Eki
2

1187- Selahaddin Eyyubi, Kudüs'ü zapt ederek 88 yıllık Frank işgaline son verdi.

1608- Modern teleskopun prototipi Jan Lippershey tarafından yapıldı.

1730- III. Ahmet'in halledilmesiyle I. Mahmut tahta çıktı.

1730- Divan şairi Nedim, (48) öldü.

1836- Darwin, Brezilya, Galapagos Adaları ve Yeni Zelanda'yı kapsayan 5 yıllık gezisinden İngiltere'ye döndü. Bu çalışmaları, 1859'da yayınlayacağı ''Türlerin Kökeni'' adlı çalışmasının kaynağını oluşturdu.

1923- İstanbul'a 13 Kasım 1918'de gelen ve 16 Mart 1920'de kenti tamamen işgal eden İtilaf Devletleri'nin son birlikleri, Dolmabahçe rıhtımından gemilere binerek kenti terk ettiler.

1953- Batı Almanya, NATO'ya kabul edildi.

1957- Ortadoğu Teknik Üniversitesi'nin temeli atıldı.

1963- Sivas Kongresi Heyeti Temsiliye üyelerine ve Birinci TBMM üyeliklerine aylık bağlayan kanun kabul edildi.

1963- Kurtuluş Savaşı komutanlarından Refet Bele öldü.

1964- Bilim adamları sigaranın kanser nedeni olabileceği yönündeki bulguları açıkladılar.

1970- Ankara'da, Merkezi Antlaşma Örgütü, CENTO binasına bomba atıldı.

1973- Operet Sanatçısı, Besteci Cemal Sahir Kehlibağcıoğlu (73) öldü.

1974- Eski Milli Birlik Komitesi üyesi General Cemal Madanoğlu ve arkadaşları Sıkıyönetim Askeri Mahkemesi'ndeki ''Cunta'' davasında beraat ettiler.

1975- ABD, Türkiye'ye konulan silaha ambargosunu kısmen kaldırdı.

1976- Dünya Ağır Sıklet Boks Şampiyonu Muhammed Ali Clay İstanbul'a geldi.

1984- 12 Eylül 1980 sonrası ilk grev Tuzla'da iki tersanede başladı.

1985- Aktör Rock Hudson, AIDS'ten (59) Beverly Hills'deki evinde öldü.

1989- TV-3 ile GAP TV yayına başladı.

1992- Ege Denizi'ndeki tatbikatlar sırasında, ABD'ye ait uçak gemisi Saratoga'dan atılan iki füze ''Muavenet Muhribi''ne isabet etti; gemi komutanıyla beraber 5 denizci şehit oldu, 13 personel yaralandı.

3

1906- Berlin'de toplanan I. Telsiz Telgraf Kongresi'nde ''S.O.S'' tehlike sinyali olarak kabul edildi.

1922- Mudanya Konferansı başladı. Mütareke 11 Ekim 1922'de imzalandı.

1922- İlk ''faks'' (facsimile photo) Washington DC'de telefon hattı üzerinden gönderildi.

1926- Atatürk'ün ilk heykeli İstanbul Sarayburnu'nda açıldı.

1929- Sırp Krallığı, Hırvatlar ve Slovenler, adlarını ''Yugoslavya Krallığı'' olarak değiştirdi.

1931- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası hizmete açıldı.

1932- Bağımsızlığını kazanan Irak, Milletler Cemiyeti'ne katıldı.

1951- Fenerbahçeli Milli Futbolcu Lefter Küçükandonyadis, 17 bin 500 liralık transfer ücretiyle İtalya'nın Fiorentina takımına transfer oldu.

1952- İngiltere ilk atom bombası denemesini Monte Bello adasında yaptı.

1960- Yüksek Adalet Divanı Yassıada'da çalışmalarına başladı.

1966- İstanbul Kadıköy'deki son tramvay hattı kaldırıldı.

1968- Fenerbahçe futbol takımı İngiltere şampiyonu Manchester City'yi İstanbul'da 2-1 yendi. Fenerbahçe, Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası'nda ikinci tura yükseldi.

1971- Sovyetler Birliği ile ABD arasında kısa adı ''SALT'' olan Stratejik Silahları Sınırlama Antlaşması imzalandı.

1984- Yazar Muazzez Tahsin Berkand öldü.

1991- Rum Ortodokslarının dini lideri Fener Rum Patriği 1. Dimitrios, kalp krizi sonucu İstanbul'da öldü.

1993- Emekli Büyükelçi, Barış Derneği Başkanı Mahmut Şerafettin Dikerdem (77) öldü.

1994- II. Nükleer Karşıtı Kongre İstanbul'da toplandı.

1997- Avrasya feribotunu kaçırmaktan mahkum Muhammed Emin Tokcan ile Viskhan Abdurrahmanov firar etti.

