Yüzyılın Yazarları  

  Henry Miller                                                         

Miller Yorkville/New York'ta bir terzinin oğlu olarak doğdu. Kentin sokak yaşamından önemli ölçüde etkilenen delikanlı, genç yaşta disipline ve otoritelere karşı cephe aldı. Genç Miller, edebiyat, müzik ve resim konularında kendi kendini yetiştirmek üzere okulunu bıraktı. Çıplak bir kadının rol aldığı bir vodvil tiyatrosuna gidince, tiyatro tutkusu uyandı. Kültürel ilgi alanları dışında Miller, spora da çok düşkündü. Bisiklet sporunda dünya şampiyonu olabilme düşlerini, boksa da meraklı olan genç, beş yıllık sıkı bir antrenmandan sonra unuttu.

1924'e Kadar: Burjuvaziyle Başkaldırı Arasında Maliye memuru olarak çalıştıktan sonra, 21 yaşındaki genç uygarlıktan kaçıp kırsal Batı'ya yerleşti. Miller'in her türden düzene karşı duyduğu antipati, anarşist Emma Goldman'ın yazılarıyla daha da güçlendi. Edebiyat, mistik ve teozofiyle uğraşan Miller, babasının dükkanında çalışmak üzere 1914'te New York'a dönmek zorunda kaldı. İzleyen on yıl içinde kendine burjuva bir yaşam kurmaya çalışan Miller'in uygarlığa ve uygarlığın örnek ülkesi ABD'ye duyduğu nefret, büsbütün körüklendi. 1917'de piyanist Beatrice Sylvas Wickens ile evlendi (bir çocuk) ve 1924'te boşandı. İkinci evliliğini June Smith ile yaptı ve 1934'te yeniden boşandı. Miller bu arada bilet kontrolörlüğü, bulaşıkçılık, çöp kamyonu şoförlüğü gibi işlerin yanı sıra yasadışı alkol işiyle de uğraştı. İşçi bulma kurumunun müdürlüğünü dört yıl yürüttükten sonra, 1924'te bir daha asla memur olmama kararını aldı.

1934: On Yıl Sonra Başarıyı Yakalaması Aralarında yayınlanmamış Clipped Wings (Kesik Kanatlar) adlı el yazısı taslağı ve Mezzotintos (1925) adlı düzyazı şiirlerinin derlemesi de bulunan, yazı girişimleriyle ressam olarak yaptığı kısa süreli bir deneme başarısız oldu. Ancak Anais Nin ile kurduğu arkadaşlık sayesinde Miller Paris'te edebi bir kariyer için doğru çevreyi buldu. Kendine özgü bir konusuyla stilinin bulunmamasından oluşan en önemli sorunu kendiliğinden çözülmüş oldu. Miller bundan böyle sade ve çoğu kez sembolik bir dille, kadınlığı otobiyografik eğilimli çalışmalarının odak noktası yaptı. Çoğu zaman mistikle beslenmiş açık cinsel tasvirleri, Miller'i geçmişinin abluka ve zorunluluklarından kurtardı. "Lost generation" (yitik nesil) denilenlerin idolü haline gelirken, pornografi yazmakla suçlanmaktan da kurtulamadı. İlk başarısı 1934'te yayınladığı Tropic of Cancer (Yengeç Dönencesi) ile geldi. Ahlakçılığa ve burjuva hayatına cephe aldığı bu kitabında Miller doyumu sekste, yemekte ve felsefe yapmakta bulan, Paris'te yaşayan bir Amerikalının bohem yaşantısını anlatır.

1939: Tropic of Capricorn Black Spring (Karabahar, 1936) ve Tropic of Capricorn (Oğlak Dönencesi, 1939) adlı yapıtlarında Miller çoğu kez sürrealistik bir biçim alan stiliyle New York'taki insana düşman yaşamı anlattı. Bunun dışında Yengeç Dönencesi'nde mutsuz, başarısız evlilikleriyle hesaplaştı. ABD'de yayınlanmasına ancak 1962 yılında izin verilen bu roman, cinselliği, tabuları yıkarak ele aldığından 60'lı yılların Beat nesli için adeta bir kült kitabı oldu. ABD'de The Colossus of Maroussi (Maroussi Heykeli, 1941) adlı yapıtında Yunanistan'a yaptığı bir yolculuğu konu aldı. Aynı yıl içinde, Paris'teki bohem yaşantısını anlattığı Quiet Days in Clichy'yi (Chichy'de Sakin Günler) yazdı (1957'de yeniden gözden geçirdi).

1960'a Kadar: Üçlemesi Bu arada suluboya resimleriyle de başarılı olduğunu kanıtlamış olan Miller, 1944'te Polonyalı Janina M. Lepska ile üçüncü evliliğini yaptı; bu evlilikten iki çocuğu doğdu; 1951'de boşandılar. Bu dönemde ABD'deki hayatı eleştiren diğer romanlarını da yazdı. The Air-Conditioned Nightmare (Klimalı Kabus, 1945) ve Remember to Remember (Hatırlamayı Unutma, 1947) ilk kez yurduyla ilgili uzlaştırıcı düşünceler de içermekte. Big Sur and the Oranges of Hieronymus Bosch (Big Sur ve Hieronymus Bosch'un Portakalları, 1957) adlı kitabında Miller'in (1944'ten sonra) Kaliforniya'nın Big Sur kentindeki hayatı merkezi konumdadır. 1953'te evlendiği Eve McClure 1965'te ölünce, Miler beşinci evliliğini Japon Hoki Tokuda ile yaparak ondan da 1978'de boşandı. Bu arada Sexus (1949), Plexus (1953) ve Nexus 'tan (1960) oluşan The Rosy Crucifixion (Güllü Çarmıha Geriliş) adlı roman üçlemesini tamamladı. Miller bu yapıtında bir itirafname romanı biçiminde, 1923-1930 arası Paris'e hareket etmeden önceki en kritik yedi yılını gözler önüne serdi. 60’lı ve 70'li yıllarda, aralarında arkadaşlarına yazdığı mektup derlemeleri de bulunan birçok çalışmasını yayınladı. Miller 1980 yılında, 88 yaşında Pacific Palisades'deki evinde dünyaya gözlerini kapadı.

   Kaynakça: Yüzyılın 100 Yazarı (Yeni Binyıl)