Tem
23

1784- Erzincan'daki şiddetli depremde 5000 kişi öldü.

1829- William Austin Burt, daktilonun ilk hali olan ''typographer''i buldu.

1888- Enternasyonal, ilk kez Fransa'nın Lille kentinde işçiler tarafından söylendi.

1909- Serbesti gazetesinde, İttihat ve Terakki karşıtı yazılarıyla tanınan Gazeteci Hasan Fehmi, Galata Köprüsü'nde kimliği belirlenemeyen bir kişi tarafından tabancayla öldürüldü.

1911- İstanbul'da, Aksaray Yeşiltulumba'da çıkan büyük yangında yaklaşık 300 ev hasar gördü.

1919- Mimar Muzaffer Bey'in eseri olan ''Hürriyeti Ebediye'' tepesi açıldı.

1919- Erzurum Kongresi başladı. Başkan seçilen Mustafa Kemal Paşa, uzun konuşmasında özetle, ''...tarih bir milletin kanını, hakkını, varlığını hiçbir zaman inkar edemez. Bu nedenle böyle bir batıl örtünün arkasından vatanımız ve milletimiz aleyhinde verilen hükümler, kanaatler muhakkak
iflasa mahkumdur'' dedi. Kongre, 7 Ağustos'a kadar sürdü.

1932- Alman mimar Hermann Jansen'in hazırladığı Ankara Planı onaylandı.

1939- Hatay'da yönetim Türk hükümetine devredildi.

1941- Hattat Kamil Akdik 80) öldü.

1951- Amerikan Filosu, İstanbul'u ziyaret etti.

1965- Erzurum'da Atatürk ve Erzurum Kongresi Anıtı açıldı.

1967- Şair, yazar Ahmet Kutsi Tecer 66) öldü.

1972- Gazeteci-yazar Suat Derviş (67) vefat etti.

1974- Kıbrıs'ta üç günlük harekatta 57 şehit, 184 yaralı ve 242 kayıp verildi.

1976- Sismik-1 araştırma gemisi (Hora), İstinye Tersanesi'nden törenle Ege'ye açıldı.

1989- Ressam Cevat Dereli 89) İstanbul'da öldü.

1991- Türk hafif müziği sanatçısı Ertan Anapa, İstanbul'da yaşama veda etti.

1996- Aydın İdare Mahkemesi, Gökova, Yeniköy ve Yatağan termik santrallerinin çevreye zarar verdiği gerekçesiyle durdurulması istemini kabul etti.

2000- Sunucu, yazar Cenk Koray İstanbul'da öldü.

2000- Yasemin Dalkılıç, Bodrum'da sualtı sporları limitsiz dalışta 120, limitli değişken ağırlıkla serbest dalışta ise 100 metre ile iki yeni dünya rekoru kırdı

24

1908- II. Meşrutiyet, II. Abdülhamid'in emriyle yayımlanan resmi bildiriyle ilan edildi. İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin baskısıyla şekillenen II. Meşrutiyet, aynı gün ''sansürsüz'' yayımlanan gazetelerde halka duyuruldu.

1923- Türkiye'nin bağımsız ve egemen bir devlet olarak tanınmasını sağlayan Lozan Barış Antlaşması imzalandı. Gazi Mustafa Kemal: ''Bu antlaşma, Türk Milleti aleyhine, yüz yıldan beri hazırlanmış ve Sevr Antlaşması'yla tamamlandığı zannedilmiş bir büyük suikastın yıkılışını ifade eden bir belgedir.''

1941- İlk Müslüman Türk kadın tiyatro sanatçısı Afife Jale, (39) öldü.

1946- Türkiye'de ilk ''tek dereceli ve çoğunluk sistemi'' esaslı seçimin sonuçları açıklandı. CHP 396, DP 62 ve bağımsızlar 7 milletvekilliği kazandı.

1950- Gazeteciler Cemiyeti, sansürün kaldırıldığı 24 Temmuz'u (1908) Basın Bayramı ilan etti.

1963- Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu kuruldu.

1969- İzmir Arkeoloji Müzesi soyuldu; 118 parça tarihi eser çalındı.

1974- Yunanistan'da sivil yönetime geçildi. Fransa'dan dönen Karamanlis, hükümeti kurdu.

1985- Ürdün Büyükelçiliği Başkatibi Ziad Sati, Ankara'da silahlı saldırı sonucu öldü.

