Farz edelim ki, üniversitede çalışan bir akademisyen ya da öğrencisiniz. Yorucu bir ders temposundan sonra adım atacak haliniz kalmamış. Çalıştığınız işte sizin sorumlu olduğunuz projenin ilk bölümünü zamanında yetiştirmek için, ofise gitmeye karar veriyorsunuz. Dışarı çıktığınız sırada kampus servisini görüp, hemen servise bindiğinizde iş arkadaşınızı görüyorsunuz ve proje hakkında kafanıza takılan sorular için beraberce fikir üretmeye başlıyorsunuz. Bu arada siz çoktan servisten inip, ofisinize varmışsınız bile. Kendi masanıza oturduğunuzda, çoğunu zaten üniversiteden tanıdığınız arkadaşlarla projenin şu anki durumu hakkında görüş alışverişinde bulunuyorsunuz. Kısa bir toplantıdan sonra, elektronik postanıza baktığınızda, akşama sizin oynadığınız üniversite basketbol takımının antrenmanının olduğunu öğreniyorsunuz. Çok fazla vaktiniz olmadığından hemen proje için çalışmaya koyulup, verimli bir 4 saat geçiriyorsunuz, fakat yaptığınız ölçümler istediğiniz gibi çıkmıyor. Diğer arkadaşlarınıza problemin kaynağını bulmak için sorduğunuz soruların cevabı da ne yazık ki yetersiz kalıyor. Bunun üzerine, aynı zamanda tez danışmanınız olan hocanızla görüşüp, onun da fikirlerini almak için okuduğunuz bölümün binasına gidiyorsunuz. Onun size önerdiği çözüm de, gerçekten kendisinin ne kadar da tecrübeli olduğunu gözler önüne seriyor, çünkü o da aynı problemi defalarca yaşamış ve sonunda üstesinden gelmeyi başarmış. Hocanızın size yol göstermesiyle, projenin sonuna gelirken belki de başınıza oldukça dert açabilecek bir sorunu çözmenin verdiği mutlulukla, kampusun içindeki spor salonunun yolunu tutuyorsunuz...

Şirketler İçin Bulunmaz Bir Fırsat

Yukarıda anlattığım olay, hem teknoparkta çalışıp, hem de derslerine devam eden üniversite öğrencilerinin ve akademisyenlerin zamanları kısıtlı olmasına rağmen, her iki tarafı da hiç aksatmadan halledebildiklerini göstermesi açısından oldukça önemli. Dahası eğer bir de yurtta kalıyorsa, gün boyunca o kadar işi halledip, şehir trafiğinde zaman kaybetmeden yurduna dönmesi, bu kişiye dinlenme veya başka işlerine de zaman ayırma imkanı veriyor.

Teknoparklarda yer alan şirketleri en fazla cezbeden konulardan biri de, kendi bünyesinde çalışan kişilerin, üniversite kampüsünün sosyal ve kültürel olanaklarından yararlanmasından ötürü motivasyonlarının oldukça yüksek olması ve üniversite tabanında zaten var olan akademik bilgiye ve gerekli teknik altyapıya her zaman ulaşabilmesi oluyor. Bunun dışında, tipik ofis binalarından uzak, doğayla içi içe bir ortam sunulması ve şirket olarak teknoparka yerleştiğinizde tüm altyapısının hazır olması, şirketlerin teknopark bünyesinde yürüttükleri Ar-Ge projelerine daha fazla kaynak ayırmaları anlamına geliyor.

Teknoparklar ayrıca kendi işini kurmak isteyen girişimciler için de, büyük olanaklar sunuyor. Özellikle yeni kurulan şirketler açısından çeşitli vergi muafiyetlerinden yararlanmak, belli bir riske girerek edindikleri ilk sermayelerini daha fazla üretime yönelik yerlerde kullanmalarına olanak sağlıyor. Bu noktada, teknopark bünyesinde kurulan inkübasyon (kuluçka) merkezleri ile KOSGEB'e bağlı olarak faaliyet yürüten Teknoloji Geliştirme Merkezleri (TEKMER) iş kurmak isteyen girişimcilerin ilk etapta sektörde tutunmalarına yetecek kadar destek ve teşviği sağlayabiliyor.

Türkiye'deki Durum

Ülkemizde, özellikle son senelerde önemi daha da iyi anlaşılan teknoparklar, gün geçtikçe