Ağu
28

1749- Alman asıllı şair ve yazar Johan Wolfgang Goethe doğdu.

1910- Karadağ, Osmanlı devletinden bağımsızlığını ilan etti.

1934- Üsküdar-Kadıköy tramvay hattının ilk denemesi yapıldı.

1952- Et ve Balık Kurumu Genel Müdürlüğü kuruldu.

1954- Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Savarona yatı ile Yugoslavya'ya gitti.

1974- Keban Barajı ve Hidroelektrik Santralinde elektrik üretilmeye başlandı.

1979- Nesrin Olgun, Manş Denizi'ni yüzerek geçen ilk Türk kızı oldu.

1987- Yapımı 20 yılda tamamlanan Kocatepe Camii, Başbakan Turgut Özal tarafından açıldı.

1988- Ressam Eren Eyüboğlu (76) öldü.

1988- Almanya'daki havacılık gösterileri sırasında, İtalya Hava Kuvvetleri gösteri takımının uçağı seyircilerin üzerine düştü; 33 kişi öldü.

1999- 23 Nisan 1999'dan önce işlenmiş suçları kapsayan af yasa tasarısı, TBMM'de kabul edildi.

1999- 12 Eylül'den sonra kurulan Milliyetçi Demokrasi Partisi Genel Başkanı, emekli Orgeneral Turgut Sunalp, İstanbul'da öldü.

2001- Üzeyir Garih'in öldürülmesiyle ilgili aranan İstanbul Hasdal Mekanize Alay Komutanlığı'nda askerliğini yapan er Yener Yermez firar etti

29

1521- Türk orduları Belgrad'ı zaptetti.

1526- Kanuni Sultan Süleyman komutasındaki Osmanlı orduları, Mohaç Meydan Savaşı'nı kazandı.

1855- Osmanlı'da ilk telgraf görüşmesi yapıldı. İstanbul - Edirne, İstanbul-Şumnu hattının tamamlanmasıyla ilk telgraf Şumnu'dan İstanbul'a gönderildi. Kırım Savaşı'ndan bilgi veren telgrafta, ''Müttefik askerleri Sivastopol'a girmişlerdir.''
yazılıydı. Türk birlikleri de müttefikler arasındaydı.

1924- Almanya, savaş tazminatının ödenmesine ilişkin, müttefiklerce hazırlanan Dawes Planı'nı onayladı. (tazminatı ödemedi)

1929- Graff Zeppelin hava gemisi, 21 gün süren dünya turunu tamamlayarak Lakehurst'a döndü.

1933- Naziler tarafından tutuklanan Yahudiler toplama kamplarına gönderilmeye başlandı.

1936- İstanbul'da Atatürk Köprüsü'nün temeli atıldı. (Eskiden yerinde Unkapanı Köprüsü vardı)

1936- Balkan Festivali İstanbul'da başladı. Balkan ülkelerinden gelen halk oyunları ekiplerinin gösteriler sunduğu festivale, 2-3 Eylül gecesi Atatürk de katıldı. Atatürk, Rumen halk oyunları ekibi ve Türk zeybek ekibiyle oyunlara katıldı.

1938- Nazım Hikmet, Harp Okulu ve Donanma davalarından toplam 28 yıl 4 ay hapse mahkum edildi.

1945- Sultan II. Abdülhamid'in 400 milyon dolarlık miras davasını varisleri kazandı.

1947- ABD'li bilim adamları, nükleer güç için plutonyumu parçalamayı başardılar.

1955- Kıbrıs Konferansı Londra'da toplandı.

1964- Ankara, İstanbul ve İzmir'de Kıbrıs konusunda büyük yürüyüşler ve mitingler düzenlendi.

1982- İsveçli sinema oyuncusu Ingrid Bergman öldü.

1986- Üçüncü Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın cenazesi, doğum yeri Umurbey'de törenle toprağa verildi.

30

M.Ö 30- Eski Mısır'da Kraliçe Kleopatra intihar etti.

1908- Hicaz Demiryolu açıldı.

1922- Büyük Taarruz zaferle sonuçlandı.

1924- Gazi Mustafa Kemal Paşa, Başkomutanlık Meydan Savaşı'nın ikinci yıldönümünde, Dumlupınar'da ''Meçhul Asker Anıtı''nın temelini attı.

1924- Türkiye İş Bankası, ilk işlemini yaparak faaliyetlerine başladı. Bankanın kuruluş sermayesi 1 milyon liraydı.

1930- Ankara-Sivas demiryolu hattı ve Sivas İstasyonu, Başbakan İsmet Paşa'nın konuşmasıyla hizmete açıldı.

1937- Van Gölü'nde ilk vapur seferi yapıldı.

1937- Atatürk'ün manevi kızı Sabiha Gökçen'e, 1935'te girdiği Eskişehir Hava Mektebi'nde, ''tayyareci diploması'' verildi.

