Nisan
30

1030- Gazneliler devletinin kurucusu Gazneli Mahmud öldü.

1883- Empresyonizm'in kurucularından Fransız ressam Edourd Manet öldü.

1919- Mustafa Kemal, Dokuzuncu Ordu Müfettişliği'ne atandı.

1939- Türkiye'nin de katıldığı New York Dünya Sergisi açıldı.

1945- Adolf Hitler ve iki gün önce evlendiği Eva Braun intihar ettiler.

1959- İsmet İnönü'nün Uşak gezisinde olaylar çıktı. Polis, halkı dağıtmak için göz yaşartıcı bomba kullandı.

1964- Diyanet İşleri Başkanlığı, doğum kontrolünün uygulanmasını verdiği bir fetvayla kamuoyuna açıkladı.

1967- CHP 4. Olağanüstü Kurultayı sonuçlandı. Kurultay'da kabul edilen ''Ortanın Solu'' siyasetine karşı çıkan Kayseri Milletvekili Turhan Feyzioğlu'nun liderliğini yaptığı 33 milletvekili ve 15 senatör partiden istifa etti.

1975- Anayasa Mahkemesi'nce 1971'de kapatılan Türkiye İşçi Partisi yeniden kuruldu.

1996- Gazeteci Yıldırım Çavlı vefat etti.

1998- 39 bin 500 askerle, terör örgütü PKK'nın son kalıntılarını temizlemek amacıyla operasyon başlatıldı. 3 günde 77 PKK'lı terörist öldürüldü.

1998- ABD, PKK'yı en tehlikeli terör örgütleri arasında saydı.
[aradan 9 yıl geçti]

1998- Terör örgütü PKK, Yunanistan'ın başkenti Atina'da bazı Yunan parlamenterlerin de katılımıyla Balkanlar Bürosu'nu açtı.

1998- NATO Konseyi Kosova Bildirisi yayınladı. Şiddeti reddeden ittifak, Yugoslavya Devlet Başkanı Slobodan Miloseviç'e uyarılarda bulundu.

1999- Ankara 2 numaralı DGM, terör örgütü elebaşı Öcalan'ın yargılamasının 31 Mayıs Pazartesi gününden itibaren İmralı Adası'nda kesintisiz olarak sürdürülmesine karar verdi.

Mayıs
1

1707- İngiltere, Galler ve İskoçya, Büyük Britanya olarak birleşti.

1889- ''1 Mayıs'' işçilerin ortak bayramı olarak kabul edildi.

1908- ''Don Camillo''nun yaratıcısı, İtalyan mizah yazarı ve karikatürist Giovanni Guareschi doğdu. ''Don Camillo'' dizisini, Burhan Felek Türkçeye çevirmişti.

1925- Kıbrıs, İngiltere kolonisi oldu.

1932- Ankara'da Milli Sanayi Sergisi açıldı.

1941- Orson Welles'in yönettiği ''Yurttaş Kane'' filmi ilk kez gösterildi.

1948- Hürriyet gazetesi, Sedat Simavi tarafından İstanbul'da kuruldu.

1959- CHP Genel Başkanı İsmet İnönü, Uşak'ta, sayıları bine yaklaşan kalabalığın saldırısına uğradı. İnönü, atılan taşla yaralandı.

1964- Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü kuruldu.

1975- Vietnam Savaşı sona erdi.

1977- İstanbul'da Taksim'deki 1 Mayıs mitingi sırasında çıkan olaylarda 37 kişi öldü, yüzlerce kişi yaralandı.

1984- DGM'ler 8 ilde göreve başladı.

1988- Karikatürist ve tiyatro sanatçısı Altan Erbulak (59) öldü.

2003- Bingöl'de 6.4 büyüklüğündeki depremde 176 kişi öldü, 521 kişi yaralandı.

2004- Avrupa Birliği, Polonya, Slovenya, Slovakya, Macaristan, Çek Cumhuriyeti, Estonya, Litvanya, Letonya, Malta ve Güney Kıbrıs Rum yönetimini saflarına katarak 25 ülkeye ulaştı.

2

1519- İtalyan Rönesansını başlatan heykelci, mimar, mühendis Leonardo da Vinci öldü.

1926- Atlantik'in iki yakası arasında ilk belgegeçer (belgeç- faks) mesajı gönderildi. ABD'nin Londra Büyükelçisi Alanson Bigelow Houghton'un, Augustus John tarafından çizilen resmi, Londra'dan New York'taki New York Times bürosuna geçildi.

1938- Ordu Süvari Ekibi, Roma'da Milletler Kupası yarışlarında altın Mussolini kupasını kazandı.

