Kızlar
vardır kıvırcık salata gibi
Ağızları burunları kıvır kıvır
Bacak bacak üstüne vapurlarda
Rüzgâr eser oraları buraları görünür
Baktıkça fık fık eder adamın içi
Vay canına
tükürdüğümün İstanbul'u
Bir oynak olur Fındıklı önlerinde
Elimde yüz iğnelik çapari
Poyraz gibi dalarım palamutlara
Altımda Turgut Reis motoru
Rumeli
Hisarı'nda Orhan'ın mezarı
Ne gittim ne gördüm gitmek de istemem
Taze ekmek bir parça beyaz peynir
Şimdi olsa şuracıkta kafa çeker
Denize mi bakar kim bilir
Ben
rıhtımdan suya atlarım
Altımda balıklar
Üstümde bulutlar
Ağızımın kenarında çırpıntılı Boğaz suyu
Pembe yalıya doğru yüzerim.
HEY AMİGO SAAT KAÇ?
Amerikalı'nın zengini Meksikayı merak etmiş. Ortalık çok da
güvenli ya, halkın arasında dolaşmaya hasret, insanların
arasında keyifle dolaşıyor.
Büyükçe bir meydan, bir tarafta bir
kilise, ortada bir çeşme, kenarda da "Amigo" sambrerosunun
altında eşeğinin gölgesinde pinekliyor.
Amerikalı usulünce ilişki kurmaya
çalışmış.
- Hey Amigo saat kaç?
Meksikalı rahvan bir hareketle elini
eşeğinkilere uzatıp şöyle bir tarttıktan sonra:
- İkiyi altı geçiyor deyince ...
Amerikalı iyice şaşırmış.
Çaktırmadan baktığı kolundaki pahalı saat ile cevap aynı.
Bir aşağı iki yukarı dolanmış, bir yandan vakit öldürüp, diğer
yandan bu yetenek ile nasıl para kazanacağının hayalinde.
Sonunda tekrar gelip "Amigo" nun önüne aynı soruyu sormuş.
Meksikalı yine rahat hareketlerle
tartma görevini yerine getirmiş ve kendinden emin:
- İkiyi onsekiz geçiyor..!
Amerikalı dayanamamış ve bu "süper"
yöntemi öğrenebilmek için 10 Amerikan Doları teklif etmiş. Uzun
lafın kısası, "Amigo" biraz daha meraklandırdıktan sonra 100 USD
ye razı etmiş Amerikalıyı.
Sonuçta oturtmuş zeki iş adamını
yanına ve tutturmuş eşeğinkileri:
- Bak senyör şunları biraz sağa çekersen arkasındaki saat
kulesini rahatça görürsün.
Anılı Fıkralar,
Haluk Işındağ
ISBN 975-7225-O-X
Alıntılarda "Denizce" yi hatırlamanız bizleri
sevindirecektir.
Püf Noktası
EVİNİZDE ÇIKAN BİR YANGINDAN AİLENİZ SAĞ ÇIKABİLİRMİ ..!?
Bu yazı geçmiş yıllarda bir iş
kazasında vefat eden Hotel Pullman Etap Teknik Müdürü
Sn.Haydar Durmaz tarafından 1990 yılında tercüme edilmiştir.
Kendisini saygı ve savgi ile anıyoruz.
Sorular ve cevaplarla sevdiklerinizin hayatını kurtarma:
Frank Fiel’in Reader’s Digest Kasım’89 da çıkan derlemesinin
tercümesidir. Doğru
cevapları görebilmek için fare ile tarayınız.
Çoğumuz yangının ne olduğunu
bildiğimizi sanırız. Düzinelerle sinema ve Tv filmlerinde
yangını yaşadık. Robert Redford ile Legal Eagles filminde
alevlerden atladık. Paul Newman ile ( The Towering Inferno )
Cehennem Kulesine çıkıp savaştık.
Yangın öyle filmlerde gördüğümüz
gibi bir şey değildir. Eğer siz ve ben bir yangında film
yıldızlarının yaptığını yapsaydık dakikasında ölürdük.
Gerçekte her sene yaklaşık 6000
Amerikalı yangınlarda ölmekte 28000’i de ciddi şekilde
yaralanmaktadır. Niçin? Çünkü kısmen bir yangının gerçekte ne
olduğu hakkında bir fikrimiz yoktur ve sağ kalmak için tamamen
hazırlıksızdır. Bir yangının içine düşmek tahayyül
edemeyeceğimiz bir şeydir. Öyle korkunç bir şeydir ki, elinizde
olmayarak paniğe kapılırsınız ve böylece sizin ve ailenizin
hayatına mal olabilecek yanlışı yaparız. Size ne hakkında
konuştuğumu göstermek için gelin sizin yangın savunma savınızı
test edelim.
- Diyelim siz yukarıda uyurken
oturma odasındaki bir çöp sepetinden çıkan yangın, tutuşan perde
eteklerinden duvarın yukarılarına doğru tırmanmaktadır. Duman
detektörü çalışır ve sizi uyandırır.
