|
|
 |
|
25.6.1926 -17.10.1973
"Boşuna Bir İltica Arayışı"
Avusturya savaş
sonrası
yazarlarından
Bachmann, lirik, radyofonik skeç
ve düzyazı
aracılığıyla
modern insanın
aşılamayan
yalnızlığını
dile getirdi. Bachmann'ın
yapıtlarına,
zorunlu olmayan bir yaşamdan
mükemmel
bir varoluşa
kaçış
emelleri egemendir.
|
Bachmann, bir
öğretmen
ailesinin üç
çocuğunun
en büyüğü
olarak Klagenfurt'ta dünyaya
gözlerini
açtı.
Liseyi bitirdikten sonra, 1945'te Innsbruck, Graz ve Viyana'da
felsefe, Alman filolojisi ve psikoloji tahsiline başladı.
1950'de "Martin Heidegger'in Varoluş
Felsefesinin Eleştirel
Bir Kabulü"
adlı
teziyle doktor unvanını
aldı.
Arkasından
Amerikan işgal
kuvvetlerinin Viyana'daki sekreterliğinde
çalıştı.
1951'de "Kırmızı-Beyaz-Kırmızı"
adlı
radyo istasyonuna radyofonik skeç
redaktörü
olarak geçti.
50'li Yılların
Başında: Lirik Çalışmalar
Grup 47'nin toplantısında
şiirlerini
okuduktan sonra, Bachmann'a 1953'te Yazarlar Birliğinin
ödülü
verildi. Aldığı
bu ödülle
birlikte Die gestundete Zeit (Ertelenen
Zaman,
1953) adlı
ilk lirik kitabının
başarısı
sayesinde, Bachmann radyodaki işini
bırakıp
İtalya'ya
yerleşebildi.
İkinci
lirik kitabı
Die Anrufung des Grossen Baeren'i (Büyük
Ayıya Çağrı,
1956) yayınladıktan
sonra yalnız
tek tük şiirler
yazdı.
Bachmann şifreli
düşünce
liriğinde
insan yaşamının
tehdit altında
bulunduğu
duygusunu çok
özlü
bir dille işledi:
İnsanlar,
içinde
bulundukları, artık
dayanılmaz
hale gelmiş
zamandan kurtulup daha iyi bir geleceğe
doğru
yol almak arzusundan başka
bir şeyde
destek bulamaz hale gelmiştir.
Yazar çoğunlukla
serbest ritimlerle katı
uyak şemaları
ve doğa
ile masal ve mitlerden aldığı
görüntülerle
mecazlar kullanmaktadır.
1954-59:
Radyofonik Oyunlar
1954'te çıkan
Die Zikaden (Ağustos
Böcekleri)
adlı
radyofonik oyunu insanları,
kusurlarını
bilmekle beraber, toplumsal düzenle
uyum sağlamaya
çağırdığı
bir paraboldür.
Bachmann 1957'de dramaturg olarak Münih
Bavyera Radyosuna geçti;
Der gute Gott von Manhattan (Manhattan'ın
İyi Tanrısı)
adlı
radyofonik oyunu da bir yıl
sonra ilk kez burada seslendirildi. 1959'da Savaş
Körleri
Radyofonik Oyun
Ödülünü
alan bu yapıtta,
var olan toplumsal düzen
içinde,
saf aşkın
ve mükemmel
mutluluğun
olanaksızlığı
işlenmektedir.
İnsanların
düzenini
korumakla yükümlü
olan "İyi
Tanrı",
giderek yoğunlaşan
aşkları
yüzünden
gerçeklikten
kaçan
iki sevgiliye suikast düzenlediği
için
mahkemeye çıkarılmıştır,
"İyi Tanrı"ya bütün
geleneklerin bu
şekilde
hiçe
sayılmasıyla
toplum için
bir tehlike doğmuş
oluyordu.

1961'den Sonra:
Düzyazı
50'li yılların
sonu/60'lı yılların
başı
sıralarında
İsviçreli
dram yazarı Max Frisch ile ilişkisi
olan Bachmann, 1961'de Das dreissigste Jahr (Otuzuncu
Yaş) adlı
ilk öykü
kitabını
yazdı.
Kitabın
içindeki
yedi öyküde
ilişkiler
içinde
hapsolan birey ile toplumun baskısına
karşı
koyarak yeni bir hayata başlama
çabalarının
acı
sonuçları
konu alınmıştır.
Olay açısından
kısır
olan bu öyküler,
kuruluşları
açısından
epikten çok
liriktir.
Bunu izleyen yıllarda
Bachmann öykü
çalışmalarına
ara verdi. Besteci Hans Werner Henze'nin Der Prinz von
Hamburg (Homburg Prensi, 1960) ve Der junge Lord. (Genç
Lord, 1965) adlı
operalarının
librettolarını
yazdı.
1964'te Georg Büchner
ödülünü
kazandı.
1973: Malina
Yazarın 50'li yıllardan
beri tasarladığı
"Ölüm
Türleri"
dizisinin tamamlanmış
tek romanı
olan
Malina
1971 yılında
yayınlandı.
(Dizinin diğer
ciltlerine ait taslaklar Bachmann'ın
ölümünden
sonra, 1978'de basıldılar).
Yazar Malina'da romanı
kendi ağzından
anlatarak acımasız
bir biçimde
kendi kendinin analizini yapar.
Ön
planda romanı
anlatan kadınla
iki erkek arasındaki
üçlü
ilişki
konu edilmektedir. Bu iki erkekten biri, Dr. Malina'nın,
kadının
kişiliğinden
ayrılıp
kopmuş
rasyonel yarısı
olduğu
anlaşılır.
Tutuklu bir biçimde
seven yanıyla
pragmatik yanının
bağdaşması
mümkün
değildir.
Bu nedenle kişiliğin
duygusal tarafı
köreltilmeli,
"öldürülmeli"dir.
Bu roman monolog biçiminde
düşünceler
düzeyinde
geçmekte
olup geleneksel bir olaylar dizisine sahip değildir.
1972: Son Yapıtı
Simultan
(1972) adlı öykü kitabında erkeklerin egemen oldukları bir
dünyada, kendi yaşam stratejilerini geliştirmiş olan beş değişik
kadının hayatından ince bir ironiyle örülmüş psikolojik
enstantaneler sunulmuştur. Bunun sonucunda kadınlar daha kaderci
ve sert olmuşlardır. En önemli faktör, çoğu zaman yalnızlıkla
beraber gelen bağımsızlıktır; çünkü ancak bağımsız olan insan
özgürlük içinde "gerçek" bir hayat bulabilir. Yazar 1973'te
Roma'daki evinde çıkan bir yangında ileri derecede yanarak 47
yaşında hayatını kaybetti. Bachmann'ın elinde sigarasıyla uykuya
daldığı tahmin edilmektedir.
Kaynakça:
Yüzyılın 100 Yazarı (Yeni Binyıl)
|