-
Uyumlaştırılmış Avrupa
Standardı
|
Avrupa Birliği Komisyonun talimatı üzerine bir Avrupa
standardizasyon kuruluşu tarafından hazırlanan ve Avrupa
Toplulukları Resmi Gazetesi’inde ismi yayımlanan standart. |
-
Uyumlaştırılmış Ulusal
Standart
|
Bir uyumlaştırılmış Avrupa standardını uyumlaştıran ve TSE
tarafından hazırlanan Türk standardı olarak kabul edilip
yayımlanan standart. |
5.
TASARIM KATEGORİLERİ VE UYGUN MODÜLÜN
BELİRLENMESİ
GEZİ TEKNELERİ TASARIM KATEGORİLERİ
|
Tasarım Kategorisi |
Rüzgar
Kuvveti
[Bofor/Beaufort] |
Karakteristik Dalga
Yüksekliği H1/3 [m] |
| A Okyanus |
> 8 |
> 4 |
| B Açık Deniz |
<= 8 |
<= 4 |
| C Kıyı |
<= 6 |
<= 2 |
| D Korunaklı Sular |
<= 4 |
<= 0.5 |
UYGUN MODÜL SEÇİM TABLOSU
|
Tasarım Sınıfı |
2.5
m 12
m |
24
m |
| A
Okyanus |
Aa |
B+C
veya
B+D veya
B+F veya
G veya H
|
| B
Açık Deniz |
| C
Kıyı |
Denge ve yüzme ile
ilgili standartlara uygunluğu
sağlanmışsa |
A |
| İlgili standartlar
uygulanmamışsa |
Aa |
| D
Korunaklı Sular |
A |
6. MODÜLLER
Modül A:
İç üretim kontrolü
Tasarımın ve üretimin yönetmelik gereklerine (Temel
Güvenlik Gerekleri) uygunluğunun sorumluluğunu üreticinin
veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisinin üstlenerek
Yazılı Uygunluk Beyanı’nı düzenlediği ve CE uygunluk
işaretini kullandığı modüldür. Üretici yönetmeliğin
tanımladığı teknik dosyayı hazırlamak, yetkili temsilci de
bu dosyayı en son üretilen ürünün imalat tarihinden sonraki
10 yıl sonuna kadar saklamakla yükümlüdür.
Modül Aa
(Seçenek 1): İç üretim kontrolü + testler
Modül
A
ya ek olarak denge ve yüzebilirlik testlerinin onaylanmış
kuruluş sorumluluğunda gerçekleştirildiği modüldür.
CE uygunluk
işaretinin
yanına onaylanmış
kuruluşun sicil numarası da eklenir.
Modül B: AT Tip
incelemesi
Onaylanmış kuruluşun üretici tarafından tasarlanan ve
prototipi üretilen ürünü kontrol ederek Tip Onay Belgesi
düzenlediği modüldür.
Ürün yönetmeliğin Temel Güvenlik Gereksinimlerini
karşılamalıdır. Onaylanmış kuruluş prototip ürünü de inceler
ve ürünle ilgili gerekli testleri de gerçekleştirir.
Bu modül sadece tasarım aşamasında uygulanabilir. Bir üretim
kontrol modülüyle beraber kullanılmalıdır.(örneğin B+C, B+D,
B+F)
Modül C: Tipe
uygunluk
B
modülünü takiben üretim ve kalite kontrol sistemi
oluşturularak ürünün onaylanmış tipe uygun olarak
üretildiğinin imalatçı tarafından kontrol edildiği modüldür.
Üretici Yazılı Uygunluk Beyanı düzenler ve her ürüne
CE uygunluk
işaretini
iliştirir. CE
uygunluk işaretinin
yanına onaylanmış kuruluşun sicil numarası yazılmaz.
Modül D:
Üretim kalite güvencesi
B
modülü ile
beraber uygulanır. Üreticinin EN ISO 9002 kalite standardına
sahip olduğu ve bu kalite sisteminin Gezi Tekneleri
Yönetmeleği kapsamında üretilen ürün için işletildiğinin
onaylanmış kuruluş tarafından kontrol edilerek onaylandığı
modüldür. Üretici veya Türkiye’de yerleşik yetkili
temsilcisi Yazılı Uygunluk Beyanı düzenler ve her ürüne
CE
uygunluk işaretini
iliştirir.
CE uygunluk
işaretinin
yanına onaylanmış
kuruluşun sicil numarası da eklenir.
