Tem
30

1998- Üniversite sınavlarının tek basamaklı olması YÖK Genel Kurulu'nda onaylandı.

1993- Merkez Bankası Başkanı Rüştü Saraçoğlu görevinden istifa etti. Saraçoğlu'nun, Başbakan Tansu Çiller'le, Merkez Bankası Vakfı'nın harcamalarının incelemeye alınması konusunda anlaşmazlığa düşmesi nedeniyle istifa ettiği öne sürüldü.

1990- Alo-Mintax Deterjan fabrikasının Halkalı'daki fabrikası, arıtma tesislerini yaptırmadığı ve bacalardan çıkan atık gazlar çevre sağlığını tehdit ettiği gerekçesiyle Küçükçekmece Belediyesi tarafından süresiz olarak mühürlendi.

1976- Yunanistan'ın Ege'ye çıkmasını engelleyeceğini bildirdiği "Hora" (Sismik-1) gemisi, Marmara'dan çıkıp Ege'ye açıldı

1975- Kıbrıs Federe Türk Devleti, ABD'ye ait 3 haber alma tesisini kapattı.

1952- Sendikalar Birliği (Türk-İş) Ankara'da kuruldu.

31

1560- Piyale Paşa, Tunus'un Cerbe Adası'nı ele geçirdi.

1886- Ünlü Macar piyanist ve besteci Franz Liszt (75) öldü.

1908- II. Abdülhamit döneminde resmi bir göreve dönüşen ''hafiyelik'' resmen ortadan kaldırıldı.

1921- Yunan Kralı Konstantin, Eskişehir'e geldi.

1922- İstiklal Mahkemeleri Kanunu TBMM'de kabul edildi.

1922- Türkiye'nin ilk resmi spor teşkilatı olan Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı kuruldu.

1932- Keriman Halis, Belçika'da Dünya Güzellik Kraliçesi seçildi; Atatürk kendisine ''Ece'' soyadını verdi.

1932- Almanya'da 230 milletvekilliği alan Naziler birinci parti oldu. Sosyal demokratlar 133, komünistler 89 milletvekili çıkardı.

1936- İspanya'da General Franco'nun faşist güçleri Madrid'i kuşattı.

1944- ''Küçük Prens'' adlı eseriyle ünlü Fransız pilot ve yazar Antoine de Baint-Exupery, Akdeniz semalarında keşif uçuşu sırasında kayboldu.

1949- Veliefendi Hipodrumu'nda seyirciler at yarışlarına hile karıştırıldığı iddiasıyla hakem kulesini ve tribünleri yaktı.

1952- Türkiye'nin ilk sendikal konfederasyonu olan Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Türk-İş) kuruldu.

1959- Türkiye, Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) adaylığı için resmen başvurdu.

1971- ABD'li astronotlar David Scott ve James Irvin, ay yüzeyinde 4 tekerlekli bir araçla gezdiler.

1980- ASELSAN ilk Türk telsizini üretti.

1980- Silahlı saldırıya uğrayan Atina Büyükelçiliği İdari Ataşesi Galip Özmen öldü.

1996- Gazetelerin promosyon faaliyetlerini kültürel ürünler dışında sınırlama getiren yasa kabul edildi.

1997- İş adamı yazar Feyyaz Tokar (66) İstanbul'da öldü

1

1063- İlk Selçuklu devleti hükümdarı Tuğrul Bey öldü.

1521- Osmanlı orduları, Belgrad'ı kuşatma altına aldı.

1571- Lala Mustafa Paşa, Magosa'ya girerek Venedik Cumhuriyeti egemenliğindeki Kıbrıs'ı ele geçirdi.

1840- İlk Türkçe gazete Ceride-i Havadis yayımlanmaya başlandı.

1931- New York'tan uçarak Yeşilköy'e inen Russel Boardman ve John Polando adlı havacılar Yalova'da Mustafa Kemal Paşa tarafından kabul edildi.

1933- İstanbul Darülfünunu'nun yerini üniversite aldı; İstanbul Üniversitesi kuruldu.

1936- Berlin Olimpiyatları, Hitler'in de katıldığı seremoniyle açıldı. Amerikalı siyahi atlet Jesse Owens, oyunlarda tüm rekorları alt üst ederek dört altın madalya kazandı.

1950- Türkiye, NATO'ya girmek için yaptığı başvuruyu yineledi.

1971- Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) kuruldu.

1975- Helsinki Nihai Senedi (Helsinki İnsan Hakları Sözleşmesi) imzalandı.

1977- Süleyman Demirel'in başbakanlığında kurulan ve MSP ile MHP'nin koalisyon ortağı olarak katıldığı İkinci MC Hükümeti güvenoyu aldı.

