Hotamış gölü

Mart
12

1918- Erzurum düşman işgalinden kurtuldu.

1921- Burdur Milletvekili Mehmet Akif Ersoy'un yazdığı ''İstiklal Marşı'', milletvekilleri tarafından ayakta dinlenildi ve TBMM'de ''Ulusal Marş'' olarak kabul edildi.

1921- Londra Konferansı sona erdi. İtilaf Devletleri barış önerdi.

1925- Çinli lider Sun Yat Sen öldü, yerine General Çan Kay Şek getirildi.

1930- Hindistan'da Mahatma Gandi, tuz üretimindeki hükümet tekeline karşı çıkmak amacıyla Ahmetabat'tan 300 millik denize doğru yürüyüşe başladı.

1933- Türk Dili Tetkik Cemiyeti'nce eski sözcüklere Türkçe karşılık bulmak için Dil Anketi başlatıldı.

1935- Tarihçi Yusuf Akçura öldü.

1947- ABD Başkanı Harry Truman, Amerikan Kongresi'nden, ''Sovyetler Birliği'nin baskısı altında bulunan Türkiye ve Yunanistan'a toplam 400 milyon dolarlık bir yardımda bulunulması ve bu devletlerin sivil ve askeri personeline
ABD'de eğitim verilmesi için'' yetki istedi.

1971- Silahlı Kuvvetler, ''12 Mart Muhtırası''nı verdi. Başbakan Süleyman Demirel, bu gelişme üzerine istifa etti.

1979- Pakistan ve İran, CENTO'dan çekileceklerini açıkladı.

1985- Türkiye'nin Ottawa Büyükelçiliği'ne Ermeni teröristler saldırı düzenledi. Kanadalı polisi öldüren teröristler, elçilikte 11 kişiyi rehin aldı. Büyükelçi Coşkun Kırca, canını, pencereden atlayarak kurtarabildi.

1985- Sovyetler Birliği ile ABD arasında, Cenevre'de Stratejik Nükleer Kuvvetler, Orta Menzilli Nükleer Kuvvetler, Uzay ve Savunma Sistemleri ile İlgili Yeni Silahların Kontrolü Görüşmeleri başladı.

1995- Bir taksiyi gasp eden teröristler, Gazi Mahallesi'nde Alevilere ait olduğu bildirilen 3 kahvehaneyi gece otomatik silahlarla taradı. 1 kişi öldü. 20 kişi yaralandı. 14 Mart'ta Gaziosmanpaşa'da meydana gelen olaylarda 96 işyeri tahrip edildi, 13 araç yakıldı.

1998- Komedi oyuncusu Ali Sururi İzmir'de öldü.

1999- Çek Cumhuriyeti, Polonya ve Macaristan, NATO'ya katıldı.

2000- Papa II. John Paul, ''kilise''nin geçmişte Yahudilere, muhaliflere, kadınlara ve yerlilere karşı işlediği günahlardan ötürü af diledi.

13

1781- Alman kökenli İngiliz astronom William Hershel, Uranüs gezegenini keşfetti.

1893- Tanzimat dönemi yazar ve şairi Muallim Naci, İstanbul'da öldü.

1899- Atatürk, ''1283'' yaka numarasıyla Harp Okulunun piyade sınıfına yazıldı.

1919- Kazım Karabekir, Erzurum'da 15. Kolordu Komutanlığına atandı.

1923- Mustafa Kemal, Adana'dan başlayan bir geziye çıktı.

1926- Mustafa Kemal Paşa'nın Falih Rıfkı (Atay) ve Mahmut (Soydan) beylere anlattığı hayat hikayesi ve hatıralarının kısaltılmış şekli, Milliyet gazetesinde yayımlandı.

1934- Yazar Cenap Şahabettin (64)  öldü.

1952- Gazeteci Yazar Ömer Rıza Doğru, İstanbul'da öldü.

1955- Fenerbahçe-Galatasaray futbol maçında taraftarlar tribünde birbirine girdi, 1 kişi öldü.

1970- Dublaj sanatçısı ve yazar Adalet Cimcoz, (60)  İstanbul'da öldü.

1983- Beylerbeyi'nde restorasyonu süren tarihi İsmail Hakkı Efendi Yalısı, gece çıkan yangında kül oldu. Yalının yanındaki 205 yıllık Beylerbeyi Camisi'nin kubbesi de tamamen hasar gördü.

