"Bir tane -insan hakkı ihlali- vardır,
o da kişiye farklı davranmaktır."
İoanna Kuçuradi
Haftanın Sorusu
MEDENİYETLER ÇATIŞMASI
MI?
Aral Gölü kurudu.
"Birileri" bir karış toprağın, bir damla suyun
kıymetini biliyor...
Su petrolden de kıymetli.
Ortadoğu ve sonu "nistan" ile biten, çağın ipek yolunun
geçtiği ülkeler...
Tarım yapılabilen ve doğal kaynaklarından yararlanılabilen
ülkeler...
Orada yaşayan medeniyetlerin
kıymeti var mı?
Çatırşma medeniyetler mi, yoksa medeniyetsilikler arasında
mı?
Bir kötü söz,
söyletmese bile bin tanesini çağrıştırır...
YAŞAMA DAİR...
Aşırı sinirli
biri, havalimanında check-in bankosu'ndaki ilgili memura hak
etmediği halde, etmediği hakareti bırakmamış..
Müşterinin
abartılı kabalığı karşısında, banko memuru sakin ve
güleryüzlü bir şekilde davranıyor, hiç cevap vermeden işine
devam ediyormuş..
Adam işi bitip
gidince, bir arka sıradaki müşteri
- "Sizi tebrik ederim..!" demiş memura,
- "Hiç tahrike kapılmayıp nezaketinizi sürdürdünüz..
Ama bu kadarı da yanlış.. Yapabileceğiniz bir şeyler
olmalı.."
- "Olmaz
olur mu, var efendim.." demiş, memur gülümseyerek,
- "Şerefsiz
New York' a gidiyor, Bavulları Bangkok'a..."
Gülsev Akın'a
teşekkürlerimizle
Gökten üç elma düşmüş...
Birincisi,
önce
kendine hükmedenlerin.
İkincisi,
başarıyı
yokluğunuzda kendisi için söylenen küçük olumluluklarının
toplamında bulanların...
Üçüncüsü ise,
"terk"i terk etmeyi başarabilenlerin başına...!
Denizce
Haftanın Sözü
Öğrenmeden,
çalışmadan, yorulmadan rahat yaşamanın yollarını aramayı
alışkanlık haline getiren milletler; Önce haysiyetlerini,
sonra hürriyetlerini, sonra da istiklallerini kaybetmeye
mahkumdur.
Göreniniz,
bileniniz, duyanınız var mı?
Bir ferman yayımlamıştı;
Bu günden sonra divanda, dergahta, bergahta, mecliste, meydanda,
Türkçe'den başka dil konuşulmayacak diye, Hatırlayanınız var mı?
Dolanın
yurdun dört bir yanını,
Çarşıyı, pazarı, köyü, şehri
Fermana uyanınız var mı?
Nutkum
tutuldu, şaşırdım, merak ettim,
Dolandığınız yerlerdeki Türkçe olmayan isimlere,
Gördüklerine, duyduklarına üzüleniniz var mı?
Tanıtımın
demo, sunucunun spiker,
Gösteri adamının showman, radyo sunucusunun discjokey,
Hanım ağanın first lady olduğuna şaşıranınız var mı?
Dükkanın
store, bakkalın market, torbasının poşet,
Mağazanın süper, hiper, gros market
Ucuzluğun damping olduğuna kananınız var mı?
İlan
tahtasının billboard, sayı tabelasının skorboard,
Bilgi akışının brifing, bildirgenin deklarasyon,
Merakın, uğraşın hobby olduğuna güleniniz var mı?
Bırakın eli,
özün bile seyrek uğradığı,
Beldelerin girişinde wellcome,
Çıkışında good-bye okuyanınız var mı?
Korumanın,
muhafızın body-guard,
Sanat ve meslek pirlerinin duayen,
İtibarın, saygınlığın prestij olduğunu bileniniz var mı?
Seki'nin,
alanın platform, merkezin center,
Büyüğün mega, küçüğün mikro, sonun final,
Özlemin, hasretin nostalji olduğunu öğreneniniz var mı?
İş hanımızı
plaza, bedestenimizi galleria,
Sergi yerlerimizi center room, show room,
Büyük şehirlerimizi , mega kent diye gezeniniz var mı?
Yol üstü
lokantamızın fast-food,
Yemek çeşitlerimizin mönü olduğu yerlerde,
Hesabını, adisyon diye ödeyeniniz var mı?
