Ocak
9

1792

1926

1936

1937

1942

1955

1964

1990

1991

1996

1996

1996

Osmanlı devletiyle Rusya arasında, 5 yıllık savaşın ardından
''Yaş Anlaşması'' imzalandı.
Piyango çekilişinin yalnızca Tayyare Cemiyeti'ne ait olduğuna ilişkin kanun kabul edildi.
Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi, Atatürk'ün de katıldığı törenle öğrenime başladı.
Josef Stalin'in sürgüne gönderdiği Lev Troçki, Meksika'ya gitti.
Türk Tarih Kurumu Ziya Gökalp'in bütün eserlerinin yayımlanmasına, Türk Dil Kurumu da yeni bir Kuran çevirisine karar verdi.
Devlet Operası soprano Leyla Gencer, temsiller vermek üzere İtalya'ya gitti.
Halide Edip Adıvar, İstanbul'da 80 yaşında öldü.
Şair Cemal Süreya, 59 yaşında İstanbul'da öldü.
Toplu taşıma araçlarında sigara içilmesi ve tütün mamullerinin reklamının yapılması yasaklandı.
Sabancı Holding Yönetim Kurulu Üyesi Özdemir Sabancı, Toyotasa Genel Müdürü Haluk Görgün ve sekreter Nilgün Hasefe, Sabancı Center'da vurularak öldürüldüler. Olayı, DHKP-C örgütü üstlendi.
Balerin, Koreograf Duygu Aykal, 45 yaşında öldü.
Evrensel Gazetesi muhabiri Metin Göktepe'nin cesedi, Eyüp Spor Salonu- nun yakınındaki arsada bulundu. Göktepe, 1 gün önce görevini yaparken gözaltına alınmıştı. Göktepe'nin cenazesi, 11 Ocak'ta toprağa verildi.

10

1863

1900

1920

1921

1926

1928

1944

1945

1947

1961

1972

1982

1984

1984

1995

1999

2000

2001

Dünyanın ilk metrosu olan Londra metrosunun ''Metropolitan'' adı verilen ilk hattı açıldı.
Dünya Şampiyonu, pehlivan Kara Ahmet, ''Şampiyonlar Şampiyonu'' unvanını aldı.
Milletler Cemiyeti kuruldu. ABD, Cemiyete katılmadı.
I. İnönü Zaferi: Albay İsmet Bey komutasındaki Türk ordusu, Yunan ordusu ile İnönü'de karşı karşıya geldiler. Yunan ordusu yenildi. Zaferin ardından, Albay İsmet Bey, 1 Mart 1921'de generalliğe terfi ettirildi; TBMM Hükümeti'nin
uluslararası itibarı da hızla yükseldi.
Alman sinema yönetmeni Fritz Lang'ın ''Metropolis'' adlı filmi gösterime girdi.
Sovyetler Birliği, Troçki'nin sürgüne gönderilmesine karar verdi.
Nuri Demirağ'ın fabrikasında üretilen yolcu uçağının uçuş denemesi Yeşilköy'de yapıldı.
Teşrinievvel, Teşrinisani, Kanunuevvel ve Kanunusani aylarının adları, Ekim, Kasım, Aralık ve Ocak olarak değiştirildi.
Demokrat Parti 1. Kongresi'nde, ''Hürriyet Misakı'' kabul edildi.
Basın çalışanlarıyla ilgili 212 sayılı Yasa yürürlüğe girdi.
Askeri Yargıtay; Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan hakkındaki ölüm cezalarını onayladı.
Ressam Nurullah Berk, 76 yaşında öldü.
Kürtaj yasallaştı.
Yazar Reşat Enis Aygen, 75 yaşında öldü.
The Marmara Oteli Pastanesi'nin 30 Aralık 1994'te bombalanması sırasında ağır yaralanarak, tedavi altına alınan Cumhuriyet Gazetesi sinema eleştirmeni, yazar Onat Kutlar öldü.
Susurluk davası kapsamında aranan Haluk Kırcı yakalandı.
Emekli Büyükelçi Semih Günver, 93 yaşında Ankara'da öldü.
Türk edebiyatının usta kalemlerinden, ünlü şair ve yazar Necati Cumalı, 80 yaşında vefat etti

