Tem
16

  622- Hazreti Muhammed ve beraberindeki ilk Müslümanlar, hicretlerini tamamlayıp Medine'ye vardılar: ''Hicri Takvim''in başlangıcı.

1683- Viyana'ya taarruz eden Osmanlı Ordusu, Avusturya Ordusunu mağlup etti. Böylelikle Viyana kuşatması sürdürüldü.

1888- Sözleri Paris Komünü'nün yıkılmasından sonra komüncülerin mücadelesi adına Eugene Pottier tarafından yazılan Enternasyonal'i, Pierre Degeyter marş olarak besteledi.

1918- Rus Çarı Nikola ve Romanof hanedanının öteki üyeleri, Bolşevikler tarafından, Urallar'daki Yekaterinburg kasabasında öldürüldü.

1922- Gazi Mustafa Kemal, Anadolu ve Müdafaa-i Hukuk Grubu toplantısında doğal başkan, Ali Fuat (Cebesoy) Paşa ise Grup Başkanı oldu. ''Misakı Milli'' temel ilke kabul edildi.

1926- İlk renkli sualtı çekimleri National Geographic dergisinde yayımlandı.

1945- ABD'de Robert Oppenheimer'ın geliştirdiği ilk atom bombası, New Mexico yakınlarında, çölde patlatıldı.

1955- Söke'de 7.0 büyüklüğündeki depremde 23 kişi öldü.

1964- Kurtuluş Savaşı kahramanlarından, eski başbakan Hüseyin Rauf Orbay öldü.

1971- Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının yargılanmasına başlandı.

1974- Türkiye, Kıbrıs'taki darbeye karşılık, İngiltere'ye iki garantör devlet olarak Kıbrıs'a müdahale önerdi. Londra'ya giden Başbakan Bülent Ecevit'in, İngiltere Başbakanı Wilson'a yaptığı öneri, kabul görmedi. Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk, Meclisi olağanüstü toplantıya çağırdı.

1975- Atatürk'ün silah arkadaşlarından emekli general Fahri Belen öldü.

1979- Saddam Hüseyin Irak Devlet Başkanı oldu.

1994- ''Shoemaker Levy'' adlı kuyruklu yıldız Jüpiter'e çarptı; NASA çarpışmayı naklen yayınladı.

1998- 12 Eylül 1980 askeri harekatını gerçekleştirenlerden eski Jandarma Genel Komutanı emekli Orgeneral Sedat Celasun, Çanakkale'de kalp krizi sonucu öldü.

17

1907- Resim sanatında Kübizm akımı doğdu.

1929- Hükümeti devirme iddiasıyla yargılanan Dr. Hikmet (Kıvılcımlı), Hüsamettin (Özdoğu) ve Laz İsmail 4'er yıl 6'şar ay hapse mahkum edildi. 24 sanık çeşitli hapis cezalarına çarptırıldı.

1936- İspanya'da, solcu Halk Cephesi'nin seçimleri kazanması üzerine Falanj partisinin hazırladığı askeri ayaklanma patlak verdi. İspanyol Fas'ında, General Francisco Franco önderliğinde başlayan ayaklanma, kısa sürede yarımadaya yayıldı ve iç savaşa dönüştü.

1945- ABD Başkanı Harry Truman, Sovyetler Birliği lideri Josef Stalin ve İngiltere Başbakanı Winston Churchill, Almanya'nın Potsdam kasabasında bir araya gelerek II. Dünya Savaşı'ndan sonra dünyanın bölüşümünü belirlediler.

1955- Dünyanın en ünlü eğlence parkı Disneyland, Kaliforniya'da açıldı. Yaklaşık 30 hektarlık bir alanı kaplayan Disneyland'de, belirli temalara göre düzenlenmiş çeşitli bölümler vardı. Disney Company, 1971'de de Florida'da Disneyworld'u açtı.

1961- Anıtkabir'in mimarlarından Prof. Emin Onat (53) öldü.

1963- Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) kuruldu.

1968- Üniversite öğrencileri, 6. Filo askerlerini dövüp denize attı. Polis eylemlerin merkezi durumundaki İTÜ yurdunu bastı; çıkan çatışmada 53 öğrenci yaralandı.

1975- ABD uzay aracı Apollo, Sovyet uzay aracı Soyuz 19 ile kenetlendi. Astronotlar, iki gün boyunca ortak deneyler yaptı.