1990- Tiyatro ve sinema oyuncusu Agah Hün vefat etti.

1993- Nevşehir yakınlarında aşırı hız yüzünden 2 otobüs çarpıştı, 49 kişi öldü.

1995- Batı Trakya Türk toplumunun lideri Sadık Ahmet, Gümülcine yakınlarında geçirdiği trafik kazasında vefat etti.

2000- İsrail Başbakanı Ehud Barak, eğer İsrail-Filistin barışı sağlanacaksa Gazze Şeridi'ndeki tüm Yahudi mahallelerini boşaltmaya hazır olduklarını açıkladı.

2000- Gazeteci Çetin Emeç'i öldürdükleri gerekçesiyle yargılanan İrfan Çağırıcı ve 4 arkadaşına idam cezası verildi. Çağırıcı'nın arkadaşları Ekrem Baytap, Tamer Aslan, Mehmet Ali Şeker ve Cengiz Sarıkaya hakkındaki idam cezası müebbet hapse çevrildi.

2002- Prof. Dr. Mümtaz Soysal'ın genel başkanlığında, Bağımsız Cumhuriyet Partisi (BCP) kuruldu.

2003- Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi Başkanı Sinan Erdem, tedavi gördüğü Paris'te vefat etti.

25

1543- Kanuni Sultan Süleyman komutasındaki Osmanlı Ordusu, Estergon'daki (Gran) şiddetli çatışmaların ardından Avusturya Ordusunu yenilgiye uğrattı. Kuzey Macaristan'daki Estergon, Osmanlı yönetimine geçti.

1814- Robert Stevenson'un yaptığı lokomotif çalıştırıldı.

1917- Hollandalı dansöz Mata Hari, Fransız mahkemesi tarafından casusluk suçundan yargılanarak idama mahkum edildi.

1931- Cumhuriyet döneminin ilk basın yasası olan Matbuat Kanunu TBMM'de kabul edildi.

1933- Lev Troçki, sığınmacı olarak Heybeliada'dan Fransa'ya gitti.

1943- Benito Mussolini'nin iktidardan düşürülmesiyle, faşizm İtalya'da yasadışı ilan edildi.

1950- Hükümet, Türk askerlerinin Kore'ye gönderilmesine karar verdi. İlk birlik 17 Ekimde Kore'ye ulaştı.

1951- Nazım Hikmet, Türk vatandaşlığından çıkarıldı.

1956- Andrea Doria adlı İtalyan gemisi, Atlas Okyanusu'nda bir İsveç şilebi ile çarpıştıktan sonra battı. 1706 yolcu taşıyan gemi kazasında 51 kişi öldü.

1957- Bursa'da askeri uçak, bir mahalleye düştü; 15 kişi öldü, 19 kişi yaralandı. Pilot Teğmen Ayhan Baysal şehit oldu.

1967- Papa VI. Paulus, gayri resmi bir ziyaret için Türkiye'ye geldi. Papa, İstanbul'da Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay ve Başbakan Süleyman Demirel tarafından karşılandı. Meryemana Evi'ne de giden Papa'nın, Fener Rum Patriği Athenegoras'ı ziyaret etmesi, 913 yıldır süregelen Katolik-Ortodoks kiliseleri arasındaki dargınlığı sona erdirdi.

1974- Oyun yazarı İsmet Küntay (51) öldü.

1974- Kıbrıs ateşkes görüşmeleri, Cenevre'de başladı.

1975- Türkiye, İncirlik dışındaki bütün Amerikan üslerine el koydu.

1978- Dünyanın ilk tüp bebeği Louise Brown, İngiltere'de doğdu.

1979- Yedikule'de Abdi İpekçi spor kompleksinin temeli atıldı.

1987- Karikatürist, gazeteci Hüseyin Hulki Onaran, (81) öldü. Onaran, Akbaba, Varlık, Doğan Kardeş dergileri ile Cumhuriyet ve Akşam gazetelerinde çalıştı.

1990- Türkiye ile KKTC arasındaki pasaport uygulaması kaldırıldı.

1992- Dünyanın en büyük altıncı barajı Atatürk Barajı Hidroelektrik Santralinin birinci ve ikinci üniteleri hizmete girdi.

