|
Murat Reis - Hint Kaptanı
(? - 1603)
Türk
denizcisi. Denizciliğe Cezayir'de korsanlıkla başlamıştır.
Turgut Reis'in yanında yetişti. Kanuni Sultan Süleyman zamanında
Osmanlı donanmasına girdi. Piri Reis, Murat Ali Reis komutasında
birçok savaşlarda bulunarak yararlıklar gösterdi.
Barbaros
Hayreddin Paşanın Haçlı Donanması amirali Andrea Doria ile
yaptığı Preveze deniz savaşına (1538) Turgut Reis kumandasında,
reis olarak katıldı. Savaşta gösterdiği başarı ününü arttırdı.
Bu tarihten sonra Turgut Reis'in yanından ayrılmadı. Onunla
deniz savaşlarına katıldı.
Daha sonra
başarılarından ötürü Necit'te Katif sancakbeyliğine getirildi.
Bu sırada Osmanlılar Hint seferlerine başladı. Kanuni ilk defa
Hadım Süleyman Paşa kumandasında bir donanma gönderdi. Portekiz
baskısı altında ezilen Hintli Müslüman tacirler ilk seferde
Osmanlılara yardım etti. Hadım Süleyman Paşadan sonra Hint
kaptanlığına Piri Reis getirildi. Bu sırada Katif'te bulunan
Murat Reis, Basra körfezinin Lahsa kıyısında küçük bir liman
şehri olan Katye sancak beyliğine tayin edildi. Piri Reis
Portekizlilerle yaptığı savaşta yenilince donanmayı Basra'da
bırakarak geri döndü (1552). Hint seferinde başarısızlığa
uğraması yüzünden idam edilen Piri Reis yerine, 1552'de Mısır
kaptanlığına Murat Reis atandı.
Divan Murat
Reis'i Hint kaptanlığına getirdi ve Piri Reis'in Basra'da
bulunan donanmasını onartarak Kızıldeniz'e götürmesi emrini
verdi. Murat Reis 26 parça gemiyi onarttı. Bunlardan sekizini
harekat için Basra'da bırakarak geri kalan 18 parça gemiyle
Şattülarap'tan yola çıktı. Basra körfezini geçerek Hürmüz
boğazından Aden körfezine çıktı, Umman kıyısında seyretmeye
başladı. Burada 25 gemiden kurulu Portekiz donanmasıyla
karşılaştı. Yapılan savaşta her iki taraf da kesin bir sonuç
alamadı. Birkaç Portekiz gemisi batırıldı. Murat Reis iki
gemisini kaybetti. Savaştan ümidini kesen Portekizliler
Hindistan'a doğru çekildiler.
|

Rodos'un
ünlü Murat Reis Camii |
|
Savaş
gücü kırılan Murat Reis bunları takip edemediğinden hasara
uğrayan gemilerle Kızıldeniz'i geçmenin güçlüğünü anlayarak
Basra'ya döndü. Osmanlı Hükümeti bu olayı başarısızlık
sayarak Hint kaptanlığını Murat Reis'ten aldı. Görevi Seydi
Ali Reis'e verdi (1554). Murat Reis de Akdeniz'de başka bir
göreve tayin edildi. II. Selim ve III. Murat zamanlarında
bir çok deniz savaşına katıldı. I. Ahmed zamanında Mora
Sancakbeyi oldu.
Son
olarak Kıbrıs'ın Baf limanı önünde Maltalılarla savaştı.
"Kara Cehennem Cengi" denen bu savaşta, bu adı taşıyan 90
toplu Malta kalyonuna karşı bir gün çarpıştı, sonra
yaralandı. Cengi Osmanlılar kazanarak 10 Malta gemisinden
6'sını esir aldılarsa da çarpışmalarda Murat Reis şehit oldu
ve Rodos'a gömüldü.
Saygı duyulan, cesur ve tedbirli
bir denizci olan Murat Reis'in Rodos'daki mezarı eskiden
denizciler tarafından kutsal bir yer gibi ziyaret edilirdi.
|
|