11

1556

1905

1929

1937

1939

1940

1943

1946

1948

1963

1971

1983

1994

1997

1998

1999

Divan Şairi Fuzuli öldü.
Mustafa Kemal, kurmay yüzbaşı rütbesiyle Harp Akademisi'nden mezun oldu
Türkiye'de eski yazılı kitapları yeni harflere çevirmek için Dil Encümeni bünyesinde bir komisyon kuruldu.
Kurtuluş Savaşı kahramanlarından Gaziantep Milletvekili Nuri Conker öldü.
Aydın'da köylüye toprak dağıtıldı.
Ankara Konservatuarı Tatbikat Sahnesi oyuncuları ilk oyunlarını sergilediler.
Kızıl Ordu, Stalingrad kuşatmasını kırdı.
Arnavutluk'ta Kral Zogo tahtan indirildi; halk cumhuriyeti ilan edildi.
Ankara Üniversitesi Senatosu bazı öğretim üyelerini sol eğilimli oldukları için, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'ndeki görevlerinden uzaklaştırdı. Görevden alınanlar arasında Pertev Nail Boratav, Niyazi ve Mediha Berkes, Behice Boran, Adnan Cemgil ve Azra Erhat vardı.
TBMM'de komünizmle mücadele amacıyla komisyon kuruldu.
İş Bankası Ankara Emek Şubesi silahlı 4 kişi tarafından soyuldu. İçişleri Bakanlığı bankayı soyanların Deniz Gezmiş ile Yusuf Arslan olduğunu öne sürdü.
Karikatürist Şadi Dinçağ, 64 yaşında öldü.
Caz Sanatçısı Erol Pekcan, 61 yaşında öldü.
Başbakan Necmettin Erbakan, tarikat tartışmalarının yoğunlaştığı bir sırada, Başbakanlık Konutu'nda 51 tarikat ve cemaat liderine iftar yemeği verdi.
Basketbol antrenörü Aydan Siyavuş vefat etti.
Beynindeki rahatsızlık'tan tedavi gören sanatçı Öztürk Serengil (68) öldü.

12

1920

1923

1934

1944

1945

1952

1959

1998

2000

İstanbul'da son ''Osmanlı Meclisi Mebusanı'' açıldı.
Paris'te Pasteur Enstitüsü'nde tetanosa karşı serum geliştirildi.
Osmanlı devleti ile Sevr Antlaşması'nı imzalayan Yunanistan'ın eski başbakanı Elefterios Venizelos, Atatürk'ü Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterdi.
Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak yaş haddinden emekliye ayrıldı. Genelkurmay Başkanlığı'na Kazım Orbay getirildi.
Tasviri Efkar gazetesi sahibi ve başyazarı Velid Ebuzziya, İstanbul'da öldü.
ABD yönetimi, Marshall Planı çerçevesinde Türkiye'ye 58 milyon dolarlık askeri yardım yapılmasını onayladı.
Sovyet uzay aracı Luna, güneş çevresindeki yörüngesine yerleşti. Luna yerçekiminden kurtulan ilk uzay aracı oldu.
Eski başbakan yardımcılarından Sadi Koçaş, İstanbul'da öldü.
Hükümeti oluşturan partilerin genel başkanları, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin, idama mahkum edilen terör örgütünün elebaşı Abdullah Öcalan hakkında verdiği ihtiyati tedbir kararına uyulmasını kararlaştırdılar.

13

1920

1925

1931

1941

1942

1944

1952

1958

1966

1973

1986

1990

1993

1997

Sultanahmet Meydanı'nda 150 bin kişinin katılımıyla büyük bir miting yapıldı.
Kurtuluş Savaşı komutanlarından Halit Paşa, Meclis'te Ali Çetinkaya tarafından bir kaza kurşunuyla vuruldu.
Japon Prensi Takamutsu Türkiye'ye geldi.
Yazar James Joyce öldü.
II. Dünya Savaşı'nda ''Ekmek Karnesi'' uygulamasına başlandı.
''Refah faciası'' davası sona erdi. Amiral Mehmet Ali Ülgen ve bütün sanıklar beraat etti.
Hasankale'de, 5.8 büyüklüğündeki depremde 133 kişi öldü.
ABD, uzay uydusu Explorer1'i fırlattı.
Hürriyet gazetesi, ABD Başkanı Lyndon Johnson'un eski Başbakan İsmet İnönü'ye yazdığı mektuba ilişkin, Gazeteci Cüneyt Arcayürek'in haberini yayımladı. Mektup ve İnönü'nün cevabi mektubu, 14 Ocak'ta Meclis'te görüşüldükten sonra, 15 Ocak'ta kamuoyuna açıklandı.
Sanat tarihçisi, yazar, eleştirmen Sabahattin Eyuboğlu 65 yaşında öldü.
Savunma Sanayii Müsteşarlığı kuruldu.
Atatürk Barajı'nda su tutulmaya başlandı.
Irak'a karşı başlatılan ikinci harekata İncirlik Üssü'nden kalkan ''Çekiç Güç'' uçakları da katıldı.
Susurluk soruşturması kapsamında Özel Tim görevlisi polisler Ayhan Çarkın, Oğuz Yorulmaz ve Ercan Ersoy, tutuklanarak cezaevine gönderildi. 14 Ocak'ta ise Sedat Bucak'ın 3 koruma polisi ile şoförü de DGM'ye sevk edildi. Koruma polisi Ömer Kaplan, Savcılık tarafından serbest bırakıldı. 2 polis ile
şoför, tutuklandı.

