|

Mutfak dünyasının seçkin yiyeceklerinden sayılan mantarlar,
belki de en gizemli bitkilerden biridir.
Dünyada yeraltında ve üstünde yetişebilen bir milyon kadar
mantar çeşidi olduğu biliniyor. Fakat uzmanlar bunların çoğunun
yenilmeyecek mantarlar olduğunu vurguluyorlar. Ülkemizin önemli
mantar uzmanı (mikelog) Jilber Barutçiyana göre dünyada çoğunun
tropikal bölgelerde bulunan 150 bin çeşit, ülkemizde ise 200
kadar yenilebilir mantar türü mevcut. Bunlardan ancak 30-35’i
sofralara layık. Restoranlarda kullanılan mantar türü ise 4-5’i
geçmez.
Mantar, yapı itibari ile diğer sebzelere göre çok ilkeldir.
Fotosentez işlevini yapamadığı için ağaç köklerine yapışır ve
şeker ihtiyacını köklerinden temin ederken ağaçlara da mineral
verir. Özellikle fosfor bakımından kuvvetli olan mantarlar
aldığı şeker karşılığı ağaçlara fosfor verir. Diğer bitkilerden
farklı yapıda olan mantarlar içeriğinde glutamik asit
bulundurduğundan içine katıldığı yemeklerin lezzetini
arttırırlar.
Tabii ki bu değerleri muhafaza edebilmek için mantarları
tazeyken tüketmek gerekir. Zira mantar koparıldığı andan
itibaren değerlerini çok hızlı tüketmeye başlar. Dört günlük bir
zaman içerisinde aşağı yukarı besin değerlerinin yarısını
kaybeder. Eğer buzdolabında sıkıca paketlenmiş bir şekilde
saklanırsa mantarın bayatlama hızı düşürülebilir.
Mantarın lezzetini korumak isterseniz kesinlikle yıkamayın ve
soymayın. Ancak nemli bez ile silerek temizleyip kurulayın.
Belki bazı insanlar bunun hijyenik olmadığını düşüneceklerdir.
Fakat ağzının tadını bilenler için bu büyük bir engel değildir.
Mantarların sap kısmı sert veya kılçıklı ise ancak et suyu veya
sebze suyunda tatlandırıcı olarak kullanabilirsiniz. Ayı kösü (boletus)
gibi mantarlarla çok nemli ve ıslak ise kabukları soyulabilir ya
da çok hızlı bir şekilde yıkanıp kurutulabilir. Mantarlar
kesinlikle suda bekletilmeye gelmezler. Sert kabuklu mantarlar
fırçalanarak temizlenebilirler.

Mantar uzmanı Jilber Barutçiyan, sadece İstanbul Belgrad
Ormanı’nda birçok doğal yenilebilir mantar türü olduğundan
bahseder. Mantarı doğada keşfetmek zor değil. Fakat mutlaka bir
uzman yardımı almak gerekir.
Yazı: Vedat Başaran
Fotograf: İbrahim Özbunal
Kaynakça:
SkyLife - Ekim 201 0
Vedat Başaran ve
İbrahim Özbunal'a teşekkürlerimizle
Denizce

21.10.2010
|