Ağustos
29

1521

1526

1855

1924

1929

1933

1936

1936

1938

1945

1947

1955

1964

1982

1986

Türk orduları Belgrad'ı zaptetti.
Kanuni Sultan Süleyman Mohaç Meydan Savaşı'nı kazandı.
Osmanlı'da ilk telgraf görüşmesi yapıldı. İstanbul - Edirne, İstanbul-Şumnu hattının tamamlanmasıyla ilk telgraf Şumnu'dan İstanbul'a gönderildi. Kırım Savaşı'ndan bilgi veren telgrafta, ''Müttefik askerleri Sivastopol'a girmişlerdir.'' yazılıydı. Türk birlikleri de müttefikler arasındaydı.
Almanya, savaş tazminatının ödenmesine ilişkin, müttefiklerce hazırlanan Dawes Planı'nı onayladı.
Graff Zeppelin hava gemisi, 21 gün süren dünya turunu tamamlayarak Lakehurst'a döndü.

Naziler Yahudileri toplama kamplarına gönderilmeye başlandı.
İstanbul'da Atatürk Köprüsü'nün temeli atıldı (Eski Unkapanı Köprüsü.)
Balkan Festivali İstanbul'da başladı. Balkan ülkelerinden gelen halkoyunları ekiplerinin gösteriler sunduğu festivale, 2-3 Eylül gecesi Atatürk de katıldı. Atatürk, Rumen halkoyunları ekibi ve Türk zeybek ekibiyle oyunlara katıldı.
Nazım Hikmet, Harp Okulu ve Donanma davalarından toplam 28 yıl 4 ay hapse mahkum edildi.
Sultan II. Abdülhamid'in 400 milyon dolarlık miras davasını varisleri kazandı.
ABD'li bilim adamları, nükleer güç için plutonyumu parçalamayı başardı
Kıbrıs Konferansı Londra'da toplandı.
Ankara, İstanbul ve İzmir'de Kıbrıs konusunda "Ya taksim, ya ölüm" sloganlıbüyük yürüyüşler ve mitingler düzenlendi.
İsveçli sinema oyuncusu Ingrid Bergman öldü.
Üçüncü Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın cenazesi, doğum yeri olan Umurbey'de törenle toprağa verildi.

30

-30

1908

1922

1924

1924

1930

1937

1937

1952

1974

1977

1992

1993

2000

Eski Mısır'da Kraliçe Kleopatra intihar etti.
Hicaz Demiryolu açıldı.
Büyük Taarruz zaferle sonuçlandı.
Gazi Mustafa Kemal Paşa, Başkomutanlık Meydan Savaşı'nın ikinci yıldönümünde, Dumlupınar'da ''Meçhul Asker Anıtı''nın temelini attı.
Türkiye İş Bankası, ilk işlemini yaparak faaliyetlerine başladı.
Bankanın kuruluş sermayesi 1 milyon liraydı.
Ankara-Sivas demiryolu hattı ve Sivas İstasyonu Başbakan İsmet Paşa'nın konuşmasıyla hizmete açıldı.
Van Gölü'nde ilk vapur seferi yapıldı.
Atatürk'ün manevi kızı Sabiha Gökçen'e, 1935'te girdiği Eskişehir Hava Mektebi'nde, ''tayyareci diploması'' verildi.
Erzurum'da Aziziye Anıtı açıldı.
BM Güvenlik Konseyi, Kıbrıs'taki çarpışmalar yüzünden evlerini terk edenlerin güven içinde geri dönmelerine izin verilmesini öngören Fransa, İngiltere, Avusturya ortak karar tasarısını oybirliğiyle kabul etti.
Orgeneral Kenan Evren, Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na atandı.
İran'dan gelen Alan Karakolu'na saldıran teröristlerden 43'ü öldürüldü.
Ses sanatçısı Taner Şener, Kuşadası'nda öldü.
Tiyatro sanatçısı Gürdal Tosun, tedavi gördüğü İzmir SSK Bozyaka Hastanesi'nde öldü.

31

869

1867

1876

1890

1928

1930

1970

1971

1988

1988

1997

İslam bilgini Buhari öldü.
Fransız şair Charles Baudlaire öldü.
V. Murat tahttan indirildi; yerine kardeşi II. Abdülhamit padişah oldu.
Brüksel Genel Senedi ile köle ticareti yasaklandı.
Bertolt Brecht'in ''Üç Kuruşluk Opera'' adlı oyununun ilk gösterimi,
Berlin'de yapıldı.
Vilayet ve şehremanetinin birleştirilmesine karar verildi.
Valiler, aynı zamanda belediye başkanı oldu.
İzmir'de Akdeniz Olimpiyatları'nın yapılacağı ''Halkapınar'' spor tesisleri inşaat sırasında yandı.
Heykeltıraş Ali Hadi Bara, 65 yaşında öldü.
Sarp Sınır Kapısı açıldı.
Kuzey Irak'tan kaçan Iraklılar, Türk sınırlarından geçmeye başladılar.
Galler Prensi ve İngiliz Veliahdı Prens Charles'ın eski eşi Prenses Diana, Paris'te geçirdiği trafik kazasında yaşamını yitirdi. Kazada, Diana'nın sevgilisi Dodi El Fayed ve şoförü de öldü.