1939- Ankara'da 1. Neşriyat Kongresi toplandı.

1945- İtalya'daki Alman işgal birlikleri Müttefik ordularına, Berlin'deki Alman güçleri Sovyet Mareşal Jukof'un birliklerine teslim olmaya başladı.

1953- Uluslararası Tiyatro Enstitüsü Türkiye Merkezi kurucuları seçildi.

1972- Pele'nin de oynadığı Brezilya şampiyonu Santos futbol takımı İstanbul'a geldi. Santos ertesi gün Fenerbahçe'yi 6-1 yendi.

1972- ABD'den alınan TCG Oruç Reis ile TCG Uluç Ali Reis denizaltıları törenle donanmaya katıldı.

1973- Lübnan ordusunun Filistinli mültecilere saldırmasıyla Lübnan iç savaşı başladı.

1982- Falkland'da İngiltere-Arjantin savaşı başladı.

1984- F-16 uçaklarının Türkiye'de yapılması için anlaşma sağlandı.

1986- Birinci Uluslararası Asya-Avrupa Sanat Bienali, Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesi'nde açıldı.

1992- Cumhurbaşkanı Turgut Özal, ABD'de prostat ameliyatı geçirdi.

1995- Genelkurmay Başkanlığı, Çelik Harekatı'nın 43 gününü değerlendirdi. İki trilyon 800 milyar liraya mal olan harekatta 555'i ölü, 568 terörist ele geçirildi.

1999- Fazilet Partisinden Merve Kavakçı, milletvekili yemin törenine türbanla katıldı. Olay Mecliste protestolarla karşılandı

3

1481- Yedinci Osmanlı padişahı Fatih Sultan Mehmet öldü.

1920- TBMM'nin ilk icra vekilleri heyeti (bakanlar kurulu) oluşturuldu. İcra Vekilleri Heyeti, 5 Mayısta Mustafa Kemal (Atatürk) başkanlığında ilk toplantısını yaptı.

1934- Kayseri Uçak Fabrikasında yapılan ilk parti 6 avcı uçağından biri, 50 dakikalık uçuşla Kayseri'den Ankara'ya geldi.

1935- ''Türkkuşu'' Atatürk tarafından hizmete açıldı.

1950- Ali Naci Karacan'ın kurduğu Milliyet gazetesi yayın hayatına başladı.

1951- Demokrat Parti Meclis Grubunda din eğitiminin genişletilmesi istendi.

1959- Ressam Zeki Kocamemi öldü.

1960- Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Cemal Gürsel, hükümeti uyarmak için, Milli Savunma Bakanı Ethem Menderes'e mektup gönderdi.

1963- Şair, yazar Abdülhak Şinasi Hisar (75) İstanbul'da öldü.

1979- Margaret Thatcher, İngiltere'nin ilk kadın başbakanı oldu.

1984- Paris'teki Ermeni Anıtı bombalandı, 13 kişi yaralandı. Anıta Türklerin saldırdığı öne sürüldü. Saldırıyı ''Anti Ermeni Örgütü'' üstlendi.

1986- Çernobil kazası sonrası oluşan radyoaktif bulutların Türkiye'ye de ulaştığı ve bazı bölgelerde radyasyonun 7 kat arttığı açıklandı.

1994- DÜNYA BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ GÜNÜ:
Birleşmiş Milletler, 20 Aralık 1993'te her yıl 3 Mayısın, ''Dünya Basın Özgürlüğü Günü' olarak kutlanmasını kararlaştırdı.

4

1278- Karamanoğlu Mehmet Bey, Türkçeyi devletin resmi dili olarak ilan etti.

1421- Padişah Çelebi Mehmet öldü. Yıldırım Bayezıd'ın, Timur'a yenilmesinden sonra parçalanma tehlikesi baş gösteren Osmanlı Devletini toparlayan I. Mehmet, Fatih Sultan Mehmet'in dedesiydi.

1920- Maarif Vekaleti (Milli Eğitim Bakanlığı) kuruldu.

1930- Mahatma Gandi, İngilizler tarafından tutuklandı.

1931- Mustafa Kemal Atatürk, üçüncü kez Cumhurbaşkanı seçildi.

1932- Gangster Al Capone tutuklandı.

1943- Başbakanlık, II. Dünya Savaşı sırasında, şeker satışlarını durdurdu. Bir yıl sonra da İstanbul'da nüfus başına iki kilo un verilmesine karar verildi.

1949- ''İstiklal Mahkemeleri''ne ilişkin yasa yürürlükten kaldırıldı.