1992- Slovak Parlamentosu bağımsızlık ilan etti. Çekoslovakya, Çek ve Slovak cumhuriyetleri adlarıyla iki devlet oldu

18

1904- Rusya-Japonya Savaşı başladı.

1920- Büyük Millet Meclisinde milletvekilleri, Misakı Milli üzerine yemin etti.

1925- Adolf Hitler ''Kavgam'' adlı kitabını yayınladı.

1930- Ankara Etnografya Müzesi halka açıldı.

1932- Türkiye, Milletler Cemiyeti'ne 56. üye olarak girdi.

1932- Ezanın Türkçe okunacağı açıklandı. Uygulamaya kısa süre sonra geçildi.

1955- Almanya'nın geleceğinin görüşüldüğü ''Dört Büyükler Konferansı'' Cenevre'de başladı.

1965- Yazar Refik Halit Karay (77) İstanbul'da öldü.

1974- Kıbrıs'ta Türkiye ve Rum kesimlerini ayıran Yeşil Hat'ta hava gerginleşti. TBMM, olağanüstü toplantısında, Kıbrıs'ta darbeyle ortaya çıkan durumu görüştü. ABD Dışişleri Bakanı Henry Kissinger'in özel temsilcisi Joseph Sisco Ankara'ya geldi. Sisco'nun Atina nezdindeki girişimlerinden sonuç alınamayacağı anlaşıldı. Bunun üzerine Türk Deniz Kuvvetlerine ait bir filo,
19 Temmuz'da çıkarma gemileriyle Akdeniz'e açıldı.

1976- Sovyetler Birliği'nin ilk uçak gemisi Kiev, Boğazlar'dan geçti.

1982- Her yıl 24 Kasım Öğretmenler Günü'nün kutlanması amacıyla bir yönetmelik yayınladı.

1998- İnsanlık ve savaş suçu işleyenlerin yargılanabilmeleri için uluslararası mahkeme kurulmasını öngören sözleşme, Roma'da imzalandı.

2002- Gazeteci-yazar Metin Toker, Ankara'da öldü.

2004- II. Dünya Savaşı sonunda, tarihte savaş amaçlı kullanılmış ikinci ve son atom bombasını Japonya'nın Nagasaki kentine bırakan Amerikalı pilot Charles W. Sweeney (84) öldü.

2004- Emekli Büyükelçi Kamuran Gürün (70) İstanbul'da vefat etti

19

1670- Şarap içilmesi yasaklanan İstanbul'da bütün meyhaneler yıktırıldı.

1929- İtalyan ressam Fausto Zonaro (75) San Remo'da öldü.

1933- Denizli-Çivril'deki 5.7 büyüklüğündeki depremde 20 kişi can verdi.

1948- Gizli oy, açık sayım sistemini getiren yeni Seçim Kanunu kabul edildi.

1954- Elvis Presley, ilk albümü ''That's All Right Mama''yı çıkardı.

1966- Besteci Suphi Ziya Özbekkan öldü.

1974- İspanya'da Franco, sağlık gerekçesiyle yönetimi Kral Juan Carlos'a devretti.

1974- Türk Deniz Kuvvetlerine ait bir filo, çıkarma gemileriyle Akdeniz'e açıldı.

1979- Sandinistalar, Nikaragua'da Managua'ya girdi.

1980- 12 Mart dönemi başbakanı Nihat Erim, İstanbul'da öldürüldü.

1987- Mehmet Terzi, San Francisco Maratonu'nu kazandı.

1990- ''Karun Hazinesi''nin Türkiye'ye iadesi için açılan davada, New York Federal Mahkemesi Türkiye lehine karar verdi. Metropolitan Museum of Art yetkililerinin 363 parçalık hazineyi Türkiye'ye iade etmek istemesi üzerine anlaşmaya varıldı ve hazine Ekim 1993'te Ankara'ya getirildi.

1991- ABD Başkanı George Bush, resmi ziyaret için Türkiye'ye geldi.

1993- Van'ın Bahçesaray ilçesi Sündüz Yaylası'na saldıran teröristler, 15 çocuk ile 9 kadını katletti.

1993- İstanbul Su ve Kanalizasyon İşletmesi Genel Müdürü Ergun Göknel, yolsuzluk iddiasıyla görevden alındı.

