Nisan
2

1805- Masal yazarı H. Christian Andersen, doğdu.

1891- Ünlü devlet adamı ve tiyatrosever Sadrazam Ahmet Vefik Paşa öldü. Batılı anlamda tiyatronun yerleşmesi için çalışan Ahmet Vefik Paşa, 1823 yılında doğdu. ''Tarih Felsefesi'', ''Türk Şeceresi'', ''Kısa Osmanlı Tarihi'' gibi eserleri yazdı. Moliere'den Türkçeye kazandırdığı ''Zor Nikah'' ve ''Zoraki
Tabib'', en beğenilen eserlerindendi.

1948- Yazar Sabahattin Ali, Bulgaristan sınırını geçmeye çalışırken, kılavuzu Ali Ertekin tarafından öldürüldü. 28 Aralık'ta tutuklanan Ertekin'in cezası indirime uğradı; aynı yıl çıkan af yasasıyla da serbest bırakıldı.

1948- Ankara'da Opera binası, Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün katıldığı törende, Adnan Saygun'un ''Kerem ile Aslı'' operasıyla perdelerini açtı.

1960- Kayseri'ye giden CHP Genel Başkanı İsmet İnönü'nün bulunduğu tren, valinin emriyle durduruldu. Zorlukla yoluna devam eden İnönü, Kayseri'de 50 bin kişi tarafından karşılandı.

1965- BM Genel Sekreteri U-Thant, Türkiye'nin, Kıbrıs özel temsilcisi Golo Plaza'nın görevine son verilmesi isteğini reddetti.

1971- Başbakan Nihat Erim, reform programını TBMM'ye sundu.

1976- İlk Türk Turizm Kurultayı İstanbul'da toplandı.

1976- Doğubayazıt - çevresindeki (4.8)  depremde 5 kişi öldü, 80 ev yıkıldı.

1987- İstanbul'da yapılan ECO toplantısında, Türkiye, Pakistan ve İran uzaya ortak bir haberleşme uydusu fırlatmayı kararlaştırdı.

2001- Yasadışı İBDA/C örgütünün elebaşı ''Salih Mirzabeyoğlu'' takma adlı Salih İzzet Erdiş, ''Anayasal düzeni silah zoruyla değiştirmeye kalkışmak'' suçundan idam cezasına çarptırıldı.

2001- İş adamı Ayhan Şahenk, vefat etti.

3

1906- Lumiere Kardeşler, renkli fotoğrafı icat etti.

1930- Türk kadınlarına belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı tanıyan yeni Belediyeler Kanunu kabul edildi.

1937- 1961'e kadar, Türkiye'nin tek demir-çelik üreticisi olarak kalan ve Cumhu-riyet rejiminin ilk önemli sanayi hamlesi olarak değerlendirilen Karabük Demir Çelik Fabrikaları'nın temeli, Başbakan İsmet İnönü tarafından, Zonguldak'ın Karabük köyünde, Soğanlı ve Araç çaylarının birleştiği arada atıldı. Böylece Karabük'te, Türkiye'nin ilk ağır sanayi hamlesi başlatıldı.

1948- ABD Başkanı Harry S. Truman, ekonomik yardımları içeren Marshall Planı'nı imzaladı.

1954- Adana'da, Devlet Havayollarına ait uçak düştü, 25 kişi öldü. Kazada arkeolog, felsefeci ve siyaset adamı Remzi Oğuz Arık da (55) öldü.

1960- Moskova'da Bolşoy Tiyatrosu'nda sahneye çıkan opera sanatçısı Leyla Gencer, Verdi'nin ''La Traviata'' adlı yapıtında büyük başarı kazandı.

1963- 27 Mayıs, ''Hürriyet ve Anayasa Bayramı'' ilan edildi.

1967- Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay, Başkan Johnson'un davetlisi olarak ABD'ye gitti. Sunay'ın gezisinin ilk gecesinde Türkiye'nin Washington Büyükelçiliği binasına bomba atıldı.

1975- Sovyetler Birliği yurttaşı Anatoli Karpov (23), Dünya Satranç Şampiyonu oldu.

1992- Şair Necdet Evliyagil, Ankara'da öldü. 1926 yılında İstanbul'da doğan ve 1973-1977 yılları arasında Ankara Milletvekilliği yapan Evliyagil, Ajans-Türk matbaasını kurdu ve aynı adlı derginin başyazarı ve yöneticisi oldu.

1992- Ankara'nın Çankaya İlçesi Kaymakamlığı'na vekil olarak atanan Azize Düşer, Türkiye'nin ilk kadın kaymakamı oldu.