Evden
çıkmak için kaç dakikanız vardır?
a) Bir veya iki dakika
b) Beş dakika
c) On dakika
d) On beş dakika
Doğru cevap “a” dır.
Milli Yangın Korunma Cemiyeti NFPA, test için kullanılan bir
evin oturma odasındaki çöp sepetinde bir yangın başlatır ve
zamana göre yangının safahatını saptamak için kronometreyi
çalıştırır. İki dakika içerisinde duman detektörü alarm verir.
Üç dakika içinde oturma odası sıcaklığı öldürücü sıcaklık olan
260OC’a yükselir. Diğer odalar ve merdivenler zararlı
dumanlarla dolmuştur. Dört dakika içinde üst ve alt koridorlar
geçilmez hale gelmiştir. Çok sürmeyen saniyeler sonra bu
durumdaki evde kalmış birisi duman solumaya dayanamayarak veya
yanarak ölecektir.
Gerçekte bir yangında değerli
eşyaları toplamaya, giyinmeye veya itfaiyeyi çağırmaya vakit
yoktur. Bir çok kişiler bunları yapabileceklerini sanırlar.
Yangın patlayıcıdır. Sıcaklık yükseldikçe ve yanıcı gazlar
arttıkça eşyalar sadece yavaş yavaş yanmakla kalmayıp parlarlar
ve aniden tutuşurlar.
Coleen Callaghan’ın New Jersey’deki
boya çıkarıcı spreyin tutuşması ile bakınız çocukların başına
neler gelmiştir. Bayan diyor ki “Aniden parlayan şenlik ateşi
gibi idi, kocam yangın tüpünü getirmeye koşmuştu, tam o sırada
alev yığınları yükseldi, derhal salona koşup iki koltuğuma
çocukları alarak geriye yatak odasına koştum. Tam o anda ön cam
patladı ve alev salon duvarlarını sardı.
-
Uyuyorsunuz ve aniden duman detektörünüz çalışıyor, ne
yaparsınız?
a) Yataktan fırlar ne olduğunu anlamaya çalışırım.
b) Telefona sarılır, itfaiyeyi çağırırım.
c) Emekleyerek yatak odası kapısına kaşarım.
Doğru cevap “c” dir.
Dumanı size eriştiren bir gerçek yangında, ayağa kalktığınız
zaman bir-iki saniye içinde boğulabilirsiniz.
Yangında bir çok kişinin
anlayamadığı şey ısının kavranamamasıdır. New York Yangın
Akademisinde iken koruyucu elbiselerimi giymiş olarak yanan bir
binaya girdiğimde, gerçekte ayakta duranın ölebileceğine şahit
oldum. Zeminden 60cm. yukarıda sıcaklık 93OC iken,
bir buçuk metre yükseklikte 260OC ve tavanda 427OC
idi. Eğer ayakta duruyor olsaydım yanarak ölmüş olacaktım.
Dumanın içine girilmemesini doğrulayan daha bir çok nedenler
vardır. Filmlerde yangın seyrederken her şey berraktır. Gerçek
bir yangında ya pek az görebilir yada hiç göremezsiniz. O derece
şaşkın bir duruma düşersiniz ki bütün ömrünüzü geçirdiğiniz bir
odanın kapısının veya penceresinin nerede olduğunu
söyleyemezsiniz. Çünkü duman ve ısı tavana yakın yüksekliktedir.
Zemine yakın yükseklikteki hava daha temizdir ve nefes alma daha
emniyetlidir.
- Yatak odasının arka tarafındasınız,
yangın alarmını işittiniz,
başka ne yapardınız?
a) Fırlar kapıyı açarım.
b) Elimin arkasıyla kapının sıcak olup olmadığını yoklarım.
c) Yavaşça kapıyı açar dışarıyı gözlerim.
Doğru cevap “b” dir.
Eğer kapı sıcaksa, duman ve alevler derhal yatak odasına
yayılarak sizi öldürür. Eğer kapı sıcak değilse, yangın
başlangıç halinde olup fazla yayılmamış olabilir. Normal çıkış
yolunu kullanarak kurtulma olasılığınız vardır.
Eğer odayı terk ederseniz (yangının
yayılmasını önlemeye yardım için) daima çıktığınız kapıyı
kapatınız. İlerlemeye devam etmeyiniz. Alevden geçerek
kurtulmayı hiç düşünmeyiniz. Yangından korunmak için tavan arası
veya dolap arkası gibi kapalı yerlere girmeyiniz.
Yangının henüz girmediği odaya girip
kapıyı kapatınız, kapalı kapı yangına karşı geçici bir engel
vazifesi görür. Standart bir ahşap kapı size 10-15 dakika ilave
zaman kazandırır. Bu, ikinci bir yoldan kaçış için yeterli bir
zamandır. Apartmanların çoğunda bulunan metal cins bir kapı,
yangın karşısında sizi daha da uzun süre ayakta tutabilir.
- Apartmanın 16. katındasınız,
pencereden kaçamazsınız, hol duman doludur.