1992- Erzincan'da 6,8 şiddetindeki depremde 653 kişi öldü.

1994- İstanbul Boğazı'nda 2 Rum gemisinin çarpışmasında yangın çıktı. 15 denizcinin öldüğü, 17 denizcinin kaybolduğu kaza sonucu denize yayılan petrol, çevre kirliliğine yol açtı.

1996- Efes Pilsen basketbol takımı, Avrupa Koraç Kupası'nı kazandı.

2003- Anayasa Mahkemesi HADEP'i kapattı. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Sabih Kanadoğlu DEHAP'ın temelli kapatılması istemiyle Anayasa mahkemesine dava açtı.

2003- 1998 yılından bu yana tadilat gören Etnoğrafya Müzesi yeniden açıldı.

14

1827- TIP BAYRAMI: II. Mahmut döneminde, Hekimbaşı Mustafa Behçet'in önerisiyle ilk cerrahhanenin, Şehzadebaşı'ndaki Tulumbacıbaşı Konağı'nda ''Tıphane-i Amire ve Cerrahhane-i Amire'' adıyla kurulması, daha sonra ''Tıp Bayramı'' olarak kutlanmaya başlandı.

1879- Fizik bilgini Albert Einstein, Ulm'da doğdu.

1919- Yunanlıların, İzmir'e çıkarma planı, İngiltere Başbakanı Lloyd George, Fransa Başbakanı Clemenceau, İtalya Başbakanı Orlando ve ABD Başkanı Wilson tarafından kabul edildi.

1935- İstanbul Belediye Meclisi, Darülaceze'nin adını Düşkünler Evi olarak değiştirdi.

1939- Hatay Meclisi, Türk Lirası'nı resmi para olarak kabul etti.

1953- Sovyetler Birliği Komünist Partisi 1. Sekreteri Stalin'in ölümü üzerine yerine getirilen Malenkov, görevini 8 gün sonra Kruşçev'e devretti.

1955- Besteci, kanto sanatçısı Şamran Hanım (Kelelciyan) (85)  öldü.

1964- BM Güvenlik Konseyi, Barış Gücü'nün Kıbrıs'a gitmesini kararlaştırdı.

1977- Ressam Hikmet Onat, (95)  İstanbul'da öldü.

1978- Tiyatro ve sinema oyuncusu Aziz Basmacı İstanbul'da öldü.

1980- ABD Hava Kuvvetleri'ne ait C-130 tipi askeri nakliye uçağı, İncirlik Hava Üssü'ne iniş yaparken düştü. 18 ABD askeri öldü.

1983- Devlet Güvenlik Mahkemelerinin kurulmasını öngören yasa tasarısı, Danışma Meclisi'nde kabul edildi.

2000- Greenpeace, yıllardır çevre kirliliği konusunda mücadele ettiği uluslararası kuruluşlardan Shell petrol şirketine ortak oldu.

2003- Türkiye Cumhuriyeti'nin 59. Hükümeti, Siirt Milletvekili Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında kuruldu.

15

1921- Son Osmanlı sadrazamlarından, İttihat ve Terakki liderlerinden (Mehmed) Talat Paşa, suikasta kurban gitti. Berlin'de, sokakta bir Ermeni'nin arkasından kurşunladığı Talat Paşa, 1 Eylül 1874'te Edirne'de doğmuştu.

1933- Almanya'da Hitler, Üçüncü Reich'ı ilan etti.

1938- Sovyetler Birliği'nde olağanüstü mahkemede ölüm cezasına çarptırılan, aralarında Ekim Devrimi'nin önderlerinden Nikolay Buharin'in de bulunduğu 18 kişinin cezaları infaz edildi.

1955- Tiyatro sanatçısı Muammer Karaca'nın yaptırdığı ''Karaca Tiyatrosu'', İstanbul'da açıldı.

1961- Turkish Daily News kuruldu.

1964- Sinema yıldızı Elizabeth Taylor ile aktör Richard Burton evlendi.

1971- Gazeteci, oyun yazarı Cevat Fehmi Başkut öldü. ''Buzlar Çözülmeden'', ''Paydos'' oyunlarıyla tanınan Başkut, 1905'te Edirne'de doğmuştu.