1970- ABD'de, Ohio'da Kent Eyalet Üniversitesinde öğrenciler Vietnam savaşını protesto ettiler. Gösteriye müdahale eden Ulusal Muhafızlar 4 öğrenciyi öldürdü.

1972- Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Kemalettin Eken, 4 teröristin silahlı saldırısına uğradı. Olayda Orgeneral Eken ile Yarbay Adnan Coşkun yara-landı; teröristlerden biri ölü, biri yaralı ele geçirildi, öteki iki saldırgan kaçtı.

1980- Yugoslavya Devlet Başkanı Mareşal Tito öldü.

1994- Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile İsrail, Batı Şeria ve Gazze'de yaşayan Filistinlilere özerklik verilmesini öngören antlaşmaya imza attılar.

1997- Eurovision Şarkı Yarışması'nda, Şebnem Paker'in seslendirdiği ''Dinle'' adlı şarkı üçüncü geldi.

1997- Tangolarıyla tanınan Esin Engin İstanbul'da öldü.

1997- Irak'tan Avrupa ülkelerine gitmek isteyen 25 kişiyi taşıyan iki tekne, Ege Denizi'nde battı. 17 kişi boğuldu, 7 kişi kayboldu.

5

1818- Alman düşünür ve komünizmin kurucusu Karl Marx doğdu.

1821- Napolyon Bonapart, sürgün edildiği St. Helene Adası'nda öldü.

1834- İlk anakara demiryolu hattı Belçika'da açıldı.

1925- Atatürk Orman Çiftliği'nin kuruluş çalışmalarına başlandı.

1925- Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal'e suikast girişimi gerekçesiyle ölüm cezasına çarptırılan Manok Manukyan idam edildi.

1947- Belçika, İngiltere, Danimarka, Fransa, Hollanda, İrlanda, İsveç, İtalya, Lüksemburg, Norveç; bir araya gelerek Avrupa Konseyini kurdu. Türkiye Avrupa Konseyine Ağustos 1949'da katıldı.

1952- Kibrit tekeli kalktı.

1952- ''Türk-Elen Dostluk Derneği'' kuruldu.

1955- Türk Kadınlar Birliğinin girişimiyle her yıl mayıs ayının ikinci pazar gününün ''Anneler Günü'' olarak kutlanmasına karar verildi. TKB, Nenehatun'u yılın annesi seçti. (Anneler Günü'ne ilişkin ilk resmi öneri, 1872'de Amerikalı
Julia W. Howe'dan geldi.)

1956- Ece Özbayrak, 10. Daktilografi Şampiyonası'nda, dakikada 735 vuruşla dünya rekoru kırdı.

1960- Sovyetler Birliği, bir süredir kayıp olan ABD'ye ait casus uçağı ''U-2''yi düşürdüğünü açıkladı.

1960- Ankara'da öğrenciler ''555K'' (5'inci ayın 5'inde saat 5'te, Kızılay'da) koduyla bir gösteri yaptı.

1961- Alan Shepard, ABD'nin uzaya gönderdiği ilk insan oldu.

1968- Fransa'da, Vietnam savaşı nedeniyle Amerikan karşıtı gösterilerde 6 öğrencinin tutuklanması üzerine Daniel Cohn-Bendit liderliğinde 30 bin öğrenci barikatlar kurarak Paris'te ayaklandı; Sorbonne Üniversitesi kapatıldı.

1990- İlk özel tv kanalı olan Magic Box şirketinin Star 1 televizyonu programlı yayına başladı.

1994- Naim Süleymanoğlu, Çek Cumhuriyeti'nde yapılan Avrupa Halter Şampiyonası'nda 64 kiloda dünya rekoru kırarak 3 altın madalya aldı.

6

1889- Osmanlı devletinin de katıldığı Uluslararası Paris Fuarı başladı.

1915- Yönetmen ve aktör Orson Welles doğdu.

1927- İstanbul Radyosu düzenli ve programlı yayınlarına başladı.

1930- Hakkari'de 7.2 büyüklüğündeki depremde 2514 kişi öldü.

1937- Dünyanın en büyük zeplini olan Hindenburg, havalandıktan kısa süre sonra alev aldı ve yanarak yere çakıldı. 35 yolcunun öldüğü kazadan sonra, bu taşımacılık yönteminden vazgeçildi.

1955- Besteci Hüseyin Saadettin Arel (75) öldü.

1972- Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan hakkındaki idam cezaları, Cebeci Sivil Kapalı Cezaevinde yerine getirildi.

1992- Alman asıllı Amerikalı aktris Marlene Dietrich öldü.