|
6.
Dalış Kazaları:
§ İki
türü vardır. Barotravma (basınç hasarları) ve dekompresyon
hastalığı. Değişen basınç ve kan gazlarının kimyasında
değişiklikle meydana gelir. Skuba ve serbest tüpsüz dalışlarda
farklı hastalıklar oluşabilir.
§ Birimler:
Basınç mmhg veya psi (birim-alana düşen pound) ile ölçülür. Deniz
seviyesi 1atmosfer basınç 760 mmhg veya 14.7 psi dir. Daldıkça
her 33 ft de 1 atmosfer basınç yükselir.
§ Barotravma
: Sık olarak tüpsüz dalışlarda ortaya çıkar. Vucüt üstünde artan
basınç ile kulaklar, akciğerler ve solunum yolları en çok hasar
görürler. 5 metrelik bir dalışta dahi sağlam kulak zarı hasar
görebilir. Dalış ve çıkışta basınç ayarlaması yapamıyanlarda,
panik çıkışlarda hasar daha fazladır. Sinüslerde ve burunda
kanama, kulak zarı yırtılması ve en tehlikeli olanı
pnömotorakstır (akciğerlerin yırtılması). Pnömotoraks
hızlı-panik çıkışta akciğerdeki havanın da tutulması ile meydana
gelir. Kişide işitme bozuklukları, baş dönmesi, bulantı, kusma,
burun kanaması, öksürük ve solunum sıkıntısı, göğüs ağrısı varsa
barotravmadan kuşkulanmalıdır.
§ Tüpsüz
dalışlarda ortaya konulamayan ölüm nedenlerinin başında, hızlı
nefes alıp verdikten sonra yapılan dalış ve ardından çıkarken
kandaki 02 ve CO2 basınç değişikliklerine bağlı olarak bilinç
kaybı meydana gelmesidir. Bu yüzden her tür dalış en az 2 kişi
ile yapılmalıdır.
§
Soğuk su,
açlık, heyecan, aşırı efor, alkol bilinci bozabilir.
§
Scuba
dalışlarında 100 ft. altında azot narkozu ortaya çıkabilir ve
alkol zehirlenmesine benzer. Bu yüzden derin dalışlarda helyum
kullanılmaktadır.
§ İlk
yardım: Gerekli ise ABC . Barotravmada vucüt üst kısmı yukarıda
yatırılmalıdır. Eğer akciğer hasarından kuşkulanılıyorsa zarar
görmüş taraf üzerne yatırılır. Kanamalar varsa kontrol altına
alınır. Mümkünse oksijen verilir. Hastanede kontrol edilmesi
şartdır.
§ Dalgıç
hast., dekompresyon hast., Caisson hast.
: Çevre basıncının hızla azalmasına bağlı olarak, dokularda ve
kan damarlarında gaz kabarcıkları oluşmasıdır. Skuba dalgıçları
oksijen ve azot solurlar. Derinlik ve basınç arttıkça bu gazlar
kana daha yoğun olarak girerler. Oksijen kullanılır, azot
kullanılmaz fakat sıvı hale gelir ve atılır. Hızlı çıkış
yapılırsa eriyen azot gaz haline döner ve dalgıç hast. Ortaya
çıkar.
§ Dalış
kazaları, hızlı dalma, uzun kalma ve hızlı çıkma ile ilgilidir.
12 saatten daha kısa sürede tekrarlayan dalışlarda kaza riski
yüksektir.Bununla ilgili kurallar US Navy Diving Manual de
belirlenmiştir.
§ Hastalığın
belirtileri: Çoğunlukla eklem yerlerinde, diz, dirsek ve eklem
yerlerinde ağrılar vardır. Ağrı kemiği –oyar- niteliktedir. Ağrı
şiddeti zamanla artar. Sinir hasarında uyuşukluktan felce kadar
giden belirtiler vardır. Şiddetli yorgunluk her zaman vardır.
Akciğer damarları gaz ile tıkanmışsa ölüm görülebilir.
§ İlk
yardım : Şüpheli her durumda rekompresyon uygulanmalıdır.
Kararsızlık sakatlık veya ölümle sonuçlanabilir. İlk
rekompresyon suda yapılmalıdır. Hasta sırt üstü veya daha iyisi
baş aşağı sol tarafına yatırılır. Varsa oksijen verilir.
Rekompresyon odalarına gidişte hava yolu kullanılacaksa,
yüksekte azalan basınç göz önüne alınmalıdır.
§ Korunma
ve dalış uygunluğu: Aşırı şişmanlık, kalp hastalığı, kap atım
bozukluğu, basınç eşitlemede başarısız olanlar, kulak hastalığı
olanlar, yeterli eğitim almamış olanlar dalmamalıdır.
|