Sevr, bir tükenişin senedidir. 

Lozan ise, Sevr’e giden sürecin tarihsel izlekteki yeni bir aşaması olmaktan öte, “biçilmiş” tarihi aşan bir devrimsel gelişmenin adı ve andıdır.

Bu iki olgu aynı toplumu ilgilendirse birbirine taban tabana zıttır; tamamen asimetriktir.

Bu gerçeğe karşın şimdilerde Lozan ile Sevr karşılaştırılmaya, dahası yer yer Sevr’in “erdemlerinden” dem vurulmaya kalkışılıyor…

Sevr; kaygılı tebaanın kör itaatine dayalı bir monarşinin erki/gücü, birden çok hukuk-ticaret-siyasal katılım kurallarıyla üleştirmesi ve bu düzenin denetimini tümüyle yabancıya ihale etmesinin sonu(cu)dur.

Çivisi çıkmış bir ülkenin boğazlarına kadar Galata bankerlerine duçar oluşunun tablosudur.

Oysa,  Lozan sürecinden Türkiye Cumhuriyeti’ne giden yol: ulusal varlık bilincine dayalı, eşitliği özgürlüğün, özgürlüğü de ‘bütünlüğün’ temeli sayan ve tüm kurallarıyla halk egemenliğinin önünü açan bir çağdaş yapılanmanın yoludur.

Kuruluş böyledir… Ancak,  Kurtuluş Savaşımız öncesi Anadolu’da (Doğu’da Ermeni, Batı’da Rum, diş artığında da Türk devleti) düşleyenler  “yüzlerce yıllık kapanmamış hesapları”nı dayatmaya yeminlidirler.

Belli ki o hesabın boşa çıkmışlığı halen bazılarını incitiyor..

Öylesi gerektiğinde: Musul konusunda olduğu gibi; “ne anlar o Kürtler plebisitten” diyenler, Batı Trakya’nın yaşam gerçeğinin halkoylamasına sunulmasından- belki de Hatay’ınkine benzer bir sonucun- falcılığını yaparak kaçınanlardır.

Şimdilerde ırk, din, dil olgularını manipüle ederek, Türkiye’mizi emperyalizmin sömürü alanında tutsaklamak iştahı iyicene kabarıyor…

Eğitim birliğinin zayıflatıldığı, teknoloji ile modernizmi ayrıştırmış anlayışın dal budak saldığı, “az gelişmiş” yörelerimizde ekonomik sorunlar üzerinden siyasi rantlar yaratıldığı bir dönemde “Lozan ölüyor, Sevr hortluyor mu?” denilebilir.

Ancak ben, dağarcığında ulusal-varlık bilinci bulunduğuna inandığım halkımızın bu tür gelişmelere direneceğine inanıyorum.

Emperyalizme karşı ilk uyanan bu Ulus, günümüzün yeni-emperyal açılımlarına karşı da en son uyuyacak olandır.