1

1481

1715

1920

1922

1923

1924

1925

1925

1929

1933

1939

1947

1949

1951

1967

1969

1974

1976

1980

1982

1985

1993

1998

Galatasaray Lisesi, devlet adamı yetiştirilmesi amacıyla Sultan II. Bayezid tarafından kuruldu. Okulda 1868'de Fransızca eğitime geçildi.
5 yaşında tahta geçen, 72 yıl Fransa'yı yöneten,
Fransızlar'ın ''Güneş Kral''ı XIV. Louis öldü.
Fransızlar, başkenti Beyrut olan Lübnan devletini kurdu.
Mustafa Kemal Paşa, Başkomutanlık Meydan Savaşı'nın kazanılması üzerine emrini verdi: ''Ordular! İlk Hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!''
Japonya'nın Tokyo ve Yokohama kentlerinde deprem: 300 bin kişi öldü.
Ankara Devlet Konservatuarı'nın temelini oluşturan
''Musiki Muallim Mektebi'', Ankara'da açıldı.
Birinci Tıp Kongresi, Ankara'da toplandı.
Mustafa Kemal Paşa'yı Kastamonu dönüşünde Ankara'da karşılayanların ellerinde, şapkaları vardı.
Arapça ve Farsça dersleri okullardan kaldırıldı.
Denizyolları İşletmeleri, devlet tekeline alındı.
Almanya'nın Polonya'ya saldırması üzerine, II. Dünya Savaşı başladı. Milyonlarca kişinin öldüğü savaşın başlamasının 50. yılında, ''Dünya Barış Günü'' ilan edildi.
Amerikan Yardım Antlaşması imzalandı.
İstanbul Radyosu, deneme yayınına başladı. Bugün kapatılmak isteniyor.
Ruh ve Sinir Hastalıkları Uzmanı Ordinaryüs Profesör Doktor Mazhar Osman Usman, 67 yaşında İstanbul'da öldü.
Türkiye'deki Kıbrıslı mücahitler ve öğrenciler, hükümeti protesto etti. İçişleri Bakanı Faruk Sükan, protestocuların sınır dışı edilebileceğini açıkladı.
Muammer Kaddafi, Libya'da askeri bir darbeyle Kral İdris'i devirdi.
Magosa'ya bağlı Muratağa ve Sandallar köylerinden 88 Türk'ün, öldürülüp yakılarak çukura gömüldükleri anlaşıldı.
Yüzücü Erdal Acet, Manş Denizi'ni 9 saat 2 dakikada geçerek Dünya rekoru kırdı.
Türkiye'nin çeşitli yerlerinde, aralarında CHP Zile ilçe başkanının da bulunduğu 19 kişi öldürüldü.
Türkiye'de ilk ve orta öğretimde din dersi zorunlu kılındı.
Kuşadası Davutlar yöresinde çıkan orman yangınında, bir orman bekçisi ile 14 er şehit oldu.
Savaş Karşıtları Derneği kuruldu.
Türk Sineması'na 46 yıldır hizmet veren yönetmen Osman F. Seden, öldü.