İki katlı
evinizi dubleks, üç katlı komşu evini tripleks,
Köşklerimizi villa, eşiğimizi antre,
Bahçe çiçeklerini flora diye koklayanınız var mı?
Morgda üç ceset
varmış.
Uçünün de yüzünde muhtesem bir gülümseme...
Doktor, gelen polise cesetleri göstererek açiklamada
bulunmuş:
Ilki demiş: 60
yaşında bir Fransiz. Metresiyle sevişirken kalp krizi
geçirmiş, gülümseme ondan...
Ikincisi demiş: 25
yasinda bir Iskoç, piyangodan 1000 sterlin kazanınca
başlamış viski içmeye, ağır alkol zehirlenmesi, gülümseme
ondan...
Uçüncüsü ise en
olaganüstü olanı, Seamus Quinn adlı bir İrlandali, onu da
yıldırım çarpmış.
Polis irkilmiş,
"Peki gülümseme niye ?"
Doktor itiraf etmiş: " Valla, fotografını çekiyorlar sanmış
olmalı..."
İskoçya
(kendi kendine)
Dünyanın en kısa boylu cücesi bir Iskoç'un oğluymuş...!
Amerika - Polonya
Fransa - Belçika
Almanya - Ostfrize
Avusturya - Burgenland
ve
Türkiye
Adam bir trenin
kompartımına girmiş.
İçeride Bir Alman, bir Fransiz ve de bir İnciliz.
- "La yine
mi siz?" demiş.
Rümeysa Öz'e
teşekkürlerimizle
Alıntılarda "Denizce" yi hatırlamanız bizleri sevindirecektir.
Püf Noktası
TÜRKÇE...
"...Anadili Türkçe
olan bir kişinin kısa cümlelerle düşündüğü, konuşma
sırasında ise bu kısa cümleleri çeşitli yollarla birbirine
bağlayarak karmaşık yapılar kurabildiği görüşündeyim.
Bu "cümle bağlama
eğilimi" bazı konuşurlarda zayıf, bazılarında ise adeta bir
hastalık derecesinde güçlü olabilir. Bu son durumda ortaya
çıkan dilsel yapılar, insan zihninin üstün olanaklarını en
güzel şekilde yansıtıyor. Farklı dil gruplarına ait birçok
dili incelediğim halde şimdiye kadar hiçbir dilde beni
Türkçe'deki karmaşık cümle yapıları kadar büyüleyen bir
yapıya rastlamadığımı söyleyebilirim. Biraz duygusal olmama
izin verirseniz, bazen kendime "keşke Chomsky de gençliğinde
Türkçe öğrenmiş olsaydı... ", diyorum.
Eminim o zaman
çağdaş dilbilim İngilizce'ye göre değil, Türkçe'ye göre
şekillenmiş olurdu..." Johan VANDEWALLE
...................................................
Johan Vandewalle kimdir?
Belçikalı dilbilimcidir. 34 dil ve lehçe bilmektedir.
Dünyanın en yetkin dil bilimcisi olarak gösterilmektedir.
...................................................
"Ülkesinin yüksek istiklâlini korumasını bilen Türk milleti,
dilini de yabancı dillerin boyunduruğundan kurtarmalıdır."
M.K. Atatürk
Cem İşmen'e
teşekkürlerimizle
Diline,
ekonomisine ve savunmasına sahip çıkamayanlar yok olmaya
mahkumdurlar.
1970- Rock yıldızı Jimy
Hendrix, aşırı dozda uyuşturucudan öldü.
1971- Türkiye Güzeli
Filiz Vural Avrupa Güzeli seçildi.
1978- ABD Başkanı Jimmy
Carter öncülüğünde, Mısır Devlet Başkanı Enver Sedat ve
İsrail Başbakanı Menahem Begin barış anlaşması
imzaladılar.
1993- Saz sanatçısı Nida
Tüfekçi, (64) öldü.
1997- ''Bizimkiler''
televizyon dizisinin ''Hakim Bey''i, tiyatro ve sinema
sanatçısı Orhan Çağman (70) öldü.
2003- Emekli Büyükelçi
Ecmel Barutçu vefat etti.
19
1575- Padişah III.
Murat'ın görevlendirdiği Müneccimbaşı Takiyüddin
Efendi'nin öncülüğünde kurulan İstanbul Rasathanesi,
açıldı. Rasathane, devrin Şeyhülislamı tarafından
1580'de yıktırıldı. Araştırmacılar, rasathanenin
Galatasaray Lisesi civarında kurulduğunu tahmin
ediyorlar.
