Ekim
15

1878- Edison, ''Edison Electric Light Co'' adlı şirketi kurdu.

1912- İtalyanlar ile Uşi Anlaşması imzalandı.

1917- Fransızlarca tutuklanan ve Alman gizli servisine bazı bilgiler verdiğini kabul eden Hollandalı dansçı Mata Hari (Margaretha Geertruida), askeri mahkemece yargılandıktan sonra kurşuna dizildi.

1927- Gazi Mustafa Kemal Paşa, Cumhuriyet Halk Partisi Kurultayı'nda ''Büyük Nutuk''u okumaya başladı.

1928- Almanya'dan hareket eden dünyanın en büyük hava gemisi Graf Zeppelin, Amerika'da New Jersey'e ulaştı. Uçuş 111 saat sürdü.

1934- Mao Zedung'a bağlı 100 bin kişilik birlik, Çin'in güney doğusundan başlayıp kuzeydoğusuna kadar sürecek 10 bin kilometrelik ''Büyük Yürüyüş''e başladı

1937- Yeni harflerle basılan ilk kağıt paralar tedavüle çıktı. Üzerinde Atatürk'ün resmi bulunan 100 liralık banknotlar 1942'de tedavülden kaldırıldı.

1958- Şair Asaf Halet Çelebi (51) öldü.

1961- Uluslararası Af Örgütü Londra'da kuruldu.

1961- Yeni anayasaya göre Meclis ve Senato seçimleri yapıldı.

1964- Sovyetler Birliği lideri Nikita Kruşçev, Karadeniz kıyısında tatildeyken görevden alındı. Yerini Leonid Brejnev aldı. Aleksey Kosigin başbakan oldu.

1993- Nobel Barış Ödülü, Nelson Mandela ve Frederik de Klerk'e verildi.

16

1793- Fransa Kraliçesi Marie-Antoinette, giyotinle idam edildi.

1924- Topkapı Sarayı müze olarak ziyarete açıldı.

1940- Varşova gettosu Nazi SS birlikleri tarafından kuruldu.

1964- Çin, ilk atom bombasını patlatarak dünyanın 4. nükleer gücü oldu.

1966- Türkiye-Sovyetler Birliği milli futbol karşılaşmasını Türkiye 2-0 kazandı.

1970- Enver Sedat, Mısır Devlet Başkanı oldu.

1981- Isparta Cezaevinden izinli çıkan Yılmaz Güney'in yurt dışına kaçtı.

1984- 3 bin imzalı ''Gökova'da Santrale Hayır''  dilekçesi Cumhurbaşkanı Kenan Evren'e iletildi.

1990- Sovyetler Birliği Cumhurbaşkanı Gorbaçov, ''serbest piyasa ekonomisi'' ne geçileceğini açıkladı.

1992- Türk Silahlı Kuvvetleri, Irak'ın kuzeyindeki Haftanin bölgesinde sınır ötesi harekat başlattı.

1994- Türk asıllı Alman vatandaşları Leyla Onur ile Cem Özdemir, Almanya parlamentosuna milletvekili seçildi.

2003- Mustafa Kemal portreleriyle tanınan Ressam Avni Arbaş (84) İzmir'de öldü.

2004- MKE'ye bağlı Çankırı Silah Fabrikasında Türkiye'nin ilk bomba atar silahı üretilmeye başlandı

17

1448- II. Kosova Savaşı başladı.

1849- Polonyalı besteci ve piyanist Frederick Chopin öldü.

1929- Nadir Han Afganistan Kralı oldu.

1933- Albert Einstein, Nazi Almanyası'ndan göçmen olarak Amerika'ya geldi.

1938- Hastalığı iyice artan ve karın bölgesinde su toplanmaya başlayan Mustafa Kemal Atatürk, ilk ağır komaya girdi. Atatürk'e konulan teşhis sirozdu. Atatürk'ün sağlığıyla ilgili ilk ''resmi tebliğ'' de bu tarihte yayımlandı.

1945- Juan Peron, Arjantin Devlet Başkanı oldu.

