Ocak
8

1329- İtalyan seyyah Marco Polo Venedik'te öldü.

1642- Astronomi bilgini Galileo öldü.

1916- Müttefik kuvvetleri, Osmanlı ordusunun Çanakkale direnişini kıramadı. İngiliz Deniz Kuvvetleri Komutanı Amiral Winston Churchill, görevinden istifa etti.

1918- ABD Başkanı Woodrow Wilson, Avrupa'da kalıcı barışın sağlanması için kendi adıyla anılacak 14 prensibi açıkladı.

1933- I. Beş Yıllık Kalkınma Planı kabul edildi.

1935- Rock şarkıcısı Elvis Presley doğdu.

1945- Büyük İskenderun Limanı hizmete açıldı.

1986- 8 sanatçıya Yükseköğrenim Kurulunca ''profesörlük'' unvanı verildi. Bu sanatçılar arasında Yıldız Kenter, Hikmet Şimşek ve Nevit Kodallı da vardı.

1997- Vehbi Koç'un çalınan naaşı, Zincirlikuyu Mezarlığında boş bir mezarda bulundu ve çalanlar yakalandı.
Koç'un naaşı, 10 Ocak'ta ikinci kez toprağa verildi.

1998- Karşıyaka Müftüsü Nadir Kuru'nun, İzmir'de Dr. Tibet Kızılcan'ın cenaze namazını kıldırırken, ''İsteyen hanımlar namaza gelebilir'' sözleri üzerine, kadınlar, erkeklerle saf tutarak cenaze namazı kıldı.

2002  Denizce doğdu

2003- İstanbul-Diyarbakır seferini yapan THY'nin RC-100 tipi uçağı Diyarbakır'a inişi sırasında düştü: 74 kişi öldü, 3 kişi yaralanarak kurtuldu.

2004- Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Yönetmeliğinin gizliliğini kaldıran yasanın ardından hazırlanan yeni yönetmelik de yürürlüğe girdi. MGK Genel Sekreterliği, yönetmelikte, başbakana bağlı bir kuruluş olarak tanımlandı.

9

1792- Osmanlı devletiyle Rusya arasında, 5 yıllık savaşın ardından ''Yaş Anlaşması'' imzalandı.

1853- Osmanlı devleti için ''hasta adam'' tabiri ilk kez Rus Çarı I. Nikola tarafından kullanıldı.

1926- Piyango çekilişinin yalnızca Tayyare Cemiyeti'ne ait olduğuna ilişkin kanun kabul edildi.

1936- Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi, Atatürk'ün de katıldığı törenle öğrenime başladı.

1937- Josef Stalin'in sürgüne gönderdiği Lev Troçki, Meksika'ya gitti.

1942- Türk Tarih Kurumu Ziya Gökalp'in bütün eserlerinin yayımlanmasına, Türk Dil Kurumu da yeni bir Kuran çevirisine karar verdi.

1955- Devlet Operası sopranosu Leyla Gencer, temsiller vermek üzere İtalya'ya gitti.

1964- Halide Edip Adıvar, (80) İstanbul'da öldü.

1990- Şair Cemal Süreya, (59) İstanbul'da öldü.

1991- Toplu taşım araçlarında sigara içilmesi ve tütün mamullerinin reklamının yapılması yasaklandı.

1996- Sabancı Holding Yönetim Kurulu Üyesi Özdemir Sabancı, Toyotasa Genel Müdürü Haluk Görgün ve sekreter Nilgün Hasefe, Sabancı Center'da vurularak öldürüldü. Olayı DHKP-C örgütü üstlendi.

1996- Balerin, koreograf Duygu Aykal, (45) öldü.

1996- Evrensel Gazetesi muhabiri Metin Göktepe'nin cesedi, Eyüp Spor Salonunun yakınındaki arsada bulundu. Gazeteci Göktepe, bir gün önce görevini yaparken gözaltına alınmıştı. Göktepe'nin cenazesi, 11 Ocakta toprağa verildi.

2003- Aile mahkemeleri kuruldu.

10

1863- Dünyanın ilk metrosu olan Londra metrosunun ''Metropolitan'' adı verilen ilk hattı açıldı.

1900- Dünya Şampiyonu, Pehlivan Kara Ahmet, ''Şampiyonlar Şampiyonu'' unvanını aldı.

1920- Milletler Cemiyeti kuruldu. ABD, Cemiyete katılmadı.

1921- I. İnönü Zaferi: Albay İsmet Bey komutasındaki Türk ordusu, Yunan ordusu ile İnönü'de karşı karşıya geldiler. Yunan ordusu yenildi. Zaferin ardından, Albay İsmet Bey, 1 Mart 1921'de generalliğe terfi ettirildi; TBMM Hükümeti'nin uluslararası itibarı da hızla yükseldi.

1926- Alman sinema yönetmeni Fritz Lang'ın ''Metropolis'' adlı filmi gösterime girdi.