1999- Sony firmasının kurucusu Akio Morita, (78) öldü

4

1535- İncil'in tamamının İngilizce'ye ilk çevirisi İsviçre'de tamamlandı.

1669- Ressam Rembrant (63) öldü.

1675- Hollandalı bilim adamı Christian Huygens cep saatinin patentini aldı.

1789- Parisli kadınlar Versailles Sarayı'na yürüdü.

1883- İstanbul'u Paris'e bağlayan Orient Express ilk yolculuğuna çıktı.

1905- Orville Wright, uçakla 33 dakika havada kalarak, ilk uçan adam unvanını kazandı.

1911- İlk halk asansörü Londra'nın Earl's Court Metro istasyonunda hizmete başladı.

1922- Himayei Hayvanat Cemiyeti adıyla Türkiye'deki hayvanları koruma amacı güden ilk dernek kuruldu.

1923- Anadolu Müstakil Türk Ortodoksları lideri Papa Eftim, Milli Hükümeti destekleyen beyannamesini yayınladı.

1926- Medeni Kanun yürürlüğe girdi.

1931- Chester Gould tarafından yaratılan ''Dick Tracy'' komedi filminin ilk gösterimi yapıldı.

1957- Sovyetler Birliği'nin ilk yapay uydu Sputnik'i fırlatmasıyla ABD ile arasındaki uzay yarışı başladı.

1958- İlk transatlantik jet servisi, Londra ve New York arasında seferlerine başladı.

1959- Dünya Serbest Güreş Şampiyonası Tahran'da yapıldı. Türkiye 57 ve 62 kiloda madalya aldı ve takım halinde Dünya İkincisi oldu.

1959- Sovyet uzay roketi Luna-3, Ayın görünmeyen yüzünün ilk fotoğraflarını çekti.

1965- Küba lideri Fidel Castro, Che Guevara'nın emperyalizme karşı savaşmak için Küba'dan ayrıldığını açıkladı.

1968- Ankara'da Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi ve İdari İlimler Fakültesinde boykot başladı.

1986- Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Komisyonu'na kişisel başvuru hakkını kabul etti.

1990- Ressam, Gazeteci Agop Arad (77) öldü.

1992- Kuzey Irak'taki Kürt Parlamentosu Federe Kürt Devleti kurulduğunu açıkladı.

1993- Rusya Federasyonu'nda Boris Yeltsin'e bağlı ordu birlikleri, komünistlerin kapatma kararına karşı direndiği parlamento binasını bastı. Moskova'da olağanüstü hal ilan edildi.

5

1657- Osmanlı bilgini Katip Çelebi öldü.

1896- Avusturya gazetesi ''Wiener Presse'', Alman fizikçi Wilhelm Roentgen'in yeni bir radyasyon çeşidi (bugünkü bilinen adıyla ''x ray'') bulduğunu açıkladı.

1908- Bulgaristan, Osmanlı İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını ilan etti.

1908- Avusturya imparatorunun ilhak notasını imzalamasıyla Bosna-Hersek, Osmanlı toprağı olmaktan çıktı.

1911- İtalyan kuvvetleri Gelibolu'yu işgal etti.

1925- İlk Cumhuriyet Altını İstanbul Darphanesinde basıldı. İlk para Mustafa Kemal Paşa'ya gönderildi.

1926- İstanbul Boğazı'nda trenler için vapur seferleri başlatıldı.

1930- Dünyanın en büyük hava gemisi R.101 havada patladı: 44 kişi öldü.

1931- Başbakan İsmet İnönü ile Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras'ın Yunanistan'ı ziyaretleri sırasında, 1930 Türk-Yunan Dostluk Antlaşması yürürlüğe konuldu.

1934- İspanya'da iç savaş başladı.

1947- Atina'da yapılan Akdeniz Atletizm Yarışmaları'nda Türkiye birinci oldu.

1953- Türkiye, BM Güvenlik Konseyi'ne 40 oyla üye seçildi.

1962- Beatles'ın ilk hit şarkısı ''Love me do'' piyasaya çıktı.

1970- Enver Sedat, Mısır devlet başkanı oldu.

1979- İçişleri Bakanı Hasan Fehmi Güneş, bir aşk skandalı sonucu hükümetten istifa etti.

1979- Filistin Kurtuluş Örgütü lideri Yaser Arafat Ankara'ya geldi; FKÖ temsilciliği açıldı.

1988- Şili'de Pinochet rejimine karşı referandum yapıldı.

1989- Dalai Lama Nobel Barış Ödülü'nü aldı.

1996- Besteci Fehmi Ege (76) öldü.