4

1929- İstanbul'da düzenlenen ''Yerli Malı Kullanma ve Koruma'' toplantısında, gençlik, yerli malı kullanmaya yemin etti.

1949- Washington'da ABD, Belçika, Danimarka, Fransa, Lüksemburg, Norveç ve Portekiz, Kuzey Atlantik Paktı Örgütünün (NATO) kuruluşunu onaylayan antlaşmayı imzaladılar.

1953- Türk Deniz Kuvvetlerine bağlı Dumlupınar denizaltısı, NATO manevralarından dönerken Çanakkale Boğazı'nda Naboland adlı İsveç gemisiyle çarpışarak battı. 81 Türk denizcisinin şehit olduğu bugün, ''Deniz Şehitlerini Anma Günü'' ilan edildi.

1966- Fransa'da NATO üslerine karşı çıkılınca; Türkiye'deki üslerin durumu gündeme getirildi. Başbakan Süleyman Demirel, ''Türkiye'de Amerikan üssü yoktur, tesisi vardır'' dedi.

1968- ABD'li sivil haklar savunucusu Martin Luther King, Memphis'te uğradığı suikastta öldü.

1973- Türkiye'nin Paris Büyükelçiliği ile THY bürosu, iki Ermeni terörist grubunun saldırısına uğradı. Olayda can kaybı olmadı.

1974- Türk Hükümeti, Yunan karasularının 12 mile çıkarılmasını kabul etmeyeceğini, Ege'nin bir Yunan gölü haline getirilmesinin söz konusu olamayacağını, diplomatik kanallarla Yunanistan'a bildirdi.

1979- Pakistan devrik Başbakanı Zülfikar Ali Butto, idam edildi.

1985- Balıkesir'de eğitim uçuşu yapan bir uçak, marangozlar sitesine düştü. Uçağın iki pilotu ile 14 kişi öldü, 21 kişi yaralandı.

1985- Şırnak'ta teröristler, sağlık ekibine ateş açtı; 5 görevli şehit oldu.

1991- Özel üniversitelere şartlı izin verildi.

1997- Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Alparslan Türkeş vefat etti.

2001- Yargıtay 6. Ceza Dairesi, İtalya'dan Türkiye'ye iade edilen terörist Mehmet Ali Ağca'nın gasp suçundan 7 yıl, 2 ay ağır hapis cezasına mahkum edildiği kararı onadı.

2002- Terör Örgütü PKK, birçok Avrupa ülkesinde yasaklanmasının ardından adını KADEK (Kürdistan Demokrasi ve Özgürlük Kongresi) olarak değiştirdi.

2003- Yargıtay 8. Ceza Dairesi, kamuoyunda Manisalı gençlere işkence davası olarak bilinen davada biri başkomiser 10 polisin 60 ile 130 ay arasında değişen hapis cezalarına çarptırılmalarına ilişkin kararı onadı.

2004- Konyaspor Teknik Direktörü Tevfik Lav, Manisa yakınlarında geçirdiği trafik kazasında öldü.

2005- Şırnak'ta 9 terörist ölü ele geçirildi.

5

1453- Fatih Sultan Mehmet'in donanması, İstanbul sularına geldi.

1900- 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'ndaki ''Plevne Direnişi'' ile tanınan Gazi Osman Paşa öldü.

1930- Hindistan'da 300 millik yürüyüşünü tamamlayan Mahatma Gandhi, Dandi sahiline ulaştı.

1941- Anıtkabir için açılan proje yarışması sonuçlandı; Emin Onat ve Orhan Arda'nın teklif ettikleri proje seçildi.

1946- Missouri zırhlısı, ABD'de ölen Türkiye'nin Washington Büyükelçisi Münir Ertegün'ün naaşını İstanbul'a getirdi.

1974- 11 Eylül 2001'de düzenlenen saldırı sonucu iki kulesi de yıkılan Dünya Ticaret Merkezi binası açıldı. Yapımına 1970'te başlanan ve 37 milyon dolara mal olan binanın mimarı Minuori Yamasaki idi.

1976- Tayvan Lideri Çan Kay-Şek (88)  öldü.

1983- CHP eski genel başkanı Bülent Ecevit'e, yurt dışına çıkış izni verildi. Ecevit, Sosyalist Enternasyonal toplantısı için Portekiz'e gitti.

1984- Cidde-Şam seferini yapan bir yolcu uçağı, Suriye uyruklu bir hava korsanı tarafından kaçırılarak Yeşilköy'e indirildi.