1928- Sovyetler Birliği, Troçki'nin sürgüne gönderilmesine karar verdi.

1944- Nuri Demirağ'ın fabrikasında üretilen yolcu uçağının uçuş denemesi Yeşilköy'de yapıldı.

1945- Teşrinievvel, teşrinisani, kanunuevvel ve kanunusani aylarının adları, ekim, kasım, aralık ve ocak olarak değiştirildi.

1947- Demokrat Partinin 1. Kongresi'nde, ''Hürriyet Misakı'' kabul edildi.

1961- Basın çalışanlarıyla ilgili 212 sayılı Yasa yürürlüğe girdi.

1968- Atatürk'ün silah arkadaşı, Kurtuluş Savaşı komutanlarından Ali Fuat Cebesoy öldü.

1972- Askeri Yargıtay; Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan hakkındaki ölüm cezalarını onayladı.

1982- Ressam Nurullah Berk (76) öldü.

1984- Kürtaj yasallaştı.

1984- Yazar Reşat Enis Aygen, (75) öldü.

1995- The Marmara Oteli pastanesinin 30 Aralık 1994'te bombalanması sırasında ağır yaralanarak tedavi altına alınan Cumhuriyet gazetesi sinema eleştirmeni, yazar Onat Kutlar öldü.

1999- Susurluk davası kapsamında aranan Haluk Kırcı yakalandı.

2000- Emekli Büyükelçi Semih Günver, (93) Ankara'da öldü.

2001- Türk edebiyatının ünlü şair ve yazarı Necati Cumalı, (80) vefat etti.

11

1556- Divan Şairi Fuzuli öldü.

1905- Mustafa Kemal, kurmay yüzbaşı rütbesiyle Harp Akademisinden mezun oldu.

1929- Türkiye'de eski yazılı kitapları yeni harflere çevirmek için Dil Encümeni bünyesinde bir komisyon kuruldu.

1937- Kurtuluş Savaşı kahramanlarından Gaziantep Milletvekili Nuri Conker öldü.

1939- Aydın'da köylüye toprak dağıtıldı.

1940- Ankara Konservatuarı Tatbikat Sahnesi oyuncuları ilk oyunlarını sergiledi.

1943- Kızıl Ordu, Stalingrad kuşatmasını kırdı.

1946- Arnavutluk'ta Kral Zogo tahtan indirildi; halk cumhuriyeti ilan edildi.

1948- Ankara Üniversitesi Senatosu bazı öğretim üyelerini sol eğilimli oldukları için, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesindeki görevlerinden uzaklaştırdı. Görevden alınanlar arasında Pertev Naili Boratav, Niyazi ve Mediha Berkes, Behice Boran, Adnan Cemgil ve Azra Erhat vardı.

1963- TBMM'de komünizmle mücadele amacıyla komisyon kuruldu.

1971- İş Bankası Ankara Emek Şubesi, silahlı 4 kişi tarafından soyuldu. İçişleri Bakanlığı bankayı soyanların Deniz Gezmiş ile Yusuf Arslan olduğunu öne sürdü.

1983- Karikatürist Şadi Dinçağ, (64) öldü.

1994- Caz Sanatçısı Erol Pekcan, (61) vefat etti.

1997- Başbakan Necmettin Erbakan, tarikat tartışmalarının yoğunlaştığı bir sırada, Başbakanlık Konutu'nda 51 tarikat ve cemaat liderine iftar yemeği verdi.

1998- Basketbol antrenörü Aydan Siyavuş, vefat etti.

1999- Beynindeki rahatsızlığı nedeniyle sanatçı Öztürk Serengil, (68) öldü

12

1920- İstanbul'da son ''Osmanlı Meclisi Mebusanı'' açıldı.

1923- Paris'te Pasteur Enstitüsünde tetanosa karşı serum geliştirildi.

1934- Osmanlı Devleti ile Sevr Antlaşmasını imzalayan Yunanistan'ın eski baş-bakanı Elefterios Venizelos, Atatürk'ü Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterdi.

1944- Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak, yaş haddinden emekliye ayrıldı. Genelkurmay Başkanlığı'na Kazım Orbay getirildi.

1945- Tasviri Efkar gazetesi sahibi ve başyazarı Velid Ebuzziya, İstanbul'da öldü.

1952- ABD yönetimi, Marshall Planı çerçevesinde Türkiye'ye 58 milyon dolarlık askeri yardım yapılmasını onayladı.

1959- Sovyet uzay aracı Luna, güneş çevresindeki yörüngesine yerleşti. Luna yerçekiminden kurtulan ilk uzay aracı oldu.

1998- Eski başbakan yardımcılarından Sadi Koçaş, İstanbul'da öldü.

2000- Hükümeti oluşturan partilerin genel başkanları, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin, idama mahkum edilen terör örgütünün elebaşı Abdullah Öcalan hakkında verdiği ihtiyati tedbir kararına uyulmasını kararlaştırdılar

13

1920- Sultanahmet Meydanı'nda 150 bin kişinin katılımıyla büyük bir miting yapıldı.

