Güvenlik / Sağlık  

 İdrar Kaçırma                                                                                  Dr. Nedim İnce

Böbreklerimiz yaşadığımız sürece sürekli çalışmakta ve idrar oluşturmaktadır. Durmaksızın üretilen idrar, idrar kesesinde depolanmakta ve gerekli zamanda, uygun yerlere kendi isteğimizle boşaltılmaktadır.

İdrarı depolama ve boşaltma sistemi bizim idrar ile sürekli ıslanmamızı engeller. İdrarı istediğimiz zaman ve kendi belirlediğimiz yere boşaltma yeteneğimiz ortadan kalktığında idrar bizim irademiz dışında boşalmaya ve bizi ıslatmaya başlar. İdrar kaçırma olarak tanımladığımız bu durum sosyal yaşantımızı bozar, temizliğimizi tehdit eder.

Yapılan çalışmalar kadınların %6.5 - 60’ı, erkeklerin  %2.5 - 24’ü yaşamlarının bir döneminde idrar kaçırmaktadır.

Kadınların idrar kaçırma sıklığı erkeklere göre 4-5 kat daha fazladır. Bunun bir birbirini destekleyen iki nedeni vardır. Birincisi beden yapısıdır. Kadınlarda idrar kesesinden sonraki idrar yolu 4-5 cm civarında olup çok kısadır ve erkeklerde iki adet olan sfinkter adı verilen idrar tutma kapakçığı kadınlarda bir tanedir. İkincisi ise gebelik ve doğumdur. Gebelik ve doğum idrar yolu civarındaki dokuların esnemesine, gevşemesine neden olur, idrar tutmaya katkısı olan dokuların direncini düşürür. 60 yaşından sonra özellikle kadınların idrar kaçırma sıklığı %30-60’ı civarındadır. Bu ciddi sıklık önemli bir toplumsal sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.

İdrar kaçırma şiddetli, orta ve hafif olabilir. Şiddetli idrar kaçırmalarda neredeyse idrar kesesinde hiç idrar birikmez ve böbreklerden gelen olduğu gibi dışarı akar, kişi sürekli ıslaktır. Orta idrar kaçırmada istirahat halinde sorun yok iken, gündelik aktivitelerde idrar kaçırılır. Hafif de ise öksürme, hapşırma, ağır kaldırma gibi şiddetli çabalarda zaman zaman idrar kaçırma olur.

İdrar kaçırmada bazı risk faktörleri vardır. Artan yaş, doğum sayısının çokluğu, menopoz ile dokuların incelmesi, şişmanlık sonucu karın içi basıncın artması, kalıtımsal olarak dokuların daha gevşek olması, sigara içme( kaçırmayı 2-3 kat arttırıyor), kronik kabızlık, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı; idrar kaçırmayı arttıran başlıca etkenlerdir.

İdrar kaçırmanın nedenleri hastalığın öyküsü yani anamnez, fizik muayene, tetkikler sonucu anlaşılmaktadır. Tanı konduktan sonra ona yönelik tedavi seçenekleri yaşama geçirilmektedir.

Tanıya göre seçilen tedavi seçeneklerini iki gurupta toplamamız mümkündür.

İlk gurup medikal tedavilerdir. Medikal tedavilerde iki yöntem vardır: Birinci yöntem idrar kesesinin kasılmasını azaltan, idrar yolunun çevresindeki dokuların direncini arttıran ilaç tedavileridir. İkinci yöntemin ise hedefi idrar yolunun etrafındaki dokuların, kasların güçlendirilmesidir. Bunun da çeşitli yolları vardır: Bu bölgeye yönelik egzersizler, elektrik uyaranları ile kasları güçlendirme, manyetik sandalyeler ile kasları, dokuları güçlendirme gibi… 

İkinci gurup cerrahi seçeneklerdir. Çok çeşitli cerrahi yöntemlerin temel prensibi idrar yolunun çevresinde gevşemiş dokuların yerine ameliyat ile destek sağlayacak materyaller koymak ve direnci arttırarak idrar kaçırmayı engellemektir. Başarı oranları %70-95 arasında değişen cerrahi yöntemler 15 dakika ile 1 saat arasında değişen sürelerde gerçekleştirilmektedir. Ciddi yan etkileri olmayan ve son yıllarda gelişen cerrahi tekniklerle çok daha kolay uygulanan, başarı oranları daha da artan ameliyatlar sonucunda idrar kaçırma korkulu rüya olmaktan hızla çıkmaya başlamıştır.

Üroloji uzmanları ve bu alana özel olarak ilgi duyan kadın doğum uzmanları idrar kaçırmayı tedavi etmektedirler.

İdrar kaçırma kader değildir ve tıp; gerek medikal gerekse cerrahi çözümünü insanların hizmetine sunmuştur, sunmaktadır.

www.pratikhaber.com

Dr. Nedim İnce'ye teşekkürlerimizle

Denizce

13.03.2007