Haz.
13

1381- Wat Tyler öncülüğündeki köylü isyancılar Londra'yı basarak hükümet binalarını ateşe verdi, hapishaneleri boşalttı ve zenginlerle yargıçların kafalarını uçurdu.

1550- Mimar Sinan'ın eseri Süleymaniye Camiinin temeli atıldı.

1859- Erzurum'daki şiddetli depremde, kentin yarısından fazlası hasar gördü ve 3 bin kişi öldü.

1872- Namık Kemal, İbret gazetesini yayımladı. Bu fikir gazetesi, 27 gün sonra kapatıldı.

1878- Berlin Kongresi toplandı.

1921- Mustafa Kemal, Ankara'ya gelen Fransa temsilcisi  Franklin Bouillion ile görüştü.

1928- Türkiye Cumhuriyeti ile Düyunu Umumiye (Osmanlı Borçları) alacaklıları arasında sözleşme imzalandı.

1952- Fikir İşçileri Kanunu kabul edildi.

1961- Federal Almanya'ya işçi gönderilmesinin esaslarını düzenleyen protokol imzalandı. İlk işçi kafilesi, 24 Haziranda trenle yola çıktı.

1965- Besteci, müzik bilimci Refik Fersan (72) İstanbul'da öldü.

1971- Kültür Bakanlığı kuruldu. Bakanlığa Talat Halman atandı.

1972- Boğaziçi Üniversitesi öğrencisi Banu Ergüder, içinde ceset bulunan bavulla yakalandı. Ergüder'in tecavüze karşı öldürdüğü ifadesine karşın, cinayeti örgütsel anlaşmazlık nedeniyle aynı üniversite öğrencilerinden Zeynel Altındağ'ın işlediği ortaya çıktı. Sıkıyönetimce aranan Adil Ovalıoğlu'nun
öldürülmesine adı karışan Garbis Altınoğlu da yakalandı.

1974- Ressam, dekoratör Turgut Zaim (68) öldü.

1987- Yazar ve çevirmen Cemil Meriç (77) İstanbul'da öldü.

1991- Türkiye ile KKTC arasında pasaport uygulaması kaldırıldı.

1993- Süleyman Demirel'in Cumhurbaşkanı seçilmesiyle boşalan DYP Genel Başkanlığına Tansu Çiller getirildi.

1993- Kim Campell, Kanada'nın ilk kadın başbakanı seçildi.

1996- Küba Devlet Başkanı Fidel Castro, Habitat II Kent Zirvesi'ne katılmak üzere İstanbul'a geldi.

2000- Papa II. Jean Paul'e suikast girişiminden İtalya'da cezaevinde yatan Mehmet Ali Ağca, Türkiye'ye iade edildi.

2002- Afganistan'da geleneksel meclis Loya Jirga toplanarak, geçici hükümet başkanı olarak Hamid Karzai'yi seçti.

2007- Hakkari'nin Yüksekova ilçesine bağlı Dağlıca köyü yolunda teröristlerce döşenen patlayıcının infilak ettirilmesi sonucunda bir binbaşı şehit düştü, iki er yaralandı.

1839- Jandarma Teşkilatı kuruldu. Teşkilatın ilk nizamnamesi olan Asakir-i Zaptiye Nizamnamesi yürürlüğe konuldu.

1909- Dernek kurma özgürlüğüne ilişkin ilk yasa olan ''İçtimaatı Umumiye Kanunu'' kabul edildi.

1923- Kadınlar Halk Fırkası kuruldu.

1926- Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa'ya İzmir'de suikastta bulunulacağı haber alındı. Suikast girişimini, Giritli Şevki, Vali Kazım Dirik'e ihbar etti. Suikast girişimi failleri Ziya Hurşit ve arkadaşları tutuklandı.

1935- Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi kurulmasına ilişkin yasa TBMM'de kabul edildi.

1936- Rus yazar Maksim Gorki öldü.

1937- Hatay'ın bağımsızlığı TBMM'de onaylandı.

1940- II. Dünya Savaşı'nda Alman birlikleri Paris'e girdi.

1982- Falkland Adalarını işgal eden Arjantin birlikleri teslim oldu.

1989- Kapalı yerlerde sigara içilmesi ile sigara reklamı ve kampanyası yasaklandı.

2000- İtalya'da affedilen ve Abdi İpekçi suikastı ile gasptan Türkiye'ye iadesi kararlaştırılan terörist Mehmet Ali Ağca, Türkiye'ye getirildi.

2007- Yargıtay 7. Ceza Dairesi, YİMPAŞ Holding Yönetim Kurulu Başkanı Dursun Uyar ve 10 yönetim kurulu üyesi hakkında ''Sermaye Piyasası Kanununa muhalefet'' suçundan verilen hapis ve para cezalarını onadı.

15

1215- İngiltere Kralı John, Magna Carta sözleşmesini mühürledi.

1826- Sultan II. Mahmud, Yeniçeri Ocağı'nı kaldırdı. Yerine ''Asakir-i Mansure-i Muhammediye'' adıyla yeni bir askeri teşkilat kuruldu. Bu olay, Osmanlı tarihinde ''Vaka-i Hayriye'' (Hayırlı Olay) olarak anıldı.