1993- Yazar Feyyaz Kayacan, (74)  öldü.

1994- ''5 Nisan Ekonomik Önlemler Paketi'' uygulamaya konuldu.

1999- Bingöl Valisi Süleyman Kamçı'ya bombalı saldırıda bulunuldu. Olayda bir kişi öldü, 20 kişi yaralandı. İntihar saldırısını gerçekleştiren terörist parçalanarak öldü.

2000- Sinema sanatçısı Hayati Hamzaoğlu vefat etti.

6

1326- Orhan Bey, kuşatma altında tutulan Bursa'yı Bizanslılardan aldı. Bursa, 1326-1361 arasında Osmanlılara başkentlik yaptı.

1896- İlk modern olimpiyat oyunları Atina'da başladı.

1909- İlk basın şehidi: Serbesti gazetesinde, İttihat ve Terakki Cemiyeti karşıtı yazılar yazan Gazeteci Hasan Fehmi, Galata Köprüsü'nde kurşunlanarak öldürüldü.

1909- Kaşif Robert E. Peary, Kuzey Kutbu'na giden ilk insan oldu.

1917- ABD, Almanya'ya savaş ilan etti ve I. Dünya Savaşı'na müttefiklerin yanında girdiğini açıkladı.

1920- Anadolu Ajansı kuruldu. Heyeti Temsiliye Reisi Mustafa Kemal Paşa, kuruluşunu duyurduğu genelgesinde; AA'nın hiç ödün vermediği ilkelerini de tarihe geçirdi: ''Hızlı, doğru, tarafsız habercilik.''

1933- ''Güzellik Kraliçesi'' Nazire Hanım, Fenerbahçe'nin kuruluş yıldönümünde, Fenerbahçe-Boçkay maçının başlangıç vuruşunu yaptı.

1939- İngiltere, Fransa ve Polonya, saldırı durumunda yardımlaşma için Paris'te bir antlaşma imzaladı.

1941- Mihver devletleri Yugoslavya'yı işgal etti. Almanlar Yunanistan'a girdi, Türk deniz sınırına kadar Doğu Akdeniz'i savaş bölgesi ilan etti. Türkiye, bunun üzerine Edirne ve Uzunköprü'de demiryolu köprülerini havaya uçurdu.

1953- Türkiye Genç Milli Futbol Takımı, dünya üçüncüsü oldu.

1956- Hayat mecmuasının ilk sayısı çıktı.

1971- Rus besteci İgor Stravinsky öldü.

1972- Ankara'da Kıbrıs Türk Temsilciliği kuruldu.

1972- Anayasa Mahkemesi, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idam kararlarını usulden iptal etti. TBMM'nin idamları yeniden görüşeceği açıklandı.

1973- Kontenjan Senatörü emekli Amiral Fahri Korutürk, 15. turda 365 oyla Türkiye'nin 6. Cumhurbaşkanı seçildi.

1979- Türk atlet Veli Ballı, Atina'da düzenlenen uluslararası maratonda 1. oldu.

1980- Görev süresi sona eren Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk, Çankaya Köşkü'nden ayrıldı. Yerine Cumhuriyet Senatosu Başkanı İhsan Sabri Çağlayangil, vekalet etmeye başladı.

1988- Endonezya'da yapılan Camel Trophy yarışmasını Türkiye'yi temsil eden Ali Deveci-Galip Gürel ekibi kazandı.

1992- Amerikalı bilimkurgu yazarı Isaac Asimov öldü.

1994- Ruanda Devlet Başkanı Juvenal Habyarimana ve Brundi Devlet Başkanı Cyprien Ntaryamira'nın bindikleri uçak, bir roket saldırısı sonucu düştü. Suikastın ardından iki ülkede yaşayan Hutu ve Tutsi kabileleri arasında çıkan çatışmalar, yaklaşık bir milyon kişinin katledilmesiyle sonuçlandı.

1999- Gazeteci yazar Gülçin Telci, İstanbul'da öldü.

2000- Eski Tunus Lideri Habib Burgiba, (96)  vefat etti.

7

     30- Hz. İsa, çarmıha gerilip yakılarak öldürüldü.

1600- Divan Edebiyatının en ünlü şairlerinden Baki öldü.

1789- Sultan I. Abdülhamid öldü; III. Selim tahta çıktı.

1827- İngiliz kimyager John Walker'in buluşu kibrit, İngiltere'de piyasaya sürüldü.

1938- Yıldız Sarayı'nda, ''Balkan Basın Birliği Kongresi'' ve ''Balkan Antantı Ekonomik Konseyi'' çalışmalarına başladı.

