Ocak
14

1923- Mustafa Kemal, Batı Anadolu'da geziye çıktı.

1923- Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım, İzmir'de öldü.

1923- Londra-New York arası ilk telefon görüşmesi yapıldı.

1938- Türkiye-Irak-İran-Afganistan arasında imzalanan Sadabad Paktı, TBMM'de
onaylandı.

1943- Sir Winston Churchill, Franklin Roosevelt ve Charles De Gaulle, Casablanca Konferansı'nda bir araya geldiler.

1944- ''Milli Şair'' Mehmet Emin Yurdakul, (75) öldü.

1953- Josip Broz Tito, Yugoslavya Devlet Başkanı oldu.

1963- Fransa Cumhurbaşkanı Charles De Gaulle, İngiltere'nin Ortak Pazar'a
girmesini reddetti.

1964- Meclis, Ortak Pazar anlaşmasını onayladı.

1970- Milli Mücadele kahramanlarından, Genelkurmay ikinci başkanlarından
Orgeneral Asım Gündüz öldü.

1974- Türk-İş Genel Başkanı Seyfi Demirsoy, tedavi gördüğü Londra'da (54) öldü.

1987- Vehbi Koç, Uluslararası Ticaret Odasınca ''Dünyada Yılın İş Adamı'' seçildi.

1990- Eski Milli kaleci, iş adamı Sabri Dino, Boğaziçi Köprüsü'nden atlayarak intihar etti.

1994- Türk sinemasının 53 yıllık emektarı Nubar Terziyan öldü.

1995- İlk kez düzenlenen Uluslararası Nazım Hikmet Şiir Ödülü, İstanbul'da
yapılan törenle Lübnanlı şair Adonis'e verildi.

1996- Besteci Onno Tunç, Bursa'dan İstanbul'a gelirken kullandığı tek motorlu uçağın Armutlu Bozburun'da düşmesi sonucu yanındaki Hasan Kanık ile
beraber öldü.

1998- Türk sanat müziği sanatçısı Safiye Ayla, tedavi gördüğü hastanede vefat etti.

2005- Afganistan'daki Uluslararası Güvenlik Yardım Kuvveti harekatına katılarak, Kabil Çok Uluslu Tugay Komutanlığı görevini 27 Ocak'ta 6 ay süreyle üstelenecek 28'inci Mekanize Piyade Tugayı için uğurlama töreni düzenlendi.

2005- Avrupa Uzay Ajansına (ESA) ait Huygens sondası, Satürn'ün gizemli uydusu Titan'a inişe geçti

15

1884- İstanbul Lisesi açıldı. Okulun ilk adı ''Şems-ül Maarif'' idi. 1896'da resmi okullar arasına dahil edildi.

1892- Basketbol kuralları bu oyunun ilk kez ortaya çıktığı Springfield'de yayınlandı.

1902- Nazım Hikmet, Selanik'te doğdu.

1919- Mustafa Kemal Paşa, Şişli'deki evinde, Albay İsmet (İnönü) Bey ile ''Anadolu'ya geçmek'' konularını görüştü.

1932- Samsun'da Mustafa Kemal Paşa'nın Anadolu'ya ayak bastığı yerde dikilen heykel açıldı.

1945- Ressam Sami Yetik öldü.

1949- İmam-hatip kursları açıldı.

1952- ABD,Türkiye'nin Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütüne (NATO) girişini onayladı

1964- III. Londra Konferansı toplandı. İngiltere, Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs hükümetleri ile Kıbrıs Türk ve Rum toplumu liderleri katıldı.

1984- Kıbrıs Türk toplumu liderlerinden Dr. Fazıl Küçük, (78) Londra'da öldü.

1989- Bülent Ecevit, Demokratik Sol Parti (DSP) Genel Başkanlığı'na seçildi.

1994- Uyuşturucu ve silah kaçakçısı (44) Behçet Cantürk, Sapanca'da yol kenarında ölü bulundu.

1996- ''Kumkapı Davası'' sanığı Zeynep Uludağ, 6 yıl 8 ay hapis cezası aldı.

2005- Filistin Lideri Yaser Arafat'ın 11 Kasım 2004'te ölmesinin ardından 9 Ocakta devlet başkanı seçilen Mahmud Abbas, yemin ederek göreve başladı. Başbakanlığa Ahmed Kurey'i getiren Abbas, İsrail'e karşılıklı ateşkes
ve nihai barış anlaşması çağrısında bulundu.