1873- Darüşşafaka kuruldu.

1922- Hollanda'nın La Hey kentinde Adalet Divanı'nın ilk celsesi açıldı.

1927- İstanbul Emraz-ı Akliye ve Asabiye Hastanesi (Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi) hizmete girdi.

1942- Atatürk'ün Şişli'de oturduğu ev müze oldu.

1961- ''Dokuzuncu Hariciye Koğuşu''nun yazarı Peyami Safa (62) öldü.

1962- Millet Partisi, CKMP’den ayrılan Osman Bölükbaşı tarafından kuruldu.

1968- Sadun Boro, eşi Odo ve kızı Deniz, ''Kısmet'' teknesiyle 22 Ağustos 1965'te çıktıkları dünya turunu, yine İstanbul Limanı'na dönerek tamamladı.

1970- Sendikalar Kanununda değişiklik öngören kanun tasarısını protesto eden işçiler, İstanbul ve Kocaeli'nde yürüyüş düzenlediler. ''15-16 Haziran olayları''nda, 5 kişi öldü, 200'e yakın kişi yaralandı.

1992- Türkiye'nin ilk AIDS hastası Murteza Elgin öldü.

1994- Bosna-Hersek'te görev yapacak Türk Barış Gücü'nün ilk birliği Split'e gitti.

1996- Caz şarkıcısı Ella Fitzgerald öldü.

1999- Gazeteci-yazar Tahir Kutsi Makal öldü.

2000- İngiliz Edebiyatı profesörü Mina Urgan öldü.

16

1535- Barbaros Hayrettin Paşa, Haçlı donanmasına karşı zafer kazandı.

1903- Henry Ford, ''Ford Motor'' fabrikasını kurdu.

1924- Trabzon'da "Yeni Yol" İsimli Günlük Gazetenin Çıkmaya Başlaması.

1934- İran Şahı Rıza Pehlevi'nin Türkiye ziyareti başladı.

1950- Türkçeleştirilmiş ezanın, eskiden olduğu gibi Arapça okunmasına dair kanun kabul edildi.

1952- Osmanlı hanedanının kadın üyelerinin Türkiye'ye girebilmelerini öngören kanun, kabul edildi.

1958- Macaristan’da eski başbakan İmre Nagy idam edildi.

1960- 27 Mayıs müdahalesinin ardından göreve gelen Milli Birlik Komitesi, TBMM’deki çalışmalarına başladı.

1963- İlk kadın Sovyet kozmonotu Valentina Tereşkova, ''Vostok VI'' ile uzaya fırlatıldı. Tereşkova, 19 Haziran'da dünyaya döndü.

1967- İran Şahı Rıza Pehlevi ve eşi Ankara’ya geldiler.

1979- Türk sinemasının ünlü jönü Ayhan Işık, beyin kanaması sonucu (50) öldü.

1987- Türkiye'yi ziyaret eden İran Başbakanı Musavi'nin Anıtkabir'i ziyaret etmemesi tepkiyle karşılandı. Erdal İnönü, Başbakanlık önüne siyah çelenk bıraktı.

1992- Memur sendikaları yöneticilerinin, ''grevli, toplu sözleşmeli sendika hakkı'' amacıyla düzenlediği İstanbul Ankara yürüyüşü başladı.1994- Anayasa Mahkemesi, Demokrasi Partisi'nin (DEP) kapatılmasına ve bu partinin üyesi olan 5'i cezaevindeki 13 milletvekilinin üyeliğinin sona ermesine karar verdi.

17

 656- III. Halife Hazreti Osman vefat etti.

1924- Türk Milli Futbol Takımı, Helsinki'de Finlandiya ile yaptığı maçı 4-1 kazandı.

1932- Türkiye Turing ve Otomobil Kulübü ile Milliyet gazetesince ilk kez düzenlenen otomobil yarışı, İstinye- Zincirlikuyu arasında yapıldı.

1950- ABD'de ilk böbrek nakli ameliyatı yapıldı.

1951- Nazım Hikmet, Türkiye’den ayrıldı.

1951- Türk Milli Futbol Takımı, Federal Almanya'yı Berlin Olimpiyat Stadı'nda 2-1 yendi. Başarılı kurtarışlar yapan kaleci Turgay Şeren'e, ''Berlin panteri'' denilmeye başlandı.

1964- Başbakan İsmet İnönü'ye suikast girişimi iddiasıyla yargılanan Mesut Suna, 20 yıl 6 ay hapisle cezalandırıldı.

1967- Çin ilk hidrojen bombasını patlattı.

1972- ABD'de Watergate skandalıyla ilgili ilk haber yayımlandı.

1974- Meclis eski başkanlarından Refik Koraltan, (85) İstanbul'da öldü.

1992- Yeni Galata Köprüsü törenle hizmete açıldı.

1993- BM Barış Gücü, Somali'de Mogadişu'ya operasyon düzenledi.