1948- BM'ye bağlı olarak Dünya Sağlık Örgütü (WHO) kuruldu. 1960- CHP Genel Başkanı İsmet İnönü'nün Kayseri'de 2 Nisan'da karşılaştığı engelleme nedeniyle bazı subaylar ordudan istifa etti.

1963- Yugoslavya'da ''Sosyalist Cumhuriyet'' ilan edildi.

1966- Orhan Kemal cezaevinde iken dostları 30. sanat yılı jübilesini yaptı.

1969- İstanbul Şehir Tiyatroları sanatçıları ''hak yürüyüşü'' yaptı.

1978- Muğla'nın Yatağan ilçesinde termik santral temeli atıldı.

1978- Türkiye'nin ABD'den aldığı 40 Phantom savaş uçağından ikisi Eskişehir'de teslim edildi.

1978- İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Server Tanilli silahlı saldırı sonucu felç oldu.

1979- Türkiye Emekçi Partisi Gnl Başkanı Mihri Belli'ye silahlı saldırıda bulunuldu.

1980- Türk tiyatrosunun ünlü sanatçılarından Muammer Karaca öldü.

1983- Türkiye'nin ilk kadın milletvekillerinden Fakhiye Öymen vefat etti.

1987- Altı yıl süren Milliyetçi Hareket Partisi davası bitti. Genel Başkan Alparslan Türkeş, 11 yıl 10 ay hapse mahkum edildi.

1991- Em.Tümgeneral Memduh Ünlütürk, Dev-Sol tarafından öldürüldü.

1994- Almanya, sivil halka karşı kullanıldığı iddiasıyla Türkiye'ye silah ambargosu koydu.

1999- Hacıları almak için Cidde'ye gitmek üzere Adana'dan havalanan THY'ye ait Trakya uçağı, kalkışından kısa süre sonra düştü. Yolcusu bulunmayan uçağın 6 kişilik mürettebatı öldü.

2005- Besteci Melih Kibar, Acıbadem Hastanesi Kozyatağı'nda (54) vefat etti.

8

M.Ö. 563- Budizmin kurucusu Gautama Buddha doğdu.

1830- Avrupa ülkeleri, Osmanlı İmparatorluğu'ndan, bağımsız Yunan devletini onaylamasını istediler.

1923- Mustafa Kemal ''9 Umde''yi açıkladı. Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk Cemiyeti'nin seçim bildirisi niteliğindeki bu ilkelerin başında, ''Egemenlik Ulusundur'' gelmekteydi. İlkeler arasında ''öğretimin birleştirilmesi'' de bulunuyordu.

1924- Şeriye mahkemelerini kaldıran yeni Mahkemeler Teşkilatı Kanunu TBMM'de kabul edildi. Kadıların yerini hakimler aldı.

1956- Seyhan Barajı hizmete girdi.

1959- Siyasetçi, Yazar Şefik Hüsnü Değmer, (72)  öldü.

1969- Gaziantep Gazeteciler Derneği kuruldu.

1973- Modern sanatın devi, çağdaş resim sanatının en ünlü temsilcisi Pablo Picasso, (91)  Paris'te öldü.

1976- Ankara'da çeşitli fakülte ve öğrenci yurtlarında çıkan olaylarda, aralarında Tabii Senatör Muzaffer Yurdakuler'in oğlu Hakan Yurdakuler'in de bulunduğu 3 öğrenci öldürüldü, çok sayıda öğrenci yaralandı.

1982- Ottawa Büyükelçiliği Ticaret Müşaviri Kani Güngör, Ermeni terör örgütü ASALA'nın saldırısında ağır yaralandı.

1985- Kadro dergisinin kurucularından, yazar Vedat Nedim Tör (88)  öldü.

1996- Lice, Hani ve Genç ilçelerinde terör örgütü PKK'ya karşı düzenlenen ope-rasyonlarda 110 terörist öldürüldü. Operasyonlarda 27 asker şehit düştü.

1999- Hakkari Valisi Nihat Canpolat'a, Yüksekova ilçesinde bombalı saldırı düzenlendi. Canpolat saldırıdan küçük sıyrıklarla kurtuldu, şoförü öldü, 7 kişi yaralandı.

2000- Türkçe Konuşan Ülkeler Zirvesi, Bakü'de yapıldı.

2002- Tiyatro sanatçısı Savaş Yurttaş, Ankara'da öldü.

2004- Eski Sağlık Bakanı Doğan Baran, tedavi gördüğü Başkent Üniversitesi Hastanesinde (75)  vefat etti.