1981- Varlık Yayınları'nın kurucusu, şair Yaşar Nabi Nayır, (73) İstanbul'da öldü. Nayır, ''Yedi Meşaleciler'' olarak adlandırılan şairlerdendi.

1983- Maliye Bakanlığı, Hisarbank ve İstanbul Bankası'na el koydu.

1996- Aydın Menderes, Afyon'un Sandıklı ilçesinde geçirdiği trafik kazası sonucunda felç oldu.

2001- İktisat Bankası'na el konuldu.

2001- İstanbul-Moskova seferini yapan Tupolev-154 tipi uçak, Atatürk Havalimanı'ndan kalkışından kısa süre sonra Çeçen korsanlarca kaçırıldı. Medine'ye indirilen uçağa Suudi antiterör timlerince düzenlenen operasyon-da, Türk yolcu Gürsel Kambal, Rus Hostes Yuria Fomina ve bir korsan öldü.

2002- GAP'ın sulama tünellerinden T2 de işletmeye alındı.

16

1920- İtilaf Devletleri, İstanbul'u işgal etti.

1921- Sovyetler Birliği, Ankara Hükümeti'ni resmen tanıdı; Moskova Antlaşması imzalandı.

1929- Tuluatçı Kel Hasan Efendi, (55) İstanbul'da öldü.

1939- Ses sanatçısı Eftelya Hanım (Denizkızı) İstanbul'da öldü.

1940- Nobel Ödülü'nü kazanan ilk kadın yazar Selma Lagerlöf, (82)  öldü.

1956- Keman sanatçısı Suna Kan, İtalya'da ödül aldı. Gazeteler, ''Paganini sağ olsaydı, Suna Kan'ı alnından öperdi'' diye yazdılar.

1964- TBMM'de gizli yapılan olağanüstü toplantıda, hükümete gerektiğinde Kıbrıs'a müdahale yetkisi verildi.

1965- Zeki Müren'in başrolde olduğu Çay ve Sempati oyununun, Arena Tiyatrosu'nda sahnelenmesine başlandı.

1966- Yazar Emin Türk Eliçin, (60)  öldü.

1969- Türkan Şoray, ücretini 60 bin liradan 75 bin liraya çıkardı. Böylece Türk Sinemasının en pahalı oyuncusu oldu.

1971- Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan, Sivas'a bağlı Gemerek'te jandarmayla girdikleri çatışma sonunda yakalandı.

1972- Cumhuriyet Senatosu; Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan hakkındaki idam kararını onayladı.

1978- İstanbul Üniversitesi'nden çıkan öğrenci grubuna bomba atıldı; 7 öğrenci öldü. Silahlı kişilerce gruba ateş açıldı; çok sayıda kişi yaralandı.

1978- İtalya'da eski başbakanı Aldo Moro, terör örgütü Kızıl Tugaylar'ca kaçırıldı.

1994- TBMM tarafından dokunulmazlıkları kaldırıldıktan sonra gözaltına alınan 5'i DEP'li 6 milletvekili, TCK'nın 125. maddesine muhalefet ettikleri gerekçesiyle DGM'ye sevk edildi. Vatana ihanetle suçlanan milletvekilleri, 17 Mart'ta tutuklanarak cezaevine konuldu.

1998- Halkbilim Araştırmacısı Pertev Naili Boratav, Paris'te öldü.

1999- Kosova'daki Sırp güçlerine karşı, 70 gün sürecek hava harekatı başlatıldı.

2004- TTK'nın Karadon maden ocağındaki grizu patlamasında 8 Çinli işçiden 5'i öldü, 3'ü yaralandı.

17

1816- 38 tonluk ''Elise'' adlı buharlı tekne, kaptan Pierre Andriel yönetiminde, Manş Denizi'ni aşan ilk buharlı tekne oldu.

1921- Londra'da ilk doğum kontrol kliniği açıldı. Kliniğe başvuranlara, düşük ücretle korunma araç-gereçleri verildi.

1939- Hatay'da Türk posta ve telgraf ücretleri uygulamaya konuldu.

1948- Belçika, Fransa, Hollanda, İngiltere ve Lüksemburg dışişleri bakanları arasında, 50 yıl süreli Brüksel Anlaşması imzalandı.