Modül F: Ürün
doğrulama
B
modülü ile
beraber uygulanır. Üretim aşamasında onaylanmış kuruluş
tarafından her bir ürün üzerinde veya istatistiksel
metotlarla belirlenmiş ürünler üzerinde ürünün onaylanmış
tipe uygunluğunun gerekli testler ve incelemeler
yapılarak doğrulandığı modüldür. Onaylanmış kuruluş
uygulanan testlerin üzerinde yer aldığı bir uygunluk
belgesi düzenler. Üretici veya yetkili temsilcisi bu
uygunluk belgesini her istendiğinde sağlamak zorundadır.
Üretici veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi Yazılı
Uygunluk Beyanı düzenler ve her ürüne
CE uygunluk
işaretini
iliştirir.
CE uygunluk
işaretinin
yanına onaylanmış
kuruluşun sicil numarası da eklenir.
Modül G: Birim
doğrulaması
Onaylanmış kuruluşun her bir ürünün tasarımının ve
üretiminin yönetmeliğin gereklerini karşıladığını testleri
de gerçekleştirirek kontrol ettiği modüldür. Ürünün uygun
olması durumunda onaylanmış kuruluş uygulanan testlerin
üzerinde yer aldığı bir uygunluk belgesi düzenler. Üretici
veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi Yazılı Uygunluk
Beyanı düzenler ve her ürüne
CE uygunluk
işaretini
iliştirir.
CE uygunluk
işaretinin
yanına onaylanmış
kuruluşun sicil numarası da eklenir.
Modül H: Tam
kalite güvencesi
D
modülüne ek
olarak üreticinin EN ISO 9001 Kalite Güvence Standartını
uyguladığının ve kayıt altına aldığının onaylanmış kuruluş
tarafından kontrol edilerek onaylandığı modüldür. Üretici
veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi Yazılı Uygunluk
Beyanı düzenler ve her ürüne
CE uygunluk
işaretini
iliştirir.
CE uygunluk
işaretinin
yanına onaylanmış
kuruluşun sicil numarası da eklenir.
7. GEZİ TEKNESİNİN TASARIM VE
İNŞASI İÇİN TEMEL GÜVENLİK GEREKLERİ
1.
Tekne tasarım kategorileri
Tekne tasarım
kategorilerinin ana amacı teknenin boyu ile orantılı olarak
büyüklüğüne ve karşılaşacağı denizlere göre risk derecelerini
belirlemek ve bu risk derecelerine göre uygulanacak modülü tayin
ederek ürünü riskleri karşılamaya hazır hale getirmektir.
2.
Genel gerekler
2.1
Tekne tanıtım plakası
Her tekne üreticinin kodu,
üreticinin ülkesi, ürün seri numarası, üretim yılı, model yılını
içeren bir tekne tanıtım numarası taşıyacaktır.
Konu ile ilgili
uyumlaştırılmış standart EN ISO 10087: Küçük Tekneler-Tekne
Tanıtımı- Kodlama Sistemi’dir.
2.2
Üretici plakası
Her teknenin üreticinin
adını, CE uygunluk
işaretini, tekne
tasarım kategorisini, üreticinin önerdiği azami yükü, üreticinin
önerdiği tekne seyir halindeyken maksimum kişi sayısını
belirten, tekne tanıtım plakasından ayrı bir plakası olmalıdır.
Örnek:
|
ABC Boatyard |
Üreticinin
adı |
|
C |
Tekne
tasarım kategorisi |
|
Max.: 4
=
300 kg |
Azami
personel kapasitesi |
|
Max.: + = 620 kg |
Azami
tavsiye edilen yük |
|
CE XXXX |
CE uygunluk
işareti ve Onaylanmış Kuruluşun kimlik kayıt numarası |
Konu ile ilgili uyumlaştırılmış standart EN ISO 14945: Küçük
Tekneler-Üretici Plakası’dır.
2.3
Denize düşmeyi önleme ve tekrar tekneye ulaşma
donanımları
Tasarım sınıfına göre tekne,
denize düşme riskini en aza indirecek ve denize düşme halinde
düşeni tekrar tekneye almayı kolaylaştırıcak şekilde
tasarımlanacaktır.
Konu ile ilgili
uyumlaştırılmış standart EN ISO 15085: Küçük Tekneler- Denize
Adam Düşmesini Önleme ve Yeniden Toplama’dır.