2005- Amerikalı yedek asker Charles Graner, Bağdat'taki Ebu Garib cezaevinde Iraklı mahkum ve tutuklulara kötü muamele etmekten suçlu bulundu.

2006- Sosyalist Michelle Bachelet, Şili'nin ilk kadın devlet başkanı oldu. Bachelet, aynı zamanda Latin Amerika'da devlet başkanlığı görevine gelen altıncı
kadın oldu.

16

1595- Padişah III. Murat, (49) öldü. III. Mehmet tahta çıktı.

1902- Sahneye çıkan ilk Türk kadını olan Bedia Muvahhid doğdu.

1920- Milletler Cemiyeti ilk toplantısını Paris'te yaptı.

1923- Mustafa Kemal Paşa, İzmit'te, İstanbul'dan gelen gazetecilere açıklamalarda bulundu. Mustafa Kemal'in düzenlediği ilk basın toplantısı ertesi sabaha kadar sürdü.

1928- Cemal Reşit Rey'in ''12 Anadolu Türküsü'' adlı ses ve piyano için yapıtı ilk kez seslendirildi.

1958- Dokuz subayın, ''isyan muharrikliği (kışkırtıcılığı) yapmak ve fesat çıkarmak'' tan tutuklandıkları açıklandı. ''Dokuz Subay'' diye anılan olayın sanıklarından Kurmay Binbaşı Samet Kuşçu, 2 yıl hapis ve ''ordudan tart'' cezasına çarptırıldı, öteki sanıklar beraat etti.

1965- Manisa'nın Karakurt köyünde gericiler ayaklanarak okul öğretmenlerine
saldırdı. 23 kişi tutuklandı.

1979- İran Şahı Rıza Pehlevi, ülkesini terk etti. Ailesiyle Mısır'ın Assuan kentine gitti

1983- Türk Hava Yolları'nın ''Afyon'' uçağı Ankara'da düştü: 47 yolcu öldü.

1986- Tezhip sanatçısı Rikkat Kunt, (83) öldü.

1987- 1 Ocakta Çin'de Tiananmen Meydanı'nda öğrencilerin başlattığı gösteriler sonunda Komünist Partisi lideri Hu Yaobang istifa etti, yerine Zao Ziyang getirildi.

1991- ABD, Irak'a hava akınları ve füze saldırısı başlattı.

1996- Avrasya feribotu, 4 silahlı kişi tarafından Trabzon Limanı'nda kaçırıldı. Feribota, Anadolu Feneri açıklarında demir attıran ve Çeçenistan'a dikkat çekmek isteyen eylemciler, 72 saat sonra güvenlik güçlerine teslim oldular.

1998- Anayasa Mahkemesi, Refah Partisi'nin kapatılmasına karar verdi.

2006- Mehmet Ali Ağca, askerlik işlemlerini yaptırmak üzere avukatı Mustafa
Demirbağ ile GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesine gitti. Demirbağ, muayene sonucu Ağca'ya ''askerliğe elverişsiz'' raporu verildiğini bildirdi

17

1706- Bilim adamı Benjamin Franklin doğdu.

1860- Anton Çehov doğdu.

1875- Karaköy-Beyoğlu arasında Tünel hizmete girdi. Tünel dünyanın en eski üçüncü ve en küçük metrosuydu.

1923- Mustafa Kemal Paşa'nın İzmit'te düzenlediği ilk basın toplantısı, sabaha karşı sona erdi.

1929- Temel Reis (Popoye) çizgi bandı ilk kez yayımlandı.

1936- İngiliz Yazar Rudyard Kipling öldü.

1946- BM Güvenlik Konseyi ilk toplantısını yaptı.

1954- Edebiyat tarihçisi İsmail Habib Sevük, (62) vefat etti.

1957- Menemen'de Kubilay Anıtı'nı yapan heykeltıraş Ratip Aşir Acudoğlu öldü.

1958- Türkiye'de modern psikolojinin kurucusu Ord. Prof. Mustafa Şekip Tunç, İstanbul'da vefat etti.

1960- Yahya Kemal Müzesi açıldı. Müze Fatih Külliyesi'nin Baş Kurşunlu Medresesi'nde bulunuyor.

1961- Kongo Başbakanı Patrice Lumumba, öldürüldü.