1997- Altın Portakal Film Festivali sonuçlandı. En iyi film ödülünü, Ferzan Özpetek'in yönettiği ''Hamam'' filmi aldı.

6

1605- Lala Mehmet Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu, Estergon Kalesi'ne girdi.

1889- Thomas Edison ilk hareketli resim gösterimini gerçekleştirdi.

1923- Şükrü Naili Paşa komutasındaki Türk Birlikleri İstanbul'a girdi; İstanbul düşman işgalinden kurtuldu.

1923- Damat Ferit Paşa, Fransa'nın Nis kentinde öldü.

1923- Amerikalı astronom Hubble Andromeda Galaksisi'ni keşfetti.

1926- Türkiye'de ilk uçak fabrikası Kayseri'de açıldı.

1930- I. Balkan Konferansı Atina'da toplandı.

1951- Sovyetler Birliği Devlet Başkanı Stalin, ülkesinin atom bombasına sahip olduğunu açıkladı.

1963- ABD Başkanı Kennedy'nin eşi Jacquealine Kennedy İstanbul'a geldi.

1964- Birinci Antalya Altın Portakal Film Şenliği başladı.

1964- Karikatürist Kosma Togo (69) öldü.

1968- Şair, yazar ve psikolog Sabri Esat Siyavuşgil (61) öldü.

1969- Cumhuriyet gazetesi sahibi ve gazeteci Doğan Nadi öldü.

1971- 6. Akdeniz Oyunları, Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay tarafından İzmir'de törenle açıldı.

1981- Mısır Cumhurbaşkanı Enver Sedat, askeri bir tören sırasında öldürüldü. Suikastı Müslüman Kardeşler örgütü üstlendi.

1986- TV'nin ikinci kanalı çeşitli eğlence programlarıyla resmen açıldı.

1990- Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) Parti Meclisi üyesi Doç. Dr. Bahriye Üçok, kargoyla gönderilen bombalı paketin patlaması sonucu (71) öldü.

1993- İşadamı Nejat Eczacıbaşı, ABD'de (80) öldü.

7

1571- İnebahtı Deniz Savaşı kaybedildi.

1849- Şair ve öykü yazarı Edgar Allan Poe, Baltimore-Maryland'de (40) öldü.

1936- Osmanlı devletinin son sadrazamı Tevfik Paşa İstanbul'da öldü.

1960- Ordu Foto Film Merkezi tarafından hazırlanan ''Düşükler Yassıada'da'' filmi basına gösterildi.

1966- İlk Türk otomobiline ''Anadol'' adı verildi.

1985- Besteci, piyanist ve orkestra yöneticisi Cemal Reşit Rey, (81) öldü.

1985- Filistinli gerillalar Achille Lauro gemisini kaçırdı.

1987- TİP ve TKP birleşti; yeni kurulan TBKP'nin Onursal Başkanı Behice Boran oldu.

1989- 26. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde ''Uçurtmayı Vurmasınlar'' filmi 5 dalda ödül kazandı.

1993- Ünlü pop yıldızı Madonna, İstanbul İnönü Stadı'nda yaklaşık 50 bin kişiye konser verdi.

8

  415- 20 Haziran 404'te yanan Ayasofya yeniden inşa edildi.

1908- İlk sendika ve grev yasağı getirildi; ''Tatil-i Eşgal'' yasası ile grevler ve sendikalar yasaklandı.

1912- Balkan Savaşı başladı.

1917- Sovyetler Birliği'nde, Lenin'in göreve getirdiği Aleksandra Kollantai, dünyanın ilk kadın bakanı oldu.

1925- Yahudi ve Ermeni ruhani başkanları, Lozan Antlaşması'nın ''Azınlıkların Korunması' ile ilgili hükümlerinin tanıdığı haklardan vazgeçerek, Türk toplumu içinde Türk yasalarıyla yaşamak istediklerini açıkladılar.

1933- ''D Grubu'' sanatçılarını ilk sergilerini açtı.

1951- Birinci Akdeniz Oyunları sona erdi. Türkiye serbest güreşte 8 sıklette altın madalya alarak takım halinde şampiyon oldu.

1958- Pakistan'da Eyüp Han darbeyle iktidarı ele geçirdi.

1970- Rus yazar Aleksander Soljenitsin, Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandı.

1971- John Lennon ünlü şarkısı ''Imagine''i yayınladı.

1987- 24. Antalya Altın Portakal Film Festivali sonuçlandı. Altın Portakal'ı Yavuz Turgul'un yönettiği ''Muhsin Bey'' filmi aldı. En iyi erkek oyuncu Şener Şen,
en iyi kadın oyuncu Türkan Şoray seçildi.

1992- Eski Almanya Başbakanı Willy Brandt öldü.

1998- Nobel Edebiyat Ödülü Portekizli yazar Jose Saramago'ya verildi.