2.4
Ana kumanda yerinden görüş
Motorlu teknelerde ana kumanda
yerindeki kullanıcı, normal hız
ve yük
şartları altında
seyir halindeyken tüm
çevreyi iyi bir şekilde görebilmelidir.
Konu
ile ilgili uyumlaştırılmış standart EN ISO 11591: Küçük
Tekneler- Motorlu Küçük Tekneler- Serdümen Pozisyonundan
Görüş’tür.
2.5
Kullanıcı kılavuzu
Her
teknede, Türkçe ve Avrupa Birliği resmi dilinde veya Avrupa
Birliğinin Kuruluş Anlaşimasına uygun olarak
pazarlanacağı ülkeye göre, üye devlet tarafından
belirlenen dillerde hazırlanmış kullanıcı kılavuzu
bulundurulacaktır.
Konu ile ilgili uyumlaştırılmış standart EN ISO 10240: Küçük
Tekneler-
Tekne Sahibi El Kitabı
3.
Bütünlük ve yapısal gerekler
3.1
Yapı
Teknenin tasarım sınıfı ve
üreticinin önerdiği taşıma kapasiteleri göz önüne alınarak,
teknenin üretimi için seçilen malzemeler ve yapı şekli her türlü
durumda yeterli mukavemeti sağlamalıdır.
Konu ile ilgili uyumlaştırılmış
standartlar EN ISO 12215-1: Küçük Tekneler- Tekne Yapısı-
Boyutlandırma- Bölüm 1-6, EN ISO 6185: Küçük Tekneler- Boyu 8m.
den küçük şişme botlar’dır.
3.2
Denge ve fribord
Tekne, tasarım kategorisi ve
üreticinin önerdiği taşıma kapasitelerine uygun olarak yeterli
denge ve friborda sahip olmalıdır.
İlgili standart ISO
12217-1-Küçük tekneler – Denge ve Yüzebilirlik – Sınıflandırma
ve Denetleme metotları - Kısım 1: Boyu 6 m ‘nin üzerinde
yelkenli olmayan tekne, Kısım 2: Boyu 6 m ‘nin üzerinde yelkenli
tekneler, Kısım 3: Boyu 6 m ve 6 m ‘den küçük tekneler’dir.
3.3
Yüzebilirlik ve batmazlık
Tekne tasarım kategorisi ve
üreticinin önerdiği taşıma kapasitelerini dikkate alan uygun
yüzebilirlik karakteristiklerini sağlayacak şekilde inşa edilmiş
olacaktır. Yaşam mahalleri bulunan bütün çok gövdeli tekneler,
tekne alabora olduğu zaman batmayacak şekilde tasarımlanacaktır.
Kendi tasarım kategorisinde kullanıldığında, dalgada su
alabilecek, boyu 6 m ’den küçük teknelerin tamamen suyla dolması
durumunda uygun yöntemlerle teknenin yüzebilirliği sağlanmış
olacaktır.
İlgili standart ISO
12217-1-Küçük tekneler – Denge ve Yüzebilirlik – Sınıflandırma
ve Denetleme metotları - Kısım 1: Boyu 6 m ‘nin üzerinde
yelkenli olmayan tekne, Kısım 2: Boyu 6m. nin üzerinde yelkenli
tekneler, Kısım 3: Boyu 6 m ve 6 m ‘den küçük tekneler’dir.
3.4
Tekne, güverte ve üst yapıdaki açıklıklar
Tekne, güverteler ve üst
yapıdaki açıklıklar; teknenin yapısal bütünlüğüne, su
geçirmezliğine engel olmayacak ve kapalı olduklarında hava
geçirmez bütünlüğüne zarar vermeyecektir.
Pencereler, lumbozlar, kapılar
ve ambar kapakları özel durumlarda karşı karşıya kalınabilecek
muhtemel su basıncına ve güvertede hareket eden insanların
ağırlığı ile oluşan noktasal yüklere karşı dayanıklı olmalıdır.
Teknede üreticinin önerdiği
azami yükte ve su hattı altı altında, tekneye ve tekne dışına su
giriş ve çıkışını sağlamak için tasarlanan açıklıklar, kolayca
ulaşılabilen kapatma tertibatlarına sahip olmalıdır.
İlgili standartlar ISO 9003 – Küçük Tekneler - Deniz Valfleri
ve Tekne
Bağlantıları, ISO 12216 – Küçük Tekneler - Pencereler,
Lombozlar,
Kaportalar, Kör Kapaklar ve Kapılar Mukavemet ve Sızdırmazlık
Gerekleri’dir.