1893- Yeni Zelanda
Kolonisi, kadınlara oy hakkı tanıyan ilk ulus oldu. Bu
atılımın öncüsü, 1866'da ''kadın hareketi''ni başlatan
Kate Sheppard idi.
1921- TBMM, Mustafa Kemal
Paşa'ya, ''Mareşal'' rütbesiyle ''Gazi'' unvanı verdi.
1951- Kuzey Atlantik
Paktı , Türkiye ve Yunanistan'a NATO'ya katılma çağrısı
yaptı.
1955- Arjantin
Cumhurbaşkanı Juan Peron, askeri darbeyle devrildi ve
Paraguay'a sürüldü.
1961- Eski
başbakanlardan, Ordinaryüs Prof. Şemsettin Günaltay
öldü.
1970- THY ''Antalya''
adlı uçağı Isparta yakınlarında düştü: 154 kişi öldü.
1981- Yahya Demirel, Türk
vatandaşlığından çıkarıldı.
1982- İsveç'te seçimleri
Sosyal Demokratlar kazandı; Olof Palme başbakan oldu.
1985- Meksika'nın
başkenti Meksiko'da meydana gelen 8.1 büyüklüğündeki
depremde, 35 binden fazla kişi öldü.
1987- 10. Akdeniz
Oyunlarında Serbest Güreş Milli Takımı, 6 altın, 1 gümüş
madalya ile takım halinde şampiyon oldu.
20
622- Hazreti
Muhammed ile Hazreti Ebu Bekir, Medine'ye ulaştı.
1519- Portekizli kaşif
Magellan, 270 kişi ve 5 gemiyle İspanya'dan yola çıktı.
1933- Başbakan İsmet
İnönü ve Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras'ın, Sofya'yı
ziyaretinde, 1929 Tarafsızlık Antlaşması'nın süresi
uzatıldı.
1937- Dolmabahçe Sarayı
Veliahd Dairesi'nde, Atatürk'ün de isteğiyle,
Türkiye'nin ilk resim ve heykel müzesi açıldı.
1946- Basın Kanunu
TBMM'de kabul edildi.
1985- Halk müziği
yorumcusu, opera sanatçısı, besteci ve şair Ruhi Su,
(73) öldü.
1988- Naim Süleymanoğlu,
Seul Olimpiyat Oyunlarında halter dalında 6 dünya rekoru
kırdı.
1992- Özgür Gündem
Gazetesi Yazarı Musa Anter, Diyarbakır'da öldürüldü.
1992- Gazeteci-Yazar
İlhami Soysal, (64) öldü.
1994- Bakü'de petrol
anlaşması imzalandı. İngiliz BP, Amerikan Amaco, Penzol,
Rus Lukoil ve TPAO, bir konsorsiyum oluşturdu.
21
1903- İlk kovboy filmi
Kit Carson'un prömiyeri ABD'de yapıldı.
1932- Himayei Etfal
Cemiyeti tarafından düzenlenen ''Alaturka Güreş''
müsabakaları Taksim Stadyumu'nda yapıldı.
1938- İlk TV haber
programı, BBC'de yayınlandı.
1943- Karikatürist Sedat
Nuri İleri (55) öldü.
1943- İnönü
Ansiklopedisi'nin ilk fasikülü yayımlandı.
1947- Zonguldak Kozlu
kömür ocaklarındaki grizu patlamasında 48 işçi öldü.
1960- 27 Mayıs günü,
''Milli Birlik ve Hürriyet Bayramı'' olarak kabul
edildi.
1973- Sanat tarihçisi
Tahsin Öz öldü.
1975- Ressam ve Şair
Bedri Rahmi Eyüboğlu (62) öldü.
1980- Orgeneral Haydar
Saltık, Devlet Başkanı Genel Sekreteri oldu. Aynı gün
Başbakan Bülend Ulusu, hükümetini açıkladı.
1989- Sinema Yönetmeni ve
Yapımcı Ertem Eğilmez öldü.
1520- Dokuzuncu Osmanlı
Padişahı Yavuz Sultan Selim öldü.
1792- Fransa'da
cumhuriyet ilan edildi.
1903- İtalo Marconi,
kornet (cornet) dondurma külahının patentini aldı.
1908- Bulgaristan,
Osmanlı'dan bağımsızlığını ilan etti.
1919- Türkiye İşçi ve
Çiftçi Sosyalist Fırkası kuruldu.
1932- Yazar
Gazeteci-Besteci Ahmet Rasim (68) öldü.
1943- Ankara Fen
Fakültesi kuruldu.