1987- Bülent Ecevit, Siyasi Partiler Kanunu'na aykırı davranmaktan 11 ay 20 gün hapse mahkum edildi. 12 Eylül'den sonra Bülent Ecevit hakkında 80, Süleyman Demirel hakkında 55 dava açıldı.

1991- Körfez Savaşı, müttefik uçaklarının Irak ve Kuveyt'teki hedefleri vurmalarıyla başladı.

1994- 21 Ocak'ta fırlatılması planlanan ilk Türk uydusu TÜRKSAT-1'i taşıyacak Arien füzesi arızalandı. Fırlatma işlemi 10 gün ertelendi.

1995- Japonya'nın Osaka-Kobe bölgesinde, 7.2 büyüklüğündeki depremde 3 bin kişi öldü.

1999- Gazeteci Ergun Balcı vefat etti.

2000- İstanbul'da bir villaya operasyon düzenleyen polisle çıkan çatışmada, terör örgütü Hizbullah'ın elebaşı Hüseyin Velioğlu ölü ele geçirildi. Genişletilen operasyonda, mezar evler ortaya çıkarıldı ve çok sayıda Hizbullah mensubu yakalandı.

2005- İstanbul'da 97 şehit asker ailesi ve malul gaziye Cumhurbaşkanlığı ''Devlet Övünç Madalyası ve Beratı'' verildi

18

1778- İngiliz kaşif James Cook, Hawai adalarına ulaştı.

1886- Kadınlar, Şukufezar dergisinde ''saçı uzun aklı kısa'' deyimine karşı
mücadele başlattı.

1910- Çırağan Sarayı yandı. Saray, 1865'te Sultan Abdülaziz tarafından inşa
ettirilmişti.

1919- I. Dünya Savaşı'nda yenik düşen devletlerle anlaşmalar yapmak üzere,
İtilaf Devletleri temsilcilerinin oluşturduğu ''Paris Barış Konferansı'' açıldı.
Avrupa'nın haritası yeniden çizildi.

1924- İstanbul'da Milli Türk Ticaret Birliği Kongresi toplandı.

1927- Lozan Antlaşması, Amerikan Senatosu tarafından reddedildi.

1931- Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği ''Türkiye Güzellik Kraliçesi'' yarışmasını, Naşide Saffet Hanım kazandı.

1944- ''Trak'' adlı yolcu vapuru, Çanakkale'den Bandırma'ya giderken kayalara bindirerek battı; 24 kişi öldü.

1946- Madame Butterfly Operası, Ankara'da sahnelendi.

1956- Atatürk'ün kız kardeşi Makbule Atadan vefat etti.

1982- Tarihçi Prof. Dr. Enver Ziya Karal, (76) öldü.

1989- Kıbrıslı işadamı Asil Nadir, Günaydın gazetesinden sonra Gelişim Yayınları'nı da satın aldı.

1991- Hükümet, TBMM'den, gerektiğinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin yurt dışında görevlendirilmesi ve yabancı askerlerin Türkiye'de bulundurulması konusunda yetki aldı.

1992- Klasik Türk Müziği Bestecisi Yesari Asım Arsoy, (92) İstanbul'da öldü.

2005- Sinema sanatçısı Yıldırım Gencer vefat etti

19

1736- Buhar makinesinin mucidi ve güç birimine adı verilen James Watt, İskoçya'da dünyaya geldi.

1809- ABD'li yazar Edgar Allan Poe doğdu.

1945- Türkiye'de Deutsche Bank ve Deutsche Orient Bank faaliyetlerini durdurdu ve tasfiye hazırlıklarına başladı.

1950- Çin önderi Mao Zedong, Ho Şi Minh'in önderliğindeki Kuzey Vietnam'ı tanıdı.

1960- İsveç'in Başkenti Stockholm'den Ankara'ya gelen İskandinav Hava Yolları'na (SAS) ait yolcu uçağı Esenboğa Havaalanı yakınlarında düştü, 42 kişi öldü.

1966- Hindistan'da Nehru'nun kızı İndra Gandhi başbakan oldu.

1969- Prag'da Jan Palach adındaki öğrenci, Sovyetler Birliği'nin Çekoslovakya'yı işgalini protesto için kendini yaktıktan üç gün sonra öldü. Prag'da protesto
gösterileri düzenlendi.

1970- ''Beyaz Kelebekler'' müzik topluluğunun üç elemanı, Adapazarı yakınlarında geçirdikleri trafik kazasında öldü.