1995- Türbanlı avukatları duruşmalara sokmayan ve barodan çıkaran Gümüşhane Baro Başkanı Ali Günday öldürüldü.

1996- Irak'ın kuzeyindeki Sinat, Avagöze, Birkiavdal, Elagiş ve Haftanin bölgelerindeki teröristlere ait kamplar bombalandı.

1998- Burdur Cezaevinden bir süre önce firar eden organize suç örgütü elebaşı Kürşat Yılmaz, Bulgaristan'ın Başkenti Sofya yakınlarında yakalandı.

2000- Bir Concorde uçağı Paris'ten kalkış sonrasında düştü; 113 kişi öldü.

2005- Mustafa Bumin'in yaş haddinden emekliye ayrılmasıyla boşalan Anayasa Mahkemesi Başkanlığına 59. turda Tülay Tuğcu seçildi. Tuğcu, Yüksek Mahkemenin ilk kadın başkanı oldu

26

1856- İrlandalı yazar G. Bernard Shaw Dublin'de doğdu.

1923- İskoç mühendis John Logie Baird, ilk mekanik televizyonun patentini aldı. 1926'da, Londra'daki Kraliyet Enstitüsünde televizyon gösterisi düzenleyen Logie; okyanus aşırı ilk televizyon yayınını da gerçekleştirdi.

1928- Türkçülük hareketinin önde gelen isimlerinden Tunalı Hilmi Bey öldü.

1951- Türkiye'deki ilk petrol Raman Dağı yöresinde bulundu. Petrolün değerlendirilmesine yönelik ilk proje, 1953'ün ilk aylarında açıklandı; tesisleri ABD kaynaklı bir şirket kurdu.

1952- Arjantin Başkanı Juan Peron'un eşi Eva Peron kanserden öldü.

1956- Mısır Cumhurbaşkanı Cemal Abdül Nasır, Süveyş Kanalı'nı millileştirdi.

1967- Tunceli'nin Pülümür ilçesinde 6.0 büyüklüğündeki depremde 95 kişi öldü, 127 kişi yaralandı.

1978- Besteci ve orkestra şefi Hasan Ferit Alnar, (72) Ankara'da öldü.

1982- Eserleri arasında Etnoğrafya Müzesi ve Türk Ocağı binası bulunan Mimar Arif Hikmet Koyunoğlu 94) öldü.

1986- Oyun ve senaryo yazarı Sadık Şendil İstanbul'da öldü.

1993- Şair, yazar İbrahim Minnetoğlu İstanbul'da (73) öldü.

1995- İstanbul Altın Borsası açıldı.

2000- Eski RP milletvekili Hasan Mezarcı, Atatürk'e ve hükümetin manevi şahsiyetine hakaretten 2 yıl 6 ay hapisle cezalandırıldı.

2004- ''Gırgır'' dergisinin kurucusu, ''Avanak Avni''nin yaratıcısı karikatürist Oğuz Aral (68) Bodrum'da öldü

27

1612- Osmanlı padişahı IV. Murat doğdu.

1794- Fransız Devrimi'nin jakoben önderlerinden Maximilien Robespierre iktidardan düşürüldü ve Fransa Milli Meclisince tutuklandı. Robespierre 28 Temmuzda idam edildi.

1914- Avusturya, Sırbistan'a resmen savaş ilan etti; I. Dünya Savaşı başladı.

1926- Eski İttihatçı ve İzmir suikastı girişimi sanıklarından Kara Kemal, yakalanmak üzereyken saklandığı tavuk kümesinde intihar etti.

1953- İki milyondan fazla kişinin öldüğü Kore Savaşı sona erdi. Ateşkes anlaşması Panmuncon'da imzalandı.

1957- Kıbrıs'ta Türk Mukavemet Teşkilatı kuruldu.

1964- ABD'de siyahlar, Federal Mahkemeye başvurma hakkını elde etti.

1970- Portekiz diktatörü Salazar öldü.

1976- ABD'de bulunan CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit'e, Waldorf Astoria Oteli'nde konuşurken, Kıbrıslı Rum Staviros Skopetrides tarafından suikast girişiminde bulunuldu.

1978- Ünlü piyango bayisi Nimet Abla (Özden) öldü.

1980- İran'ın devrik Şahı Rıza Pehlevi kanserden öldü.

1993- Bakanlar Kurulu, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Doğan Güreş'in görev süresinin bir yıl uzatılmasına karar verdi.