1950- Kore'ye giden ilk Türk Birliği, Pusan Limanı'nda sevgi gösterileriyle karşılandı.

1951- Türkiye'nin NATO'ya katılmasıyla ilgili protokol Londra'da imzalandı.

1956- Türkiye ilk şeker ihracatını gerçekleştirdi.

1961- Paris polisi onlarca Cezayirli göstericiyi öldürdü,bazılarını Sen Nehri'ne attı.

1962- Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel, siyasi Af Kanunu'nu imzaladı; 258 Yassıada
hükümlüsünün tahliyesine başlandı.

1972- Türkiye İşçi Partisi davası sonuçlandı. 21 sanığa ağır hapis cezası verildi. Genel Başkan Behice Boran 15 yıla mahkum edildi.

1975- BM ''siyonizmin ırkçılığın bir biçimi'' olduğu kararını aldı.

1998- Prof. Dr. Faruk Erem İstanbul'da öldü

18

1867- ABD, Alaska'yı Rusya'dan alarak topraklarına kattı.

1892- Chicago ve New York arasında ilk uzun telefon hattı açıldı.

1912- Trablusgarp Savaşı'nı sona erdiren Uşi Antlaşması imzalandı.

1920- Türkiye Komünist Fırkası, Ankara'da resmen kuruldu.

1931- Bilim adamı Edison (84) öldü.

1936- Atatürk, Ankara Hipodromu'nda at yarışlarını izledi.

1943- Ulvi Cemal Erkin ve Necil Kazım Akses, Berlin'de başarılı bir konser verdi.

1949- Şair Enis Behiç Koryürek (58) Ankara'da vefat etti.

1957- Gazeteci-yazar Hüseyin Cahit Yalçın (83) öldü.

1959- III. Akdeniz Oyunları Beyrut'ta yapıldı. Türkiye serbest güreş milli takımı 8 sıklette birinci oldu.

1968- Dünya Olimpiyat Komitesi, iki siyah atleti (Tommie Smith, John Carlos)
madalya töreni sırasında kara güç selamı verdikleri gerekçesiyle cezalandırdı.

1996- Gazeteci-yazar Kemalettin Tuğcu İstanbul'da öldü.

2003- Bosna Hersek'in eski cumhurbaşkanı Aliya İzzetbegoviç, Saraybosna'da vefat etti.

2004- Türkiye'nin ilk kadın doğum uzmanı Dr. Pakize Tarzi (94) öldü. Türkiye'deki ilk özel kadın-doğum kliniğinin kurucusu olan Tarzi, ''Istanbul Boğazını yüzerek geçen ilk kadın unvanını'' da taşıyordu.

19

1448- Osmanlı Sultanı II. Murat, Kosova Zaferi'ni kazandı.

1745- Güliver'in yazarı Jonathan Swift, İrlanda'da öldü.

1781- Amerikan Bağımsızlık Savaşı, İngilizlerin George Washington'a teslim
olmalarıyla sona erdi.

1782- Lord Cornwall'in denetimindeki Amerikan ordusunun Yorktown ve Virginia'ya girmesiyle Amerikan Devrimi sona erdi.

1872- Dünyanın en büyük altın külçesi (215 kg) Avustralya New South Wales'de bulundu.

1934- Mübadele Komisyonu görevini tamamladı.

1934- Turhal Şeker Fabrikası açıldı.

1951- İngiliz askerleri, Süveyş Kanalı'nı ele geçirdi.

1960- 6-7 Eylül Olayları ile ilgili dava başladı.

1962- Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu kabul edildi.

1982- Milli Güvenlik Konseyinin son şeklini verdiği anayasa metni açıklandı.

1988- İngiltere, IRA mensuplarıyla yapılan röportajların yayımlanmasını
yasakladı.

1995- Avrupa Parlamentosu Yeşiller sözcüsü Claudia Roth, Devlet Bakanı Ayvaz
Gökdemir aleyhine 3 milyar liralık manevi tazminat davası açtı.

20

1827- İngiliz, Fransız, Rus birleşik filosu, Yunanistan açıklarında Navarin'de Osmanlı donanmasını tahrip etti.