1925- Kurtuluş Savaşı komutanlarından Halit Paşa, Mecliste Ali Çetinkaya tarafından kaza kurşunuyla vuruldu.

1931- Japon Prensi Takamutsu, Türkiye'ye geldi.

1941- Yazar James Joyce, öldü.

1942- II. Dünya Savaşı'nda ''Ekmek Karnesi'' uygulamasına başlandı.

1944- ''Refah faciası'' davasında. Amiral Mehmet Ali Ülgen ve tüm sanıklar aklandı.

1952- Hasankale'de 5.8 büyüklüğündeki depremde 133 kişi öldü.

1958- ABD, uzay uydusu Explorer1'i fırlattı.

1966- Hürriyet Gazetesi, ABD Başkanı Lyndon Johnson'un eski Başbakan İsmet İnönü'ye yazdığı mektuba ilişkin, Gazeteci Cüneyt Arcayürek'in haberini yayımladı. Mektup ve İnönü'nün cevabi mektubu, 14 Ocakta Mecliste görüşüldükten sonra, 15 Ocakta kamuoyuna açıklandı.

1973- Sanat tarihçisi, yazar, eleştirmen Sabahattin Eyüboğlu, (65) öldü.

1986- Savunma Sanayii Müsteşarlığı kuruldu.

1990- Atatürk Barajı'nda su tutulmaya başlandı.

1993- Irak'a karşı başlatılan ikinci harekata İncirlik Üssü'nden kalkan ''Çekiç Güç'' uçakları da katıldı.

1997- Susurluk soruşturması kapsamında Özel Tim görevlisi polisler Ayhan Çarkın, Oğuz Yorulmaz ve Ercan Ersoy, tutuklanarak cezaevine gönderildi. 14 Ocak'ta ise Sedat Bucak'ın 3 koruma polisi ile şoförü de DGM'ye sevk edildi.
Koruma polisi Ömer Kaplan, Savcılık tarafından serbest bırakıldı. 2 polis ile şoför tutuklandı.

2005- Diyarbakır Emniyet Müdürü Ali Gaffar Okkan ile 5 polis memuru dahil 13 kişinin öldürülmesi, çok sayıda kişinin yaralanması olaylarına katıldığı iddiasıyla yargılanan terör örgütü

14

1923- Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım, İzmir'de öldü.

1923- Mustafa Kemal, Batı Anadolu'da geziye çıktı.

1923- Londra-New York arası ilk telefon görüşmesi yapıldı.

1938- Türkiye-Irak-İran-Afganistan arasında imzalanan Sadabad Paktı, TBMM'de onaylandı.

1943- Sir Winston Churchill, Franklin Roosevelt ve Charles De Gaulle, Casablanca Konferansı'nda bir araya geldiler.

1944- ''Milli Şair'' Mehmet Emin Yurdakul, (75) öldü.

1953- Josip Broz Tito, Yugoslavya Devlet Başkanı oldu.

1963- Fransa Cumhurbaşkanı Charles De Gaulle, İngiltere'nin Ortak Pazar'a girmesini reddetti.

1964- Meclis, Ortak Pazar anlaşmasını onayladı.

1970- Milli Mücadele kahramanlarından, Genelkurmay ikinci başkanlarından Orgeneral Asım Gündüz öldü.

1974- Türk-İş Genel Başkanı Seyfi Demirsoy, tedavi gördüğü Londra'da (54) öldü.

1987- Vehbi Koç, Uluslararası Ticaret Odası'nca, ''Dünyada Yılın İşadamı'' seçildi.

1990- Eski Milli kaleci, işadamı Sabri Dino, Boğaziçi Köprüsü'nden atlayarak intihar etti. Cenazesi bulunamadı.

1994- Türk sinemasının 53 yıllık emektarı Nubar Terziyan, öldü.

1995- İlk kez düzenlenen Uluslararası Nazım Hikmet Şiir Ödülü, İstanbul'da yapılan törenle Lübnanlı şair Adonis'e verildi.

1996- Besteci Onno Tunç, Bursa'dan İstanbul'a gelirken kullandığı tek motorlu uçağın Armutlu Bozburun'da düşmesi sonucu yanındaki Hasan Kanık ile beraber öldü.

1998- Türk Sanat Müziği sanatçısı Safiye Ayla, tedavi gördüğü hastanede vefat etti.

2005- Afganistan'daki Uluslararası Güvenlik Yardım Kuvveti harekatına katılarak, Kabil Çok Uluslu Tugay Komutanlığı görevini 27 Ocakta 6 ay süreyle üstlenecek 28'inci Mekanize Piyade Tugayı için uğurlama töreni düzenlendi.

2005- Avrupa Uzay Ajansına (ESA) ait Huygens sondası, Satürn'ün
gizemli uydusu Titan'a inişe geçti.