2005- Gazeteci ve oyun yazarı Recep Bilginer Ankara'da vefat etti.

18

1815- Napoleon Bonapart, Waterloo Savaşı'nda İngiliz ve Prusya ordularına yenildi. Yenilgi, Fransa ile Avrupa devletleri arasında 23 yıl süren savaşa son verdi. Napoleon, 22 Haziran'da ikinci kez tahttan çekildi.,

1847- Macar besteci ve piyanist Franz Liszt, Padişah Abdülmecit'e sarayda konser verdi.

1922- Ziya Gökalp, Diyarbakır'da ''Küçük Mecmua''yı çıkarmaya başladı. ( 33 Sayı Çıkmış Olup 5 Mart 1923'e Kadar Yayımına Devam Etmiştir.)

1928- Havacı Amelia Earhard, Atlantik’i uçakla geçen ilk kadın oldu.

1941- Türk-Alman Dostluk ve Saldırmazlık Antlaşması imzalandı.

1948- Birleşmiş Milletler, Uluslararası İnsan Hakları Deklarasyonu’nu kabul etti.

1953- Mısır'da 74 yıllık İngiliz egemenliğinin sona ermesiyle cumhuriyet ilan edildi.

1965- Gazeteci yazar Refik Halit Karay, (77) İstanbul'da öldü.

1972- Uçak kaçırma olaylarını protesto için 65 ülke pilotlarının boykotuna Türk pilotları da katıldı; seferler 24 saat durduruldu.

1974- Türkiye'de işadamları ilk kez İzmir'de yürüyüş yaptı.

1979- Viyana'da ABD Başkanı Jimmy Carter İle Sovyetler Birliği Başkanı Leonid Brejnev, Stratejik Silahların Sınırlandırılması konulu SALT II anlaşmasını imzaladılar.

1983- İstanbul’da 7 rakamlı telefon uygulaması başlatıldı.

1988- Başbakan Turgut Özal, Ankara Atatürk Spor Salonu'nda yapılan ANAP Büyük Kongresi'nde, Kartal Demirağ'ın silahlı saldırısında elinden yaralandı.

1992- Sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanacak dar gelirlilere verilecek ''Yeşil Kart'' uygulaması, TBMM'de kabul edildi.

1993- Azerbaycan Cumhurbaşkanı Ebulfeyz Elçibey, Bakü'yü terk etti. Haydar Aliyev, Azerbaycan Cumhurbaşkanı oldu.

2000- Eski başbakan yardımcılarından ve Yeni Türkiye Partisi'nin kurucu genel başkanı Ekrem Alican, öldü.

2003- Prof. Dr. Akın İlkin vefat etti.

2005- Ressam Nuri İyem vefat etti.

19

1862- ABD'de kölecilik yasaklandı.

1867- Meksika İmparatoru Maximillian kurşuna dizildi.

1868- Mithat Paşa Emniyet Sandığı'nı kurdu.

1885- Hürriyet Heykeli, Fransa'dan New York'a getirildi.

1910- Dünya Babalar günü, ilk kez ABD’de kutlandı.

1910- Almanya'da ''Deutschland'' adlı ilk Zeplin balonunun havalanışı başarılı oldu.

1926- Mustafa Kemal, İzmir gezisini izleyen Anadolu Ajansı'na ünlü sözlerinin yer aldığı demecini verdi: ''Benim naçiz vücudum bir gün elbet toprak olacaktır. Fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır.''

1934- İran Şahı Rıza Pehlevi ve Atatürk, ilk Türk operası ''Özsoy''u Ankara Halkevi’nde izlediler.

1951- NATO Üyesi Ülkelerin Askeri Kuvvetleri'nin Statüsü Konusunda Bir Anlaşma İmzalamaları.

1953- ABD’de Sovyetler Birliği hesabına casusluk yaptıkları iddiasıyla ölüm cezasına çarptırılan Ethel ve Julius Rosenberg çifti, idam edildi.

1963- Uzaydaki ilk kadın Rus kozmonot Valentina Tereskova dünyaya döndü.

1973- Dünya Sevgi Birliği Madalyası, ''Sev Kardeşim'' ve ''Hayat Bayram Olsa'' şarkılarından ötürü Şenay'a verildi.

1973- Edebiyat tarihçisi, eleştirmen Tahir Alangu, (58) öldü.

1978- Çizgi bant ''Garfield'', 21 gazetede birden yayımlanmaya başlandı.

1979- Yaşanan petrol sıkıntısının ardından, İstanbul’da ‘karneyle benzin’ dağıtımına başlandı.

1981- Eski Gümrük ve Tekel bakanlarından Tuncay Mataracı ile aynı davadan yargılanan 13 sanık, Yüce Divan tarafından tutuklandı.

1995- Bosna için toplanan yardım paralarını RP'ye aktarmakla suçlanan Süleyman Mercümek'in yargılanmasına başlandı.

2005- Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde 3 günde 8 bebek öldü. Ölümlere ''Serratia Marcescens'' adlı bakterinin yol açtığı açıklandı.