1995- Eski dışişleri bakanlarından Melih Esenbel öldü.

1996- Atlanta Olimpiyat Parkı'nda meydana gelen patlamada 2 kişi öldü. Olay yerine koşarak giden TRT kameramanı Melih Uzunyol da kalp krizi geçirerek vefat etti.

2004- Tiyatro sanatçısı Kamran Usluer (67) İstanbul'da öldü

28

1402- Osmanlı sultanı Yıldırım Bayezıd (I. Bayezıd), Ankara Savaşı'nda Timur'a yenilerek esir düştü; Osmanlı devletinde ''Fetret Devri'' başladı.

1499- Davut Paşa komutasındaki Türk Donanması komutanlarından Burak Reis, Sapiyenza Adası yakınlarında karşılaşılan Venedik Donanması ile çıkan çarpışmada şehit düştü.

1750- Alman besteci Johann Sebastian Bach öldü.

1808- Padişah III. Selim, İstanbul'da IV. Mustafa'nın emriyle boğularak öldürüldü.

1821- Arjantinli general Jose de San Martin, Lima'ya girerek Peru'nu bağımsızlığını ilan etti.

1920- Meksikalı isyancı Panço Villa teslim oldu.

1921- Kütahya'da toplanan Yunan Savaş Meclisi, Ankara'ya yürüme kararı aldı.

1929- 48 ülke, savaş esirlerine ilişkin Cenevre Konvansiyonu imzalandı.

1939- Demiryolu Aşkale'ye ulaştı.

1946- İzmir Gazeteciler Cemiyeti kuruldu.

1962- Yönetmen Elia Kazan, ''America America'' filminin çekimlerine İstanbul'da başladı.

1989- Gazeteci yazar Nimet Arzık Ankara'da öldü.

1992- Barselona'da yapılan 25. Olimpiyat oyunlarında, halterci Naim Süleymanoğlu 60 kiloda şampiyon oldu.

1996- Emperyal gazinolarının sahibi Ömer Lütfi Topal, aracıyla evine giderken açılan çapraz ateş sonucunda öldürüldü.

1997- Metin Göktepe davası sanığı 6 polis teslim oldu.

2000- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, kapatılan RP'nin genel başkanı Necmettin Erbakan'ın, hakkındaki hapis cezasının durdurulması için yaptığı başvuruyu reddetti.

2002- TÜPRAŞ yakınındaki Akçagaz Dolum Tesisleri'nde yangın çıktı. 2.5 saatte kontrol altına alınabilen yangın, 3 trilyon lira zarara yol açtı.

2005- Umut Operasyonu'na ilişkin davada, Ferhan Özmen ağırlaştırılmış müebbet cezasına çarptırıldı. Davada 2 sanık 6'şar yıl 3'er ay, 4 sanık 3'er yıl 1'er ay, 1 sanık da 3 yıl 9 ay hapis cezasına mahkum edildi

29

1832- İbrahim Paşa komutasındaki Mısır ordusu, Osmanlı ordusunu yenilgiye uğrattı.

1856- Ünlü besteci Robert Schumann öldü.

1890- Hollandalı ressam Vincent Van Gogh öldü.

1948- 14. Olimpiyat Oyunları Londra'da başladı. Türkiye, 6 altın, 4 gümüş ve 2 bronz madalyayla olimpiyat beşincisi oldu.

1950- Kore'ye asker gönderilmesini protesto eden Türk Barışseverler Cemiyetinin Başkanı Behice Boran ve Genel Sekreter Adnan Cemgil tutuklandı.

1951- Galatasaray kulübünün kurucularından Ali Sami Yen öldü.

1958- Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesinin (NASA) kuruluşu ABD Kongresinde onaylandı.

1960- Eski başbakanlardan Hasan Saka (74) İstanbul'da öldü.

1965- Dünya Daktilo Şampiyonası'nda Türkiye birinci oldu.

1981- İngiltere Prensi Charles, Lady Diana Spencer ile evlendi.

1989- İran'da Devlet Başkanlığı seçimini Haşimi Rafsancani kazandı.

1992- Eski Deniz Kuvvetleri Komutanı emekli Oramiral Kemal Kayacan, biri kadın üç terörist tarafından, Göztepe'deki evinde uğradığı silahlı saldırıda öldürüldü