Ne yaparsınız? a) Apartman odasına geri dönüp itfaiyeyi çağırırım.
b) Kapı aralıklarını ıslak havlu ile kapatırım.
c) Yakın çevrede alev olup olmadığını kontrol ederek, üstteki
pencereyi hafif aralar, zemine yakın yerden nefes alırım.
d) Pencerede durarak yangını duyururum. Yukarıdakilerin hepsi doğrudur.
İtfaiyeciler kullanmanızı önermedikçe asla asansöre binmeyiniz.
Siz asansör kabininde iken elektrikler kesilebilir, içeride
hapis kalabilirsiniz.
Eğer apartmanınızı terk
edememişseniz pencerenin alt kısmına eğilerek temiz hava
teneffüs ediniz. Kapı çevresi aralıklarını kapatan ıslak havlu,
dumanın içeri sızmasına yardım edecektir.
- Bir misafiriniz oturma odanızda
kanepe yastıkları arasına bir sigara düşürür.
Kanepede alevli yanma başlayana kadar alevsiz yanma süresi nedir? a) 15 dakika
b) 30 dakika
c) 1 saat
d) 3 saat veya daha fazla
Cevap “d” dir.
Dikkatsizce içilen sigaralar ölümcül yangınlara sebep olurlar.
Sigara yangınları olgunlaşana kadar çok zaman alırlar. Sigaranın
başlattığı yangın alev olana kadar herkes uykuya dalmış
olabilir. Zamanın uzunluğu yangının sigaradan kaynaklandığının
göstergesidir. Evin yatak odaları dışında her yere duman
detektörü yerleştirilmesi bakımından iyi bir sebeptir.
Bir çok kişi duman kokusunun
kendilerini uykudan uyandıracağını sanırlar. Bu yanlıştır.
Dumandaki karbon monoksit, koku etkisinden önce sizi
bayıltabilir.
Vietnam gazisi Jack Engle’ın
odasında bir kitaplık tutuşmuştu. Jack’ı tekmeyle kapıyı açan
babasının haykırışı uyandırdı.
“Şuursuz gibi yukarı baktığımı
hatırlıyorum” diyor Jack. “Hareket etmek istiyorum fakat
adalelerim çalışmıyordu. Babam beni dışarı taşıdı, halsizliğim
korkudan değildi, dumandan takatsizleşmiştim. Sadece birkaç
adımlık mesafe idi, yapamadım. Şimdi her altı ayda bir duman
dedektörlerinin pillerini değiştiriyorum”.
- Tavadaki yağ ateş alıyor.
Söndürebilmek için ne kadar zamanınız var? a) İki dakika veya daha fazla
b) Beş dakika
c) Yedi dakika
d) On dakika
Doğru cevap “a” dır.
Ocak ateşini su ile söndürmeye asla kalkışmayınız. Su
yanan yağın etrafa sıçramasına sebep olur. Uygun bir yangın
söndürme tüpü kullanınız veya bir kapak yahut pasta sodası ile
alevi bastırınız. Eğer iki dakika içinde söndüremezseniz evi
terk ediniz.
Herkes yaşam süreci içinde çeşitli tipten bazı yangınlarla
karşılaşabilir. Neler olabileceğini ve nasıl mücadele
edilebileceğinizi bilmeniz sizin en iyi yangın sigortanızdır.
SAĞ KALABİLME PRATİKLERİ
· Aileniz fertleri ile beraber
evinizin her odasını dolaşın, her oda için iki çıkış yolu
belirleyiniz. Eğer onlardan biri 2’nci veya 3’üncü katın
penceresi ise devamlı olarak kullanımınıza amade bir emniyet
merdiveni düşününüz
· Evde yeterli uzaklıkta hepinizin
ulaşabileceği bir acil toplantı yeri belirleyiniz. Birçok kişi
toplantı yerinde görmediği aile ferdini kurtarmak için (ki o
başka bir yoldan kaçabilmiştir) geriye yanmakta olan binaya
koşmuş ve kaybolmuştur. Asla geriye yanmakta olan binaya
dönmeyiniz.
· Herkes yatakta ve kapılar kapalı
durumdayken yangın talimleri yapınız. Birinci talimde kapının
soğuk olduğunu kabul ederek herkesi normal kaçış yolundan
kaçırınız. Dumanlı ortamda duvarın rehberliğinde yada çıkış
kapısına kadar emekleyerek yürüme pratiği yapınız. Önceden
belirtilen acil toplantı yerinde buluşun ve kişileri sayın.
Talimi tekrarlayın, bu kez yatak odası kapısının sıcak olduğunu
arz edin, eğer çok tehlikeli değilse alternatif kaçış yolunu
kullanmayı deneyin.
· Yangın vukuunda çocukları yatak
altlarına ve dolaplara girmemeleri için bilinçlendirin.
· Yaşlılar veya özürlüler için iki
kaçış planı yapın. Biri ailenin diğer fertleri evde iken, diğeri
evde yalnız bulundukları zaman için. Apartmanınız için en iyi
kaçış planı konusunda şehir itfaiyesine danışın.