1978- ABD Senatosu ve Temsilciler Meclisinde alınan kararla, Türkiye'ye uygulanan silah ambargosu şartlı olarak kaldırıldı.

1988- Trafikte ceza puanı uygulamasına başlandı.

1993- Terör örgütü PKK'nın, Batman'ın Sason ve Hakkari'nin Çukurca ilçelerinde giriştiği iki saldırıda 178 er şehit oldu, 29 er yaralandı.

2001- İş adamı Üzeyir Garih öldürüldü.

2001- Azerbaycan, Sovyetler Birliği'ne bağlı iken kabul ettiği Kril alfabesinden; 1920'lerin başında bağımsız iken kısa süre uyguladığı Latin alfabesine yeniden geçti.

2002- ABD, bazı Güneydoğu Asya ülkeleriyle kapsamlı terörle mücadele anlaşması imzaladı.

2005- Suudi Arabistan Kralı Fahd, uzun bir hastalık dönemi ve 23 yıllık iktidarın ardından (84) öldü. Yerine 1955'ten bu yana fiilen krallığı yöneten (82) veliaht Prens Abdullah Bin Abdülaziz geçti. Savunma Bakanı Sultan Bin Abdülaziz ise veliaht prens oldu

2

1492- İspanya'da, Musevilere dinlerini değiştirmeleri, aksi takdirde ülkeden ayrılmaları için verilen süre sona erdi. İspanya Musevilerinin çoğu, Kemal Reis'in kadırgalarıyla İstanbul'a geldi ve Osmanlı Devleti'nce hoşgörüyle karşılandı.

1875- Dünyanın ilk buz pateni pisti Londra'da açıldı.

1914- Almanya, Rusya'ya savaş ilan etti.

1914- Osmanlı Devleti ile Almanya arasında işbirliği anlaşması imzalandı.

1914- Osmanlı Devleti seferberlik ilan etti.

1921- İtalyan tenor Enrico Caruso öldü.

1922- Telefonun mucidi Alexandr Graham Bell öldü.

1926- ''Lotus'' adlı Fransız gemisi, Türk sularında ''Bozkurt'' adlı Türk gemisine çarparak batmasına yol açtı.

1930- Yönetmen, tiyatro ve sinema sanatçısı Ahmet Fehim (74) öldü.

1944- Türkiye, İngiltere ve ABD'nin önerisi üzerine Almanya ile siyasal ve ekonomik ilişkilerini kesti.

1945- II. Dünya Savaşı sonrası Avrupa'sına yön vermek için Potsdam'da bir araya gelen ABD Başkanı Harry Truman, İngiltere Başbakanı Winston Churchill ve Sovyetler Birliği Devlet Başkanı Joseph Stalin, görüşmelerini tamamladılar. Almanya, konferansta Amerikan, İngiliz, Fransız ve Sovyet komutanlarınca yönetilecek dört ayrı işgal bölgesine ayrıldı.

1959- Diyarbakır'da ''Sinan I'' petrol kuyusu işletmeye açıldı.

1990- Irak'ın Kuveyt'i işgali üzerine, Kuveyt Emiri Şeyh Cabir es-Sabah Suudi Arabistan'a kaçtı.

1996- Hakkari'nin Şemdinli ilçesinde operasyona çıkan güvenlik kuvvetlerine teröristlerce pusu kuruldu. Çatışmada 6 er ile 5 korucu şehit oldu

3

1071- Selçuklu orduları, Sanduk Bey komutasında; Bizans İmparatoru Roman Diyojen'in Malazgirt ve Ahlat'a gönderdiği kuvvetleri geri çekilmeye zorladı ve daha sonra Karahas'taki savaşta Bizans güçlerini dağıttı.

1492- Cenovalı Kristof Kolomb, İspanya'nın Palos Limanı'ndan üç gemiyle Hindistan'a ulaşmak, yeni kıtalar keşfetmek amacıyla yola çıktı.

1924- Üzerlerinde ''Türkiye Cumhuriyeti'' yazısını taşıyan bronz 10 kuruşluk paralar tedavüle çıktı.

1948- Türkiye Serbest Güreş Milli Takımı, Londra Olimpiyatları'nda birinci oldu.

1954- Ünlü Fransız yazar Colette (81) öldü.

1955- Samuel Beckett'in oyunu ''Godot'yu Beklerken'' ilk kez Londra'da sahnelendi.

1957- Tiyatro ve sinema sanatçısı Talat Artemel 56) öldü.