1952- Erzurum'da Aziziye Anıtı açıldı.

1974- BM Güvenlik Konseyi, Kıbrıs'taki çarpışmalar yüzünden evlerini terk edenlerin güven içinde geri dönmelerine izin verilmesini öngören Fransa, İngiltere, Avusturya ortak karar tasarısını oybirliğiyle kabul etti.

1977- Orgeneral Kenan Evren, Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na atandı.

1992- İran sınırından sızarak Alan Karakolu'na saldıran teröristlerden 43'ü öldürüldü.

1993- Ses sanatçısı Taner Şener, Kuşadası'nda öldü.

2000- Tiyatro sanatçısı Gürdal Tosun, tedavi gördüğü İzmir SSK Bozyaka Hastanesi'nde yaşama veda etti.

31

  869- İslam bilgini Buhari öldü.

1867- Fransız şair Charles Baudlaire öldü.

1876- V. Murat tahttan indirildi; yerine kardeşi II. Abdülhamit padişah oldu.

1890- Brüksel Genel Senedi ile köle ticareti yasaklandı.

1928- Bertolt Brecht'in ''Üç Kuruşluk Opera'' adlı oyununun ilk gösterimi Berlin'de yapıldı.

1930- Vilayet ve şehremanetinin birleştirilmesine karar verildi. Valiler, aynı zamanda belediye başkanı oldu.

1970- İzmir'de Akdeniz Olimpiyatları'nın yapılacağı ''Halkapınar'' spor tesisleri inşaat sırasında yandı.

1971- Heykeltıraş Ali Hadi Bara, (65) öldü.

1988- Sarp Sınır Kapısı açıldı.

1988- Kuzey Irak'tan kaçan Iraklılar, Türk sınırlarından geçmeye başladılar.

1997- Galler Prensi ve İngiliz Veliahdı Prens Charles'ın eski eşi Prenses Diana, Paris'te geçirdiği trafik kazasında yaşamını yitirdi. Kazada, Diana'nın sevgilisi Dodi El Fayed ve şoförü de öldü.

2003- Siyaset dünyasının ünlü organizatörü Erkal Zenger öldü.

1

1481- Galatasaray Lisesi, devlet adamı yetiştirilmesi amacıyla Sultan II. Bayezid tarafından kuruldu. Okulda 1868'de Fransızca eğitime geçildi.

1715- 5 yaşında tahta geçen, 72 yıl Fransa'yı yöneten, Fransızların ''Güneş Kral''ı XIV. Louis öldü.

1920- Fransızlar, başkenti Beyrut olan Lübnan devletini kurdu.

1922- Mustafa Kemal Paşa, Başkomutanlık Meydan Savaşı'nın kazanılması üzerine emrini verdi: ''Ordular! İlk Hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!''

1923- Japonya'nın Tokyo ve Yokohama kentlerinde deprem: 300 bin kişi öldü.

1924- Ankara Devlet Konservatuarı'nın temelini oluşturan ''Musiki Muallim Mektebi'' Ankara'da açıldı.

1925- Birinci Tıp Kongresi Ankara'da toplandı.

1925- Mustafa Kemal Paşa'yı Kastamonu dönüşünde Ankara'da karşılayanların ellerinde şapkaları vardı.

1929- Arapça ve Farsça dersleri okullardan kaldırıldı.

1933- Denizyolları İşletmeleri, devlet tekeline alındı.

1939- Almanya'nın Polonya'ya saldırması üzerine, II. Dünya Savaşı başladı. Milyonlarca kişinin öldüğü savaşın başlamasının 50. yılında, ''Dünya Barış Günü'' ilan edildi.

1947- Amerikan Yardım Antlaşması imzalandı.

1949- İstanbul Radyosu deneme yayınına başladı.

1951- Ruh ve Sinir Hastalıkları Uzmanı Ordinaryüs Profesör Doktor Mazhar Osman Usman, (67) İstanbul'da öldü.

1967- Türkiye'deki Kıbrıslı mücahitler ve öğrenciler, hükümeti protesto etti. İçişleri Bakanı Faruk Sükan, protestocuların sınır dışı edilebileceğini açıkladı.

1969- Muammer Kaddafi, Libya'da askeri bir darbeyle Kral İdris'i devirdi.

1974- Magosa'ya bağlı Muratağa ve Sandallar köylerinden 88 Türk'ün, öldürülüp yakılarak çukura gömüldükleri anlaşıldı.

1976- Yüzücü Erdal Acet, Manş Denizi'ni 9 saat 2 dakikada geçerek Dünya rekoru kırdı.

1980- Türkiye'nin çeşitli yerlerinde, aralarında CHP Zile ilçe başkanının da bulunduğu 19 kişi öldürüldü.

1982- Türkiye'de ilk ve orta öğretimde din dersi zorunlu kılındı.

1985- Kuşadası Davutlar yöresinde çıkan orman yangınında, bir orman bekçisi ile 14 er şehit oldu.