1998- 1980'lerin ünlü bankerlerinden Yalçın Doğan, Ankara'da uğradığı silahlı saldırıda öldü.

2002- Eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Yekta Güngör Özden, Cumhuriyetçi Demokrasi Partisini (CDP) kurdu

20

1402- Yıldırım Bayezid'ın komutasındaki Osmanlı ordusu, Ankara Meydan Muharebesi'nde Timur'un ordularına yenildi.

1919- Mustafa Kemal Paşa, daha Milli Mücadele'nin başında ''cumhuriyet'' kavramını dile getirdi. Mazhar Müfit (Kansu) Bey'in, Erzurum'da iken, ''Başarı takdirinde hükümet şekli ne olacak?'' sorusuna, ''Açıkça söyleyeyim: Hükümet şekli, zamanı gelince cumhuriyet olacaktır'' yanıtını verdi.

1922- Mustafa Kemal'in Başkomutanlığı, süresiz olarak uzatıldı. (Bu dördüncü ve son uzatma oldu.)

1923- Meksika'da devrimci Panço Villa, bir intikamcı tarafından öldürüldü.

1936- Boğazlar'ın Türkiye egemenliğine geçişini sağlayan Montreux Boğazlar Antlaşması imzalandı.

1947- Tiyatro sanatçısı-yazar Burhanettin Tepsi (65) öldü.

1948- Mareşal Fevzi Çakmak'ın fahri başkanlığını yaptığı Millet Partisi kuruldu.

1948- Rock şarkıcısı Carlos Santana doğdu.

1951- Ürdün Kralı Abdullah, Kudüs'te öldürüldü.

1959- Oyun yazarı Müsahipzade Celal 91) öldü.

1965- AP'nin yeni amblemi ''kırat'' oldu.

1967- Ressam Fikret Mualla (64) Paris'te öldü.

1972- Kuruluş yasası 4 Temmuz 1972'de çıkarılan Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanlığı kuruldu.

1973- Çinli dövüş sanatları ustası ve sinema oyuncusu Bruce Lee öldü.

1974- ''Kıbrıs Barış Harekatı'' başladı. Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı hava, deniz ve kara birlikleri, Kıbrıs'a indirme ve çıkarma yaptı, belirli hedeflere doğru ilerledi. Girne'den Lefkoşa'ya kadar uzanan yolu tamamen kontrol altına
aldı. Rum ulusal muhafızlarının Lefkoşa'daki üsleri bombalandı. Türk birlikleri Yeşil Hat'a dayandı.

1975- Ege Ordusu kuruldu ve komutanlığına Orgeneral Turgut Sunalp getirildi.

1976- Kıbrıs Barış Harekatı'nın 2. yıldönümü, Kıbrıs Türk Federe Devleti'nde ''Barış ve Özgürlük Bayramı'' olarak kutlandı.

1997- Avrupa Birliğinin Rum kesimiyle tam üyelik görüşmelerine karşılık; Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında ortak savunma doktrini oluşturulacağı yönünde ortak deklarasyon yayımlandı.

1997- Hakkari'nin Yüksekova ilçesinde yürütülen operasyonlarda 63 terörist ölü ele geçirildi.

1998- İrticai faaliyetleri saptanan 328 vali yardımcısı ve kaymakamın görevden alınmasına ilişkin kararname, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e sunuldu.

2001- Türk atleti Ebru Kavaklıoğlu, atletizmde Grand Prix'in Monaco ayağında bayanlar 5000 metrede ikinci olarak bu yarışmada ilk üçe giren ilk Türk sporcusu oldu.

2005- İşçi Partisi (İP) Genel Başkanı Doğu Perinçek, İsviçre'nin Winterthur kentinde, basın toplantısında ''Ermeni soykırımı uluslararası bir yalandır'' dediği için savcılığa bağlı polislerce ifadesine başvurulmak üzere gözaltına alındı.

2005- Londra'daki bombalı saldırılarda ölen Gamze Günoral İstanbul'da toprağa verildi

21

1899- ABD'li yazar Ernest Hemingway doğdu.

1940- Litvanya, Letonya ve Estonya, Sovyetler Birliği'ne katılma kararı aldı.

1946- Türkiye'de ilk çok partili seçim yapıldı.