1921- TBMM ile Fransa Hükümeti arasında ''Ankara Anlaşması'' imzalandı.
Fransa adına Franklin Bouillon'un sürdürdüğü görüşmeler sonrasında Fransa işgal ettiği Anadolu topraklarından çekildi.

1935- Çin'de Milliyetçi hükümete karşı başlatılan ve 1 yıl süren 6 bin millik Uzun Yürüyüş sona erdi. Mao önderliğindeki Birinci Öncü Ordu Yenan'a girdi.

1942- Ekmek karneye bağlandı. Karneler, dağıtılmaya başlandı.

1945- Mısır, Suriye, Irak ve Lübnan, Filistin topraklarında devlet kurmak isteyen Yahudilere karşı Arap cemiyetini kurdu.

1949- ''Minik Vali'' olarak tanınan Ordinaryüs Prof. Dr. Fahrettin Kerim Gökay, İstanbul Valiliği ve Belediye Başkanlığı görevine başladı.

1959- III. Akdeniz Oyunları Beyrut'ta yapıldı. 4 altın, 2 gümüş, 1 bronz madalya kazanan Türk Grekoromen Milli Takımı şampiyon oldu.

1968- ABD'nin öldürülen başkanlarından John Kennedy'nin eşi Jacqueline,
Yunanlı armatör Arstotle Onassis ile evlendi.

1977- Besteci Ferit Tüzün (48) öldü.

1978- Ordinaryüs Prof. Dr. Bedri Karafakioğlu öldürüldü. Karafakioğlu İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik Fakültesi Dekanlığı görevini yürütüyordu.

1980- Yunanistan, NATO askeri kanadına yeniden girdi.

1999- Uluslararası uyuşturucu kaçakçısı Abuzer Uğurlu, İstanbul'da yakalandı.

2004- Türk Tiyatrosu'nun ''Arap Bacı''sı (Bacı Kalfa) usta sanatçı Tevfik Gelenbe (73) öldü

21

1805- Amiral Nelson komutasındaki İngiliz filosu, İspanya'nın güneybatısında
Trafalgar'da Napolyon'un Birleşik Fransız- İspanyol Donanmasını yendi. Amiral Nelson da savaşta öldü.

1833- İsveçli kimya mühendisi Alfred Nobel doğdu.

1860- İlk özel siyasi gazete Tercümanı Ahval çıkmaya başladı.

1879- Thomas Edison, karbon filamanlı elektrik ampulünü icat etti.

1935- Almanya, Milletler Cemiyeti'nden resmen ayrıldı.

1940- Ernest Hemingway'in ''Çanlar Kimin İçin Çalıyor'' kitabı New York'ta basıldı.

1945- Fransa'da kadınlar, ilk kez oy kullanma hakkı elde etti.

1956- Gazeteci Hakkı Tarık Us (67) İstanbul'da öldü.

1973- Necmettin Erbakan Milli Selamet Partisi Genel Başkanı seçildi.

1981- Atatürk Barajı'nın temeli, Devlet Başkanı Kenan Evren tarafından atıldı.

1984- Afşin-Elbistan Termik Santrali açıldı.

1985- Alman gazeteci ve yazar Günter Wallraff'ın Türk işçisi kimliğiyle yaşadıklarını anlattığı ''En Alttakiler'' (Ganz Unten) adlı yapıtı piyasaya çıktı.

1987- Türkiye'de montajı yapılan ilk savaş uçağı F-16 ''Savaşan Şahin'' resmi törenle uçuruldu.

1996- Ünlü çevreci Kriton Curi vefat etti.

1997- Anadolu Ajansı, uydu ile kesintisiz haber yayınını, Başbakan Mesut  Yılmaz'ın da katıldığı toplantı ile başlattı.

1998- TBMM, NATO'nun genişlemesini onayladı. Böylece 16 ittifak üyesi ülkenin de onayı tamamlandı ve genişleme kesinlik kazandı.

1999- Öğretim üyesi ve gazeteci yazar Prof. Dr. Ahmet Taner Kışlalı bombalı saldırıda öldürüldü