1993- Savaş Karşıtları Derneği kuruldu.

1998- Türk Sineması'na 46 yıldır hizmet veren yönetmen Osman F. Seden, öldü.

2003- Denizli Valisi Recep Yazıcıoğlu, Ankara'ya 30 kilometre uzaklıkta trafik kazası geçirdi. Yazıcıoğlu, 8 Eylül'de vefat etti.

2

1492- İspanya'da, Musevilere dinlerini değiştirmeleri, aksi takdirde ülkeden ayrılmaları için verilen süre sona erdi. İspanya Musevileri'nin çoğu, Kemal Reis'in kadırgalarıyla İstanbul'a geldi ve Osmanlı Devleti'nce hoşgörüyle karşılandı.

1875- Dünyanın ilk buz pateni pisti, Londra'da açıldı.

1914- Almanya, Rusya'ya savaş ilan etti.

1914- Osmanlı Devleti ile Almanya arasında işbirliği anlaşması imzalandı.

1914- Osmanlı Devleti, seferberlik ilan etti.

1921- İtalyan tenor Enrico Caruso öldü.

1922- Telefonun mucidi Alexandr Graham Bell öldü.

1926- ''Lotus'' adlı Fransız gemisi, Türk sularında ''Bozkurt'' adlı Türk gemisine çarparak batmasına yol açtı.

1930- Yönetmen, tiyatro ve sinema sanatçısı Ahmet Fehim, (74) öldü.

1944- Türkiye, İngiltere ve ABD'nin önerisi üzerine, Almanya ile siyasal ve ekonomik ilişkilerini kesti.

1945- II. Dünya Savaşı sonrası Avrupa'sına yön vermek için Potsdam'da bir araya gelen ABD Başkanı Harry Truman, İngiltere Başbakanı Winston Churchill ve Sovyetler Birliği Devlet Başkanı Joseph Stalin, görüşmelerini tamamladılar. Konferansta Almanya; Amerikan, İngiliz, Fransız ve Sovyet komutanlarınca yönetilecek dört ayrı işgal bölgesine ayrıldı.

1959- Diyarbakır'da ''Sinan 1'' petrol kuyusu işletmeye açıldı.

1990- Irak'ın Kuveyt'i işgali üzerine, Kuveyt Emiri Şeyh Cabir es-Sabah Suudi Arabistan'a kaçtı.

1996- Hakkari'nin Şemdinli ilçesinde operasyona çıkan güvenlik kuvvetlerine teröristlerce pusu kuruldu. Çıkan çatışmada, 6 er ile 5 korucu şehit oldu.

3

1071- Selçuklu orduları, Sanduk Bey komutasında; Bizans İmparatoru Roman Diyojen'in Malazgirt ve Ahlat'a gönderdiği kuvvetleri geri çekilmeye zorladı ve daha sonra Karahas'ta meydana gelen savaşta Bizans güçlerini dağıttı.

1492- Cenovalı Kristof Kolomb, İspanya'nın Palos Limanı'ndan üç gemiyle Hindistan'a ulaşmak, yeni kıtalar keşfetmek amacıyla yola çıktı.

1924- Üzerlerinde ''Türkiye Cumhuriyeti'' yazısını taşıyan bronz 10 kuruşluk paralar kullanıma çıktı.

1948- Türkiye Serbest Güreş Milli Takımı, Londra Olimpiyatları'nda birinci oldu.

1954- Ünlü Fransız yazar Colette, (81) öldü.

1955- Samuel Beckett'in oyunu ''Godot'u Beklerken'', ilk kez Londra'da sahnelendi.

1957- Tiyatro ve sinema sanatçısı Talat Artemel, (56) öldü.

1960- Aralarında Genelkurmay Başkanı Orgeneral Ragıp Gümüşpala'nın da bulunduğu 235 general ve amiral, emekliye sevk edildi. (Bu işleme tabi tutulanlar, daha sonra ''Eminsular'' diye anıldı.) 21 Ağustos'ta da 3400 subay
daha emekli edildi. 23 Ağustos'ta 400 polis emekli edildi, 600'ünün yeri
değiştirildi.

1977- Kıbrıs Rum Yönetimi Lideri Başpiskopos Makarios, kalp krizi geçirerek öldü. Spiros Kipriyanu, geçici olarak Rum yönetimi liderliğine getirildi.

1988- Sovyetler Birliği, Kızıl Meydan'a inen Alman pilot Mathias Rust'u serbest bıraktı.

2001- Lahey'deki Savaş Suçları Mahkemesi, Bosnalı Sırp General Radislav Kristiç'i, Srebrenica'da insanlığa karşı suç ve savaş suçu işlediği gerekçesiyle 46 yıl hapis cezasına çarptırdı.

2002- AB'ye uyum çerçevesinde kabul edilen yasayla, ''savaş ve yakın savaş tehdidi'' dışında idam cezası kaldırıldı.