2

1633

1651

1898

1900

1922

1925

1929

1930

1938

1945

1954

1968

1968

1973

1974

1983

1985

1994

1995

1997

2001

İstanbul Cibali'de çıkan büyük yangında, 20 binden fazla bina kül oldu. Katip Çelebi'ye göre, kentin beşte biri yandı.
Mahpeyker Kösem Sultan, boğdurularak öldürüldü.
Makineli tüfek, bir savaşta ilk kez kullanıldı.
Almanya ile ABD arasında telgraf kullanımı başladı.
Yunan Orduları Başkomutanı General Trikopis, esir edildi.
Tekke ve zaviyeler kapatıldı. Memurların şapka giymesine karar verildi.
Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği ilk güzellik yarışmasında,
Feriha Tevfik Hanım Türkiye Güzeli seçildi. Feriha Tevfik, sinema ve tiyatro oyuncusu oldu.
Mustafa Kemal Paşa, Sadri Maksudi (Arsal) Beyin ''Türk Dili İçin'' adlı kitabında şunları yazdı: ''...Ülkesini, yüksek istiklalini korumasını bilen Türk Milleti, dilini de yabancı diller boyunduruğundan kurtarmalıdır.''
Hatay Devleti'nin kuruluşu ilan edildi. Hatay Millet Meclisi ilk toplantısını yaptı ve Cumhurbaşkanlığı'na, Tayfur Sökmen'i seçti.
Başbakan Suziki, Tokyo Körfezi'nde, Missouri Zırhlısı'nda Japonya'nın yönetiminin General Mac Arthur'a devrini öngören anlaşmayı imzaladı. ABD Başkanı Truman, zaferi ilan etti ve İkinci Dünya Savaşı sona erdi.
Ho Chi Minh yeni kurulan Kuzey Vietnam Cumhuriyeti'nin başkanlığına seçildi.
İran'da deprem: 11.000 kişi öldü.
Gazeteciliği meslek edinmiş ilk kadın yazarlardan Sabiha Sertel, 73 yaşında Bakü'de öldü.
İngiliz yazar Tolkien, 81 yaşında ülserden öldü.
Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Bilim Ödülleri verildi. Cahit Arf ve Orhan İçen, Matematik; Erdal İnönü, Fizik;
Kazım Türker, Tıp dallarında ödül aldılar.
Sinema oyuncusu Feri Cansel öldü.
Kaş limanı açıklarında 3400 yıl önce batan, fildişi eşya ve bakır, kalay parçalarıyla yüklü bir gemi enkazı bulundu.
Halterci Naim Süleymanoğlu'na, Uluslararası Olimpiyat Komitesi'nce ''Yüzyılın En Güçlü Sporcusu Ödülü'' verildi.
Eski bakan ve gazeteci Hıfzı Oğuz Bekata öldü.
Tiyatro sanatçısı Alev Sezer vefat etti.
İlk kalp naklini gerçekleştiren Güney Afrikalı kalp cerrahı Christian Barnard, Kıbrıs'ta öldü.

3

1683

1783

1869

1883

1895

1908

1912

1933

1939

1939

1952

1983

1988

1988

1999

Viyana Kuşatması, başarısızlıkla sonuçlandı.
İngiltere, Paris'te imzalanan anlaşmayla ABD'nin bağımsızlığını tanıdı.
İstanbul'da ''Atlı Tramvay'', Konstantin Karopana tarafından çalıştırıldı.
Rus yazar İvan Turgenyev, Paris yakınlarında öldü.
İlk profesyonel futbol maçı yapıldı. Latrobe, Jeanette'i 12-0 yendi.
Türkiye'deki ilk haftalık mizah dergisi ''Kalem'' yayımlanmaya başlandı.
Deniz kuvvetlerine yiyecek sağlamak için, dünyanın ilk konserve fabrikası İngiltere'de açıldı.
Kayseri-Ulukışla hattının tamamlanmasıyla, Karadeniz ile Akdeniz'i birbirine bağlayan demiryolu tamamlandı.
Ankara Radyo Gazetesi'nin ilk sayısı çıktı.
Almanya'nın Polonya'yı işgalinden iki gün sonra, İngiltere ve Fransa, Almanya'ya savaş ilan etti.
Ağrı Dağı zirvesine Türk Bayrağı dikildi.
Nail Çakırhan, Ağa Han Mimarlık Ödülü'nü aldı.
Türkiye'ye sığınan Kürtler'in sayısı 100 bini aştı.
Eski başbakanlardan Ferit Melen öldü.
İstanbul Radyosu'nun ilk spikerlerinden Tarık Gürcan, İstanbul'da 71 yaşında öldü.

4

1063

1682

1886

1919

1932

1935

1936

1970

1970

1975

1990

1994

1994

1996

Büyük Selçuklu Devleti'nin kurucusu Tuğrul Bey öldü.
İngiliz astronom Edmund Halley, daha sonra kendi adı verilen kuyruklu yıldızı gördü.
Apaçi yerlilerinin şefi Geronimo, ABD birliklerine teslim oldu.
Son büyük Amerikalı-Yerli savaşı sona erdi.
Sivas Kongresi, Mustafa Kemal Paşa'nın konuşmasıyla açıldı.
Dünya Barış Konferansı, Viyana'da toplandı.
İstanbul telefon şirketi, hükümet adına işletilmeye başlandı.
İngiltere Kralı VIII. Edward, İstanbul'da Atatürk'ü ziyaret etti.
Şili'de, sosyalist lider Salvador Allende başkan seçildi.
Prof. Dr. Erdal İnönü, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) rektörü oldu.
Bülent Ecevit'in seçim otobüsü Elazığ'da taşlandı: 50 kişi yaralandı, 57 kişi gözaltına alındı.
Gazeteci yazar Turan Dursun, İstanbul'da uğradığı silahlı saldırıda öldü.
Grafiker Erim Gözen, 55 yaşında öldü.
Ressam Gül Derman, 52 yaşında öldü.
Abdi İpekçi cinayetinin sanıklarından Oral Çelik, İsviçre tarafından Türkiye'ye iade edildi. Çelik, 16 Eylül'de 17 yıl aradan sonra çıkarıldığı mahkemece tutuklandı.