Güvenlik / Sağlık  

 Meme Kanseri                                                                              Dr. Nedim İnce

Meme kanseri kadınların korkulu rüyasıdır. Meme kanseri kadınlarda erkeklere göre 100 kat daha sık görülür. Doğa, kadınlarda olmayan prostatın kanserini erkeklerin başına sararak bu alanda kadın-erkek eşitliğini sağlamıştır.

Meme kanserinin kadınlar arasındaki yaygınlığı, hastalığı toplumsal sorun boyutlarına taşımaktadır. Hastalık toplumda her 8 kadından 1’ ni tehdit etmektedir. 1950-70 yılları arasındaki 20 senede ABD’ de 1 milyon kadın meme kanserinden ölmüştür. Bu rakam, aynı dönemde ABD’nin Dünya jandarmalığı nedeniyle çeşitli ülkelerde yol açtığı savaşlarda verdiği kayıplardan çok, verdirdiği kayıplardan ise azdır. Bu bilgilerle kayıp sayısının trajik boyutunu, trajik bir şekilde somutlaştırabiliriz.

Meme kanseri 50 yaşından büyük kadınları daha çok sevmektedir. 50 yaşından sonra, önceye göre 4 kat daha fazla görülen meme kanseri sosyoekonomik durumu daha iyi olan kadınlarda da daha sık görülmektedir. Bunun ilahi adaletten çok östrojen hormonu, geç evlenme ve çocuk emzirme ile ilgisi vardır. Sosyoekonomik durumu iyi olan kadınlarda gelişmelerini erken tamamlamaları nedeniyle adet görmeleri erken olmakta ve menopoz geç gündeme gelmektedir. Bu sürecin uzun olması meme kanserinde riski arttıran Östrojen hormonu ile teması arttırmaktadır. Diğer yandan geç evlenme ve çocuk emzirmeme de meme kanseri riskini arttıran etkenlerdir. Buna şişmanlık da eklenince tehlike daha da artmaktadır. Genetik yatkınlık da söz konusu olan meme kanserinde, ailesinde meme kanseri olan kadınların daha dikkatli olması, tarama programlarına özellikle katılması önerilmektedir.

Egzersiz ki kastedilen asgari haftada 4 gün ve 45 dakika tempolu yürüyüş olup düzenli ve de istikrarlı yapılmasıdır, sebze ve meyveden zengin beslenme, sigaradan kaçınma, aşırı alkol tüketiminden vazgeçme meme kanseri riskini %30-40 azaltmaktadır.

Risk azaltılsa bile devam etmektedir. Ölümcül sonuçlarından kurtulmanın yolu erken tanıdır. Meme kanseri tarama programları ile erken yakalanabilen bir kanser türüdür ve bu durumda tamamen tedavi edilmesi mümkündür.

Erken tanının önemini kavramış olan Sağlık Bakanlığı, Kanserle Savaş Daire Başkanlığına bağlı ‘Kanserde Erken Tanı Merkezleri’ni (KETEM) Mersin de dahil birçok ilde faaliyete geçirmiştir. Hiçbir yakınması olmayan kadınlar bu merkezlere başvurup eğitim hizmetlerinden yararlanmakta, 50 yaşını geçen kadınlar ise meme kanseri taramasından geçirilmektedir.

Eğitim hizmetlerinin en önemlisi kendi kendini meme muayenesidir ki bu yöntemin erken meme kanseri tanısındaki yeri %70 tir. Yani erken meme kanseri tanısı alan kadınların %70’i kendi kendini muayene ederek doktora başvuranlardan oluşur. Diğer bir tarama yöntemi mamografi olup erken tanı için 50 yaşını geçen kadınlarda senede bir kez çektirilmesi önerilir.

Memede sertlik, kitle (meme kitlelerinin %80 ni iyi huylu sadece %20 ‘si kanserdir), meme derisinde kalınlaşma, meme başında içeri çekilme, yara, kızarıklık, kalınlaşma, meme şeklinde değişiklik, asimetri, meme başında akıntı zaman geçirmeden doktora başvurmayı gerektiren başlıca bulgulardır.

Meme kanserinde kesin tanı biyopsi ile konmakta, tedavisi hastalığın tanı konduğu evreye göre cerrahi, radyoterapi, kemoterapi ve hormonoterapi yöntemlerinden bir veya birkaçıyla yapılmaktadır.

Meme kanserine yakalanma riskini doğru davranışlarla azaltmak mümkün iken yaratacağı ölüm riskini de KETEM’lere başvurarak bertaraf etmenin azımsanmayacak bir olasılık olduğunu bilmek yarattığı korkuyu azaltmaktadır.

www.pratikhaber.com

Dr. Nedim İnce'ye teşekkürlerimizle

Denizce

01.05.2007