1959- Avrupa ile ABD
arasındaki ilk telefon kablo hattı resmen açıldı.
1964- Sosyal Demokrat
Parti kuruldu.
1964- Cumhurbaşkanı Cemal
Gürsel, Yassıada hükümlüsü Refik Koraltan, Rüştü
Erdelhun, Selim Yatağan ve Nedim Ökmen'i hastalık
nedeniyle affetti.
1980- İran-Irak savaşı
başladı.
1984- Gökova Körfezi'nde,
Ören ve Türkevleri köyleri civarında kurulması planlanan
termik santralın yapımını engellemek isteyen köy
kadınları, yol kapatma eylemi yaptı.
1985- Fransız Hükümeti,
10 Temmuz 1985'de batan Greenpeace'e ait ''Rainbow
Warrior'' gemisini, Fransız gizli servisi ajanlarının
batırdığını kabul etti.
1993- New York
Metropolitan Müzesi, ''Karun Hazinesi''ni Türkiye'ye
geri göndermeye karar verdi.
2000- Bakanlar Kurulu,
Kopenhag Kriterleri ile paralel olan İnsan Hakları
Raporu'nu kabul etti.
2001- Besteci ve müzik
yorumcusu Fikret Kızılok, tedavi gördüğü İstanbul
Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde öldü.
23
1856- İzmir-Aydın hattı
demiryolu imtiyazı, bir İngiliz şirketine verildi. 1866
yılında işletmeye açılan 612 kilometrelik demiryolu
hattının imtiyazı 15 Ekim 1950'de
dolacaktı. Genç Cumhuriyetin hükümeti, bu hattı 30 Mayıs
1935'te satın aldı.
1939- Psikanalizin babası
sayılan Sigmund Freud, Londra'da öldü.
1942- Naziler,
Auschwitz'te gazla öldürme katliamlarına başladı.
1947- Bulgaristan Partisi
Lideri Nikola Petkov asıldı.
1954- Doğu Almanya
polisi, 400 kişiyi, ABD ajanı olmak iddiasıyla
tutukladı.
1961- THY'nin
Kıbrıs-Adana-Ankara seferini yapan ''Tay'' uçağı,
Etimesgut Havaalanı yakınlarında Karanlıktepe'ye
çarparak düştü, 28 kişi öldü.
1969- ODTÜ öğrencisi
Taylan Özgür, İstanbul'da polis tarafından vurularak
öldürüldü.
1996- Anayasa Mahkemesi,
Türk Ceza Kanunu'nun, evli erkeğin zinasına ayrıcalık
tanıyan maddesini iptal etti.
1999- Terör örgütü
elebaşı Abdullah Öcalan, bir açıklama yaparak, terör
örgütün- den bir grubun silahlarıyla birlikte Türkiye'ye
gelip teslim olmasını istedi.
24
1566- Onbirinci Osmanlı
Padişahı II. Selim tahta çıktı.
1882- İstanbul Beyazıt
Kütüphanesi kuruldu.
1884- İkinci
Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, İzmir'de dünyaya geldi.
1947- Hindistan'da
Müslüman mültecileri taşıyan tren, Pencap sınırında
durduruldu. Sihler, 1.200 mülteciyi kurşuna dizdi.
1956- Türk Dil Kurumu
''En İyi Yapıt Ödülü''nü, ''Ali'' adlı romanıyla Orhan
Hançerlioğlu kazandı.
1960- Yüksek Adalet
Divanı kuruldu.
1973- Şair Şükufe Nihal
(Başar), 77) İstanbul'da öldü. Padişah V. Murat'ın
baştabibi Emin Paşa'nın oğlu Miralay Ahmet Beyin kızı
olan Şükufe Nihal, Mütareke yıllarında ikinci eşi Ahmet
Hamdi (Başar) ile Müdafai Milliye Grubu'nda çalıştı.
Kadınlar Birliği'nin kurucuları arasında yer aldı.
1973- Şilili Şair Pablo
Neruda, Santiago'da öldü.
1996- Türk Sanat Müziği
Sanatçısı ''Sanat Güneşi'' Zeki Müren vefat etti. Müren,
TRT İzmir Stüdyosu'nda katıldığı program sırasında
fenalaşarak yaşamını yitirdi. Sanatçı, 27 Eylül'de
Bursa'da toprağa verildi.
1999- 12 Mart 1971
Muhtırası'nda imzası bulunan eski Hava Kuvvetleri
Komutanı Orgeneral Muhsin Batur öldü.