14

1923

1923

1923

1938

1943

1944

1953

1963

1964

1970

1974

1987

1990

1994

1995

1996

1998

Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım, İzmir'de öldü.
Mustafa Kemal, Batı Anadolu'da geziye çıktı.
Londra-New York arası ilk telefon görüşmesi yapıldı.
Türkiye-Irak-İran-Afganistan arasında Sadabad Paktı, TBMM'de onaylandı.
Sir Winston Churchill, Franklin Roosevelt ve Charles De Gaulle, Casablanca Konferansı'nda bir araya geldiler.
''Milli Şair'' Mehmet Emin Yurdakul, 75 yaşında öldü.
Josip Broz Tito, Yugoslavya Devlet Başkanı oldu.
Fransa Cumhurbaşkanı Charles De Gaulle, İngiltere'nin Ortak Pazar'a girmesini reddetti.
Meclis, Ortak Pazar anlaşmasını onayladı.
Milli Mücadele kahramanlarından, Genelkurmay ikinci başkanlarından Orgeneral Asım Gündüz öldü.
Türk-İş Genel Başkanı Seyfi Demirsoy, tedavi gördüğü Londra'da (54) öldü.
Vehbi Koç, Uluslararası Ticaret Odası'nca, ''Dünyada Yılın İşadamı'' seçildi.
Milli kaleci, işadamı Sabri Dino, Boğaziçi Köprüsü'nden atlayarak intihar etti.
Türk sinemasının 53 yıllık emektarı Nubar Terziyan öldü.
İlk kez düzenlenen Uluslararası Nazım Hikmet Şiir Ödülü, İstanbul'da yapılan törenle Lübnanlı şair Adonis'e verildi.
Besteci Onno Tunç, Bursa'dan İstanbul'a gelirken kullandığı tek motorlu uçağın Armutlu Bozburun'da düşmesi sonucu yanındaki Hasan Kanık ile beraber öldü.
Türk Sanat Müziği sanatçısı Safiye Ayla, tedavi gördüğü hastanede vefat etti.

15

1884

1892

1902

1919

1932

1945

1949

1952

1964

1984

1989

1994

1996

İstanbul Lisesi açıldı. Okulun ilk adı ''Şems-ül Maarif'' idi. 1896'da resmi okullar arasına dahil edildi.
Basketbol kuralları bu oyunun ilk kez ortaya çıktığı Springfield'de yayınlandı.
Nazım Hikmet, Selanik'te doğdu.
Mustafa Kemal Paşa, Şişli'deki evinde, Albay İsmet (İnönü) Bey ile ''Anadolu'ya geçmek'' konularını görüştü.
Samsun'da Mustafa Kemal Paşa'nın Anadolu'ya ayak bastığı yerde dikilen heykel açıldı.
Ressam Sami Yetik öldü.
İmam-hatip kursları açıldı.
ABD, Türkiye'nin Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'ne (NATO) girişini onayladı.
III. Londra Konferansı toplandı. İngiltere, Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs hükümetleri ile Kıbrıs Türk ve Rum toplumu liderleri katıldı.
Kıbrıs Türk toplumu liderlerinden Dr. Fazıl Küçük, 78 yaşında Londra'da öldü
Bülent Ecevit, Demokratik Sol Parti (DSP) Genel Başkanlığı'na seçildi.
Uyuşturucu ve silah kaçakçısı 44 yaşındaki Behçet Cantürk, Sapanca'da yol kenarında ölü bulundu.
''Kumkapı Davası'' sanığı Zeynep Uludağ, 6 yıl 8 ay hapis cezası aldı.