1975- Arkeolog Arif Müfit Mansel, İstanbul'da öldü.

1978- Sinema sanatçısı Feridun Çölgeçen öldü.

1982- Siyaset tarihçisi ve yazar Profesör Ahmet Şükrü Esmer öldü.

1998- Kenan Şeranoğlu adlı kişi, Titan Saadet Zinciri adı altında 30 bin kişiden 8.6 trilyon lira topladı. 15 Haziranda, Şeranoğlu ile aralarında babasının da
bulunduğu 7 sanık ''dolandırıcılık''tan çeşitli hapis cezalarına mahkum edildi.

2000- Türk müziği şarkıcısı Sevim Çağlayan, İstanbul'da öldü.

2005- ''Türkler: Bin Yılın Yolculuğu 600-1600'' sergisi, Londra'daki Royal Academy of Arts'ta (Kraliyet Sanat Akademisi) açıldı.

2005- SEKA İzmit İşletmesinin kapatılma kararını protesto eden çalışanlar, fabrikadan çıkmama kararı aldı

20

1793- Fransa Kralı XVI. Louis giyotinle idam edildi.

1895- Darülaceze kuruldu.

1918- Midilli Kruvazörü, İmroz açıklarındaki mayınlara çarparak battı. I. Dünya Savaşı'nın başında, 11 Ağustos 1914'te İngiliz filosunun izlediği Almanların Goeben ve Breslau gemileri Çanakkale Boğazı'ndan geçmiş ve ilkine
''Yavuz'' ikincisine ''Midilli'' adı verilmişti.

1918- Gazi Ahmet Muhtar Paşa öldü.

1920- Ünlü İtalyan film yönetmeni Federico Fellini, Rimini'de doğdu.

1921- TBMM'nin oluşumunun ardından, 23 maddelik ilk anayasa ''Teşkilatı
Esasiye'' kabul edildi.

1936- Ankara'da Endüstri Kongresi toplandı. Toplantıda İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı esasları kabul edildi.

1936- Sinemaların esas filmle beraber bir de ''öğretici film'' göstermek zorunda olduğuna ilişkin yasa çıktı.

1947- Fransa'da Charles De Gaulle, politikadan çekildiğini açıkladı ve görevinden istifa etti.

1949- Gazeteci yazar Burhan Cahit Morkaya öldü.

1956- Varlık dergisi Roman Armağanı'nı, Yaşar Kemal, ''İnce Memed'' romanıyla kazandı.

1957- Şair Ziya Osman Saba, (47) öldü.

1961- Londra Konferansı'nda Kıbrıslı Rumlar, federal yönetim tezini reddetti. Bunun üzerine Kıbrıs Türk toplumu temsilcileri konferanstan çekildi.

1989- Samsunspor kafilesi, Malatyaspor ile yapacağı lig maçına giderken kaza
geçirdi 3 kişi öldü.

1989- Asil Nadir, Günaydın gazetesi, Gelişim yayınlarından sonra Güneş gazetesini de satın aldı.

1992- Flash TV yayın hayatına başladı.

1993- Ünlü Amerikalı aktris Audrey Hepburn öldü.

1994- Devlet Sanatçısı Bedia Muvahhit, (97) İstanbul'da vefat etti.

1995- Yeraltı dünyasından Dündar Kılıç'ın kızı ve Alaattin Çakıcı'nın eski eşi Uğur Kılıç, Uludağ'da öldürüldü.

2000- Yargıtay, Gazeteci Metin Göktepe'yi gözaltında öldürdükleri gerekçesiyle 7 yıl 6'şar ay ağır hapis cezasına çarptırılan 6 sanık polisten 5'inin cezasını onadı, sanıklardan Emniyet Amiri Seydi Battal Köse'nin cezasını ise esastan bozdu

2003- MERNİS hizmete girdi.

2005- Kıbrıs Barış Harekatı'nda görev alan tugayın komutanı emekli Tümgeneral Sabri Demirbağ, (84) İstanbul'da öldü.

2006- Yargıtay 1. Ceza Dairesi, Mehmet Ali Ağca'nın tahliyesine ilişkin Kartal 2. Ağır Ceza Mahkemesinin kararını bozdu. Ağca, Yargıtay'ın kararı doğrultusunda Kartal'da bulunduğu yerden alınarak, Kartal H Tipi Cezaevine konuldu