1960- Aralarında Genelkurmay Başkanı Orgeneral Ragıp Gümüşpala'nın da bulunduğu 235 general ve amiral, emekliye sevk edildi. (Bu işleme tabi tutulanlar, daha sonra ''Eminsular'' diye anıldı.) 21 Ağustosta 3400 subay daha emekli edildi. 23 Ağustosta 400 polis emekli edildi, 600'ünün yeri değiştirildi.

1977- Kıbrıs Rum yönetimi lideri Başpiskopos Makarios, kalp krizi geçirerek öldü. Spiros Kipriyanu, geçici olarak Rum yönetimi liderliğine getirildi.

1988- Sovyetler Birliği, Kızıl Meydan'a inen Alman pilot Mathias Rust'u serbest bıraktı.

2001- Lahey'deki Savaş Suçları Mahkemesi, Bosnalı Sırp General Radislav Kristiç'i, Srebrenica'da insanlığa karşı suç ve savaş suçu işlediği gerekçesiyle 46 yıl hapis cezasına çarptırdı.

2002- AB'ye uyum çerçevesinde kabul edilen yasayla ''savaş ve yakın savaş tehdidi'' dışında idam cezası kaldırıldı.

2004- ''Hocaların Hocası'' Ord. Prof. Dr. Sulhi Dönmezer 86) İstanbul'da vefat etti.

2005- Tiyatro sanatçısı Mete Sezer, karaciğer yetmezliği yüzünden Ankara'da öldü

4

1683- Dom Perignon, şampanyayı üretti.

1791- Osmanlı-Avusturya devletleri arasında Ziştovi Barış Antlaşması imzalandı.

1875- Danimarkalı masal yazarı H.C. Andersen, Kopenhag'da öldü.

1914- İngiltere'nin Almanya'ya savaş ilan etmesiyle I. Dünya Savaşı başlamış oldu.

1922- Enver Paşa, Türkistan'da şehit edildi.

1958- IMF'nin baskısıyla yüksek devalüasyona gidildi. Türk Lirası, dolara göre 2.80 liradan 9.45 Türk Lirası'na çıkarılarak devalüe edildi.

1983- İtalya'da ilk kez bir sosyalist, Sosyalist Parti Genel Sekreteri Bettino Craxi, başbakanlık görevine getirildi.

1986- Emekli Orgeneral Tahsin Şahinkaya, hakkındaki yolsuzluk iddiaları nedeniyle mal varlığını açıkladı.

1988- Samsun ve Sinop sahillerine, zehirli oldukları bildirilen çok sayıda varil vurdu.

1993- Ressam Sabri Berkel öldü.

1993- Teröristler; Mutki, Bitlis, Yenidoğan arasında 8 minibüsü durdurarak 15 vatandaşı öldürdü.

1996- Enver Paşa'nın naaşı İstanbul'a getirildi ve Hürriyeti Ebediye Tepesi'ne gömüldü.

2005- Türk sinemasının emektar senaristlerinden Safa Önal, filme çekilmiş 395 senaryosuyla Guinness Rekorlar Kitabı'na girdi

5

1895- Alman sosyalist düşünür Friedrich Engels öldü.

1914- Mary P. Jacop, sutyenin patentini aldı.

1921- Mustafa Kemal Paşa, Türkiye Büyük Millet Meclisince Başkomutan seçildi.

1925- Mustafa Kemal, 29 Ocak 1923'te evlendiği Latife (Uşaklıgil) Hanım'dan ayrıldı.

1944- Yahudi mültecileri taşıyan ''Mefkure'' motoru, İğneada açıklarında bir denizaltı tarafından batırıldı, 312 mülteci boğuldu.

1962- ABD'li yıldız Marilyn Monroe, Hollywood'daki evinde ölü bulundu. 36)ki Monroe'nin intihar ettiği açıklandı.

1964- ABD Başkanı Lyndon Johnson, bir Amerikan destroyerine ateş açıldığı iddiasıyla Kuzey Vietnam'ın bombalanması emri verdi.

1969- Amerikan uzay aracı ''Mariner Seven'' Mars'ın fotoğraflarını çekti.

1970- Oyun yazarı, yönetmen, gazeteci Sermet Çağan (44) öldü.

1980- Ali Özgentürk'ün yönettiği ''Hazal'', Paris'te düzenlenen Prades Film Festivali'nde ''En İyi Film' ödülünü aldı.

1980- Lyon Konsolosluğu Ermeni teröristlerin saldırısına uğradı; 4 kişi yaralandı.

1998- Doğu Bloku'nun hayatta kalan son Stalinci liderlerinden Bulgaristan'ın uzun yıllar diktatörü olan Todor Jivkov, Sofya'da (96) öldü.

1998- Eski devlet ve sağlık bakanlarından Münif İslamoğlu vefat etti.

2005- Şair Osman Numan Baranus (75) İstanbul'da öldü