1969- Apollo 11 uzay aracı, dört gün sonra Ay'a ulaştı; Neil Armstrong, Türkiye saati ile 04.56'da Ay'a ayak basan ilk insan oldu.

1974- Türk jet uçakları Yunan gemisinin Baf'a personel ve malzeme götürdüğünü belirleyerek, dönmeleri için ihtarda bulundu. Yunan gemileri deniz ve havadan yapılan ihtara uymayarak, Türk donanmasına ateş etti. Kocatepe Muhribi, yanlışlıkla Türk uçaklarınca batırıldı.

1982- Türkiye'nin Rotterdam Başkonsolosu Kemalettin Demirer'e suikast girişiminde bulunuldu. Saldırganlardan biri yaralı ele geçirildi.

1992- Tiyatro ve sinema sanatçısı Yavuzer Çetinkaya (44) öldü.

1996- Grekoromende Hamza Yerlikaya, Atlanta Olimpiyatları'nda altın madalya kazandı.

1996- Türk Hava Kuvvetleri, terör örgütü PKK'nın Irak'ın kuzeyindeki en büyük kamplarından Bote'yi vurdu. 1999- MİT, terör örgütü PKK'nın 3. adamı olarak bilinen Cevat Soysal'ı 18 Temmuzda Moldova'da yakaladıktan sonra Türkiye'ye getirdi.

2000- Çeşme'deki Dünya Lazer Radyal Gençler Şampiyonası'nda Güray Zümbül, altın madalya kazanarak Türkiye'ye bu daldaki ilk Dünya şampiyonluğunu getirdi.

2005- Yönetmen, müzik yapımcısı, besteci Hulki Saner (84) vefat etti

22

1913- Sırbistan II. Balkan Savaşı'ndan topraklarını genişleterek çıktı. Bükreş Anlaşması ile Osmanlı, I. Balkan Savaşı'nda yitirdiği Edirne ve Kırklareli'yi geri aldı.

1917- Rus Çarı'nın tahttan indirilmesiyle kurulan geçici hükümette Alexander Kerenski başbakan oldu.

1922- İttihat ve Terakki liderlerinden Cemal Paşa, Gürcistan'da uğradığı suikastta öldü.

1924- Paris Olimpiyatları başladı.

1949- İstanbul'da, Türkiye'nin ilk ampul fabrikası açıldı.

1965- TBMM, Milli İstihbarat Teşkilatı Kuruluş Kanunu'nu kabul etti.

1967- Adapazarı ve çevresinde, 7.2 büyüklüğündeki depremde 89 kişi öldü, 400'den fazla kişi yaralandı.

1974- ABD ve İngiltere dışişleri bakanlıkları aracılığıyla Türkiye ile Yunanistan arasında ateşkes anlaşmasına varıldı. Yunan cuntasının Kıbrıs'ta işbaşına getirdiği Nikos Sampson, cumhurbaşkanlığından istifa etti.

1980- DİSK Genel Başkanı ve Türkiye Maden-İş Sendikası Genel Başkanı Kemal Türkler (60) İstanbul'da öldürüldü.

1981- Terörist Mehmet Ali Ağca, Roma'da ömür boyu hapse mahkum edildi.

1987- İstanbul'un eski valilerinden Fahrettin Kerim Gökay öldü.

1987- Gazeteci Örsan Öymen (49) yaşama veda etti.

1992- Operet, tiyatro ve sinema sanatçısı Toto Karaca (80) öldü.

1996- Yazar Adalet Ağaoğlu, kaldırıma çıkan bir otomobilin çarpması sonucu ağır yaralandı.

2002- DSP'den istifa edenler, Yeni Türkiye Partisi'ni (YTP) kurdular. İsmail Cem'in genel başkanlığındaki YTP, 63 milletvekiliyle TBMM'de temsil edilmeye başlandı.

2003- Irak'ın devrik lideri Saddam Hüseyin'in oğulları Uday ve Kusay, Musul'daki çatışmada ölü ele geçirildi. 2004- İstanbul'dan Ankara'ya giden 1106 sefer sayılı Yakup Kadri Karaosmanoğlu adlı hızlandırılmış trenin 4 vagonu Sakarya'nın Pamukova ilçesi yakınlarında raydan çıktı. Vagonların metrelerce savrularak, üst üste yığıldığı kazada 37 kişi öldü