1954- Türk milli futbol takımı, Dünya Kupası'nda: Milli Takım, grup eleme maçlarında, Madrid'de 4-1 yenildiği İspanya'yı İstanbul'da 1-0 yendi. Yönetmelik gereği, 1954 yılının 17 Mart günü Roma'da yapılan üçüncü karşılaşmada İspanya ile 2-2 berabere kalınca, kura çekildi. Kurada kazanan Türk Milli Futbol Takımı, finallere katılma hakkını elde etti.

1966- Varto'da 5.6 büyüklüğündeki depremde 14 kişi öldü.

1972- Uzun süredir araları açık olan CHP Genel Başkanı İsmet İnönü ile Genel Sekreter Bülent Ecevit barıştı.

1976- Amerikan Northrop uçak şirketi, uçak alım satımlarıyla ilgili Türkiye'de rüşvet dağıttığı iddialarını doğruladı.

1978- Atatürkçü şiirleri ve denemeleriyle tanınan ünlü şair Dr. Ceyhun Atuf Kansu, Ankara'da öldü. Kansu, 7 Aralık 1919'da İstanbul'da doğmuştu.

1985- İki ünlü oyun yazarı Artur Miller ve Harold Pinter, hapiste bulunan Pen üyesi yazarları ziyaret etmek amacıyla Türkiye'ye geldi.

1990- Jülide Ateş, Türkiye Güzeli seçildi.

1993- Gazeteci Beyhan Cenkçi, öldü.

2005- Sivas'ın Koyulhisar ilçesine bağlı Sugözü köyü Kuzucu Mahallesi'ndeki toprak kayması sonucu 15 vatandaş ve 21 ev toprak altında kaldı. 23 Mart'ta aynı bölgede yeniden yaşanan heyelanda yaklaşık 5 milyon ton toprak daha kaydı. 15 vatandaşın yaşamından ümit kesildi.

18

1915- İtilaf Devletleri'ne karşı Çanakkale Zaferi kazanıldı.

1920- Meclisi Mebusan, İstanbul'un işgali üzerine çalışmalarına ara verdi.

1926- Finike'de meydana gelen 6.9 büyüklüğündeki depremde, 27 kişi öldü.

1926- Papa I. Eftim (Pavli Erenerol), Bağımsız Türk Ortodoks Patrikhanesi'ni kurdu.

1933- Marsilya'da toplanan Uluslararası Kadın Kongresi'ne, Türkiye'den Lamia Tevfik, Seniha Rauf Hanımlar katıldı.

1940- Hitler ve Mussolini, İtalya'da buluştu. İtalya, Almanya'nın yanında savaşa girme kararı aldı. Bundan dört yıl sonra aynı gün, Almanlar Macaristan'ı işgale başladı.

1949- Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) kuruldu.

1949- ''Harika Çocuklar Yasası'' kapsamında yurtdışında eğitim görmesine karar verilen İdil Biret, Paris'e gitmek üzere ailesiyle İstanbul'dan ayrıldı. Fransa'da öğrenim görecek olan İdil Biret ile tanınmış kompozitör Nadia Boulanger'nin ilgileneceği bildirildi.

1953- Yenice ve Gönen'de meydana gelen (7.4) depremde 265 kişi öldü.

1956- Fransa, Cezayir'e asker çıkarmaya başladı.

1965- İnsanoğlu ilk kez uzayda yürüdü. Sovyet kozmonot Aleksey Leonov, Dünya'dan 2.177 kilometre yükseklikte, ''Voskhod II'' (Gündoğumu) adlı uzay aracından çıkarak 20 dakika boşlukta kaldı. Leonov, bu sürenin 12 dakika 9 saniyesini ''yürüyerek'' geçirdi.

1974- Pakistan'ın devrik devlet başkanı Zülfikar Ali Butto, muhaliflerinden birine suikast düzenlettiği iddiasıyla ölüm cezasına çarptırıldı.

1979- CENTO Genel Sekreteri Büyükelçi Kamuran Gürün, örgütün dağılması için çalışma başlatıldığını açıkladı. CENTO Daimi Komitesi, Eylül 1979'da örgütün feshedildiğini duyurdu.

1981- Tiyatro ve Sinema Sanatçısı Cahide Sonku, (65)  öldü.

1992- Güney Afrika'da siyahlara eşit vatandaşlık hakkı tanıyan; Devlet Başkanı De Klerk'in planladığı anayasal reform tasarısı halk oylamasıyla kabul edildi.

1995- Türk sinemasının ünlü oyuncularından Sadri Alışık, (70)  öldü.