3.5
Su alma
Bütün tekneler, batma riskini en
aza indirecek şekilde tasarımlanmalıdır. Teknede aşağıdaki
bölümlere özel dikkat gösterilmelidir;
- Kokpitlerin ve su biriken
kısımların kendinden tahliyeli olmasına veya suyun
tekne içine girmesine engel olan diğer araçlara sahip olmasına
- havalandırma tertibatına.
İlgili standartlar
ISO 11812 – Küçük tekneler - Su Geçirmezlik ve Açık
Kumanda Mahallerinin Çabuk Dreyni, ISO 8849- Elektrikli Sintine
Pompaları, ISO 15083: Küçük Tekneler- Sintine Pompalama
Sistemi’dir.
3.6
Üreticinin önerdiği azami yük
Üretici
plakasında yazılı olan ve üreticinin tavsiye ettiği azami yük
(yakıt, kumanya, su, çeşitli donanım ve taşıyacağı insan
sayısının Kg olarak toplam ağırlığı), tasarım kategorisine,
denge ve friborda, ve yüzebilirlik ve batmazlık özelliklerine
uygun olarak belirlenecektir.
İlgili standart ISO 14946 –
Küçük tekneler – Azami Yük Kapasitesi
3.7 Can Salı yerleştirmesi
(Standart geliştirilmedi)
Sınıf
A ve B tasarım kategorisindeki tüm teknelerde, C ve D tasarım
kategorisindeki teknelerden 6 metreden uzun olanlarda,
üretici tarafından taşınması tavsiye
edilen maksimum kişi sayısını içine alabilen yeterli
büyüklükteki can sal(lar)ının tekneye yerleştirileceği bir veya
daha fazla sayıda yer bulunmalıdır. Bu yer(ler), her zaman için
kolayca ulaşılabilecek konumda olmalıdır.
3.8 Tekneyi terk
Yaşam
mahalli bulunan, boyu12 metreden büyük bütün çok gövdeli
tekneler; teknein alabora olması halinde, insanların tekneyi
terk etmesine yarayacak uygun, kullanılabilir kaçış donanımları
ile donatılmalıdır.
Yaşam
mahalli bulunan tüm tekneler, yangın esnasında kullanılabilir
kaçış donanımları ile donatılmalıdır.
İlgili standartlar ISO
9094-1: Küçük Tekneler-Yangından Korunma- Bölüm 1: Uzunluğu 15
metre dahil, 15 metreye kadar olan tekneler, Bölüm 2: Uzunluğu
15 metreden büyük, 24 metreye kadar olan tekneler, ISO 12216 –
Küçük Tekneler – Pencere, Lomboz, Kaporta, Kör Kapaklar, Kapılar
-Mukavemet ve Sızdırmazlık Gereksinimleri.
3.9 Demirleme,
palamar ve yedekleme işlemleri
Özellikleri
ve tasarım kategorileri göz önüne alınarak tüm tekneler
demirleme, palamar ve yedekleme yüklerini emniyetle
taşıyabilecek bir veya birkaç güçlü nokta yahut diğer
donanımlarla donatılmalıdır.
İlgili
standart ISO 15084 – Küçük Tekneler– Demirleme, Halat Alıp
Verme, Çekme - Güçlü noktalar
4. Kullanım özellikleri
Üretici,
teknenin kullanım özelliklerinin tasarımlandığı ve inşa edildiği
azami motor gücüyle uyumlu olmasını sağlayacaktır. Tüm gezi
amaçlı deniz motorları için; en yüksek anma gücü, ilgili
uyumlaştırılmış ulusal standarttaki hükümlere uygun olarak
kullanım kılavuzunda beyan edilmelidir.
İlgili standartlar ISO 8665 - Küçük Tekneler -
Pervaneli Deniz Motorları ve Sistemleri -Güç Ölçümü ve Beyanı,
ISO 11592 – Küçük tekneler -Azami İtme Gücünün Tayini - Boyu 8
metreden küçük motorlu tekneler
5.
Tesisat Gerekleri
5.1
Makineler ve makine daireleri
5.1.1 Tekne
içine yerleştirilmiş motorlar
Tekne içindeki tüm
makineler yaşam mahallinden ayrılmış kapalı bir bölüm içerisine
yerleştirilmeli, yangın ve yangının büyüme hızını en aza
indirecek şekilde, aynı zamanda yaşam mahallerini zehirli
dumanlardan, ısıdan, gürültü ve titreşimden koruyacak şekilde
tesis edilmelidir. Sık sık muayene ve/veya bakım gerektiren
makine kısımlarına ve yardımcı donanımlara kolayca
ulaşılabilmelidir.
