Güvenlik / Sağlık    

10. Zehirlenmeler

§     Besin zehirlenmeleri:

Ø  Stafilokok zehirlenmesi : Bu bakteri ile bulaşmış gıdaların yenmesi ile oluşur. Besin zehirlenmesinin en sık nedenidir. Ciltlerinde bu mikrobu taşıyan insanların en sık olarak, krema, et ve balık gibi gıdalara bulaştırması ile ortaya çıkar. (gıda bozuk değildir bulaşmıştır) Bu yüzden toplu yemek yapan kişilerin portör (taşıyıcı) muayenesinden geçmesi esastır. Kuluçka süresi (gıda alımından belirtiler çıkana kadar geçen zaman) 2 – 8 saat kadardır.

§    Ani başlayan bulantı-kusma, kramplı karın ağrısı, ishal ve bazen ateş.

§    Dışkılama bol müküslü ve bazen kanlıdır.

§    Kriz 3-6 saat içinde geçer

§    Ciddi vakalarda su ve tuz kaybına bağlı olarak şok gelişebilir.

§    Tam iyileşme görülür. (çocuk ve yaşlılarda şok gelişebilir)

§    Tedavi : Su ve tuz alımı genellikle yeterlidir. Ağır hastaları hastanede tedavi etmek gerekebilir.

Ø   Konserve zehirlenmeleri (botilizm)

§    Sebze ve balık konservelerinde daha sık

§    Evde hazırlanan konservelerde daha sık

§    Bozulmuş gıda alımından sonra, 4 saat ile 8 gün arasında belirtiler ortaya çıkar.

§    Yukarıdaki belirtilere ek olarak, görme bozukluğu, göz kapakları hareketlerinde zorluk, yutma güçlüğü ve konuşma zorluğu ortaya çıkar.

§    Genellikle ateş yoktur.

§    Birden fazla insanın aynı belirtilerle hastalanmış olması tanı koydurur.

§    İlk müdehale : Hastayı kusturmaktır. Tedavi hastanede yapılır.

Ø   Mantar zehirlenmeleri :

§     1 ile 24 saat arasında belirtiler başlar.

§     Gözde yaşarma, tükrük salgısının artması, terleme ve kusma, göz bebeklerinin küçülmesi, karında kramplar ve ishal, ileri hastalarda koma ve ölüm görülür.

§     Tedavi hastanede yapılır.

§     Korunma : Bilinen mantarlar dahi, değişik büyüme dönemlerinde zehirlenme yapabilirler. Bu yüzden kültür mantarı yenilmelidir.

Ø   Balık zehirlenmeleri:

§    Hemen tamamı kas ve organlarında toksin içeren balıkların yenmesiyle oluşur.

§    Batı hint adaları, pasifik kıyıları, florida sahillerinde 400 aşkın balığın eti bu zehirleri içerir.

§    Zehir balığın tadını değiştirmez  ve pişirme ile ortadan kalkmaz.

§    Belirtiler, bulantı kusma, karında ağrı ve ishaldir. Bir gün kadar sürer.

§    Daha önemlisi uzun süren baş ağrıları ve psikolojik bozukluklar olabilir.

Ø   Kabuklu deniz hayvanları ile zehirlenme

§    Pasifik okyanusu çevresinde, haziran ekim arasında kabuklu DH yenmesi ile ortaya çıkar. Felç ve ölüm görülebilir.

§    Bizim ülkemizde daha mikrobik ve ağır metal zehirlenmeleri(nadir), görülür.

Ø  Çin lokantası sendromu : Monosodyum glutamat çin yemeklerinde sıklıkla kullanılır. Alışkın olmayanlarda yüzde yanma,  kızarma ve göğüs ağrısı meydana gelir.

§     İlaç ve kimyasal madde zehirlenmeleri

Ø       İlk yapılması gereken kusturmaktır. Bununla birlikte alkali veya asit içmiş olanları kusturmamak gerekir. Bu durumda su içirerek seyreltmek daha doğrudur.