İlgili standartlar ISO 8846 -
Küçük Tekneler – Elektrikli Aletler Yayılan Alevlenebilir
Gazların Tutuşma Etkisine Karşı Korunma, ISO 9094 - Küçük
Tekneler – Yangından Korunma, ISO 7840 - Küçük Tekneler -Yangına
Dirençli Yakıt Hortumları, ISO 10088 - Küçük Tekneler – Daimi
Yerleştirilen Yakıt Sistemleri ve Sabit yakıt Tankları, ISO
10133 - Küçük Tekneler - Elektriki Donanım – Ekstra Düşük
Voltajlı Elektrik Tesisatı, ISO 11105 - Küçük Tekneler - Benzin
Motorları ve/veya Benzin tankları İhtiva Eden Mahallerin
Havalandırılması’dır.
5.1.2
Havalandırma
Makina dairesi
havalandırılmalıdır. Bütün açıklıklardan makine dairesine
tehlike oluşturacak biçimde su girişi önlenmelidir.
İlgili standart ISO
11105 - Küçük Tekneler - Benzin Motorları ve/veya Benzin Tankı
Bölmelerinin Havalandırılması
5.1.3 Korumasız kısımlar
Makinenin insanların
yaralanmasına veya zarar görmesine neden yol açabilecek şekilde
açıkta hareket eden veya sıcak parçaları, makine kapağı veya
kendi özel muhafazası ile korunmamışsa, etkili olarak
korunmalıdır.
Standart geliştirilmedi.
5.1.4 Dıştan takma motorlarda
ilk hareket
Dıştan takma motoru olan
tüm teknelerden;
-
Motorun statik itme gücü 500 Newton’dan az,
-
Motorun ilk hareketinde üretilen statik itme gücünü 500
Newton’da sınırlayan bir kısma vanasına sahip,
Olanlar hariç
diğer bütün teknelerde, motor viteste iken çalışmasını önleme
donanımları bulunmalıdır.
İlgili standart ISO 11547-Küçük
Tekneler-İlk Hareket Koruması
5.2 Yakıt
sistemi
5.2.1 Genel
Yakıtın
doldurulması, depolanması, havalandırılması, yakıt besleme
düzenlemeleri ve tesisatları, yangın ve patlama risklerini en
aza indirecek şekilde tasarımlanmalı ve yerleştirilmelidir.
İlgili standartlar ISO
7840-Küçük Tekneler - Yangına Dirençli Yakıt Hortumları, ISO
8469-Küçük Tekneler - Yangına Dirençsiz Yakıt Hortumları, ISO
10088-Küçük Tekneler - Daimi, Yerleştirilmiş Yakıt Sistemleri ve
Yakıt Tankları, ISO 11105-Küçük Tekneler - Benzin Motorları
ve/veya Benzin Tankları İhtiva Eden Mahallerin Havalandırılması,
ISO 13592-Küçük Tekneler - Benzinli Motorlar İçin Alev Geri
Tepme Kontrolu, ISO 9094-Küçük Tekneler - Yangından Korunma’dır.
27 litreyi aşmayan portatif
yakıt sistemleri yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
5.2.2 Yakıt
tankları
Yakıt tankları, boru devreleri
ve hortumlar tehlike yaratacak herhangi önemli ısı kaynağından
korunmalı veya ayrılarak emniyeti sağlanmalıdır. Tankların
malzemesi ve tankların yapım metodu yakıt cinsi ve tankın
kapasitesine uygun olmalıdır. Bütün tank mahalleri
havalandırılmalıdır. Tutuşma sıcaklığı 55O C’nin
altında olan sıvı yakıtlar, tekne gövdesinden bağımsız
konumlandırılmış tanklarda muhafaza edilmelidir. Bu tanklar;
- Makine dairesinden ve
bütün diğer tutuşma kaynaklarından yalıtılacaktır.
- Yaşam mahallerinden
ayrılmış olacaktır.
Parlama noktası 55O C
ve üzerinde olan sıvı yakıtlar, tekne gövdesi ile birleşik olan
tanklarda muhafaza edilebilir.
5.3 Elektrik sistemi
Elektrik sistemleri,
normal kullanım koşullarında teknenin tam ve kusursuz
işletilmesini sağlayacak, elektrik çarpmaları ve yangın riskini
en aza indirecek şekilde tasarımlanmalı ve tesis edilmelidir.
Akülerden beslenen
motor marş devreleri dışında, tüm elektrik devrelerinde kısa
devre aşırı yüke karşı, uygun koruma donanımlarıyla önlem
alınmalıdır.
Akülerden
yayılabilecek gazların birikimini engelleyecek şekilde
havalandırma sağlanmalıdır.
Aküler, sıkıca
emniyet altına alınmalı ve su girişine karşı korunmalıdır.
İlgili standartlar
ISO 10133-Küçük Tekneler - Elektrikli Donanım-Ekstra
Düşük Voltaj Elektrik Tesisatı, ISO 13297-Küçük Tekneler -
Elektrikli Donanım-Alternatif Akım Tesisatı, ISO 8846-Küçük
Tekneler - Elektrikli Aletler-Yayılan Alevlenebilir Gazların
Tutuşma Etkisine Karşı Korunma’dır.
5.4 Dümen Sistemi
5.4.1. Genel
Dümen sistemleri; öngörülen
çalışma şartları altında dümen yüklerinin iletiilmesine
izin verecek şekilde tasarımlanmalı, inşa ve tesis edilmelidir.
İlgili Standartlar: ISO 8847 -
Küçük Tekneler – Dümen Donanımı -Tel Halat ve Makara Sistemleri,
ISO 8848 - Küçük Tekneler -Uzaktan Kumanda Sistemleri, ISO
10592 - Küçük Tekneler - Hidrolik Dümen, ISO 9775- Küçük
Tekneler – Dümen Donanımı – 15-40 KW Arası Kıçtan Takma Tek
Motorlu Tekneler, ISO 13929 - Küçük Tekneler – Direk Bağlı
Rak-Pinyon Sistemi Dümen Donanımı’dır.
5.4.2.
Acil Durum Donanımları
Yelkenli tekneler ve uzaktan
kontrollü dümen sistemine sahip tekne içine yerleştirilmiş tek
makineli tekneler; düşük hızlarda teknenin dümenine kumanda
edilebilmesini sağlayan acil durum dümen donanımları ile
donatılmalıdır.
5.5 Gaz Sistemleri
Mutfakata kullanılan gaz
sistemleri alevi geri almayacak, sızıntıları ve patlama riskini
önleyecek şekilde tasarımlanmış tesis edilmiş, sızıntılara karşı
test edilebilir şekilde döşenmiş olmalıdır. Sistemin malzemesi
ve bileşenleri, deniz çevresinde maruz kalınabilecek tehlike ve
zorluklara karşı koymak üzere, kullanılacak gaz tipine uygun
olacaktır.
Gaz yakan
aletlerin tüm bekleri, ateşin sönmesi durumunda gazı kesecek
tertibata sahip olmalıdır. Bu beklerin donımı dağıtım sisteminin
ayrı bir kolundan beslenmeli ve her donanım, ayrı bir kapama
vanası ile kontrol edilmelidir. Yanma ürünlerinin ve gaz
sızıntılarının tahliyesi için yeterli havalandırma sağlanmış
olamalıdır.
Sabit gaz
tesisatı bulunan tüm teknelerde; bütün gaz tüplerinin
yerleştirileceği kapalı bir bölme bulunmalıdır. Bu bölme yaşam
mahallerinden ayrılmış, yalnız dışarıdan girilebilir ve gaz
sızıntısının dışarıya tahliye edilmesini sağlayacak şekilde
olmalıdır. Her hangi bir sabit gaz tesisatının döşenmesinin
bitiminden sonra gaz sistemi mutlaka test edilmelidir.
İlgili standart ISO 10239-Küçük
Tekneler-Sıvılaştırılmış Petrol Gazı (LPG) Sistemleri’ dir.
Yarı sabit
sistem olarak kullanılan portatif tesisatlar sabit sistemler
gibi düşünülmelidir.
5.6
Yangından Korunma
5.6.1
Genel
Tekne planı ve tesis edilen
yangından korunma teçhizatının tipi, yangın ve yangının yayılma
tehlikesi dikkate alınarak yapılmalıdır. Açık alevli cihazların
çevrelerine, sıcak alanlara ve makinelere ve yardımcı
makinelere, yağ ve yakıt taşmalarına, korunmamış yağ ve yakıt
borularına ve makinelerin sıcak alanlarının üzerinden elektrik
kablosu geçirilmemesine özel dikkat gösterilmelidir.
5.6.2
Yangınla Mücadele Donanımı
Tekne yangın tehlikesine karşı
uygun yangınla mücadele donanımı ile donatılmalıdır. Akaryakıt
kullanılan motorların yerleştirildiği kısımlar, yangın durumunda
o bölüme girme ihtiyacı gerektirmeyen bir yangın söndürme
sistemi ile donatılmalıdır. Portatif yangın söndürücülerin
yerleştirildiği yerlere kolayca ulaşılabilmeli ve portatif
yangın söndürücülerin bir tanesi, teknenin ana kumanda yerinden
kolayca ulaşılabilecek bir yere yerleştirilmiş olmalıdır.
İlgili standart ISO 9094-Küçük
Tekneler-Yangından Korunma
5.7
Seyir Fenerleri
Teknede seyir fenerleri
mevcutsa, 1972 Denizde Çatışmayı Önleme Uluslararası Anlaşması
(COLREG 72) veya CEVNI düzenlemeleri ile uyumlu olmalıdır.
5.8
Boşalmayı Önleme
Tekne, kirletici maddelerin
(yağ, yakıt vb.) tekneden dışarıya rastgele boşalmasını
önleyecek şekilde inşa edilmelidir.
Tuvaleti
bulunan teknelerde;
-
Depolama tankları
- Veya
insan atıklarının dışarıya verilmesinin yasaklandığı alanlarda
kullanılmak üzere geçici toplama tankları,
Bulunmalıdır.
Ayrıca, insan
atıklarını boşaltan borular, kapalı durumda mühürlenebilir
vanalarla donatılmalıdır.
İlgili standart: ISO 8099-Küçük Tekneler-Atık Su Tutma ve
Arıtma-
Tuvalet Atıklarını Tutma Sistemleri
8.
ÜRETİCİNİN HAZIRLAYACAĞI TEKNİK DOSYA
Teknik dosya tekne ve
bileşenlerinin ilgili temel gereklere uygunluğunu sağlamak için
üretici tarafından kullanılan ilgili bütün verileri veya
araçları kapsamalıdır.
Teknik dosya, ürünün tasarım,
imlat ve işleyişinin anlaşılmasına ve yönetmeliğin gereklerine
uygunluğun değerlendirilmesine imkan sağlamalıdır.
Dosya, değerlendirme için
aşğıdakilere yönelik yeterli bilgiyi kapsamalıdır;
- Tipin genel bir tanımı,
- Gemi inşa mühendisi
imzalı kavramsal tasarım ve imalat çizimleri ile bileşen, alt
montaj gurupları, devrelere v.b. ait şemalar,
- Yukarıdaki çizim ve
şemaların yanı sıra ürünün işleyişinin anlaşılması için
gerekli tanımlar ve açıklamalar,
- Tümüyle veya kısmen
uygulanan ve yönetmelikte belirtilen standartların bir listesi
ve bu standartların uygulanmaması halinde, temel gerekleri
yerine getirmek için benimsenen çözümlerin tanımlamaları,
- Yapılan tasarım
hesaplarının sonuçları, gerçekleştirilen muayeneler v.b.,
- Temel gereklerin ilgili
maddesine göre yüzebilirlik ve denge hesapları veya test
raporları.
9.
YAZILI UYGUNLUK BEYANI
9.1
Yönetmelik hükümlerine
uygunluğun yazılı beyanı her zaman aşağıdakilerle birlikte
olacaktır.
-
gezi teknesi ve kullanıcı kılavuzu
-
bileşenler
9.2
Yazılı
uygunluk beyanı aşağıda belirtilen hususları içermelidir;
-
Üretici veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisinin
adı ve adresi
-
gezi teknesinin veya bileşenlerinin tanımı
-
ilgili uyumlaştırılmış ulusal standartlara veya
uyumluluğu gösteren teknik düzenlemelere atıflar
-
uygulanması durumunda, bir onaylanmış kuruluş tarafından
düzenlenen AT Tip İnceleme Belgesi’ne atıf
-
Uygulanması durumunda onaylanmış kuruluşun adı ve adresi
-
Üretici veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi
adına imza atmaya yetkili şahsın kimliği
10. İLGİLİ STANDARTLAR
REFERANS No.
TANIMI
EN
24565
Small craft
- Anchor chains
EN ISO
4566 Small craft with inboard engine – Propeller
shaft ends and bosses with 1:10 taper
EN
2467 Shipbuilding – Yachts – Waste water
fittings
ISO
6185-1 Small craft – Inflatable boats with a
minimum buoyancy of 1800 N – Part 1: Motor maximum power rating
of 4.5 kW
ISO
6185-2 Small craft – Inflatable boats with a
minimum buoyancy of 1800 N – Part 2: Motor power rating of 4.5
kW to 15 kW inclusive
ISO
6185-3 Small craft – Inflatable boats with a
minimum buoyancy of 1800 N – Part 3: Motor power rating of 15 kW
and greater
EN ISO
7840 Small craft – Fire – resistant fuel hoses
ISO
8099-1 Small craft – Waste water retention and
treatment systems – Part 1: Toilet retention systems
ISO
8099-2 Small craft – Waste water retention and
treatment systems – Part 2: Toilet recirculating and treatment
systems
ISO
8099-3 Small craft – Waste water retention and
treatment systems – Part 3: Grey water retention systems
EN ISO
8469 Small craft – Non – fire resistant fuel hoses
EN ISO
8665 Small craft – Marine propulsion engines and
systems – Power measurements and declarations
ISO
8666 Small craft – Principal data
EN
28846 Small craft – Electrical devices –
Protection against ignition of surrounding flammable gases
EN
28847
Small
craft – Steering gear – Wire rope and pulley systems
EN
28848 Small craft – Remote steering systems
EN
28849 Small craft – Electrically operated
bilge – pumps
ISO
9093-1 Small craft – Seacocks and through –
hull fittings – Part 1: Metallic
ISO
9093-2 Small craft – Seacocks and through –
hull fittings – Part 2:
Non –
metallic
ISO 9094
–1 Small craft – Fire protection – Part 1: Craft
with a hull length of up to and including 15 m
ISO 9094
–2 Small craft – Fire protection – Part 2: Craft
with a hull length of over 15 m and up to 24 m
EN ISO
9097 Small craft – Electric fans
EN
29775 Small craft – Remote steering systems
for single outboard motors of 15 kW to 40 kW power
EN ISO
10087 Small craft – Hull identification – Coding
system
ISO
10088 Small craft – Permanently installed fuel
systems and fixed fuel tanks
ISO
10133 Small craft – Electrical systems – Extra
– low – voltage d.c. installations
ISO
10239 Small craft – Liquefied petroleum gas
(LPG) systems
EN ISO
10240 Small craft – Owner’s manual
EN ISO
10592 Small craft – Hydraulic steering systems
EN ISO
11105 Small craft – Ventilation of petrol engine and
/ or petrol tank compartments
ISO
11192 Small craft – Graphical symbols
ISO
11547 Small craft – Start – in – gear
protection
ISO
11591
Engine –
driven small craft – Field of vision from helm position
ISO
11592 Small craft – Determination of maximum
propulsion power
ISO
11812 Small craft – Cockpits and cockpit
drainage
ISO
12215-1 Small craft – Hull construction –
Scandings – Part 1: Materials: Thermosetting, glass fibre
reinforcement, reference laminate
ISO
12215-2 Small craft – Hull construction –
Scandings – Part 2: Materials for sandwich construction embedded
materials
ISO
12215-3 Small craft – Hull construction –
Scandings – Part 3: Materials Steel, aluminium wood, materials
ISO
12215-4 Small craft – Hull construction –
Scandings – Part 4: Workshop and construction
ISO
12215-5 Small craft – Hull constriction –
Scandings – Part 5: Design pressures, allowable stresses,
scantling determination
ISO
12215-6 Small craft – Hull constriction –
Scandings – Part 6: Details of design and construction
ISO
12216 Small craft – Windows, portlights,
hatches, deadlights and doors – Strength and tightness
requirements
ISO
12217-1 Small craft – Stability and buoyancy –
Methods of assessment and categorisation – Part 1: Non-sailing
boats
ISO
12217-2 Small craft – Stability and buoyancy –
Methods of assessment and categorisation – Part 2: Sailing boats
ISO
12217-3 Small craft – Stability and buoyancy –
Methods of assessment and categorisation – Part 3: Boats of up
to and including 6 m Lh
ISO
13297 Small craft – Electrical systems –
alternating current installations
ISO
13929 Small craft – Steering gear – Rack and
pinion direct link systems
ISO
14509 Small craft – Measurement of sound
pressure level of airborne sound emitted by motor craft
ISO
14945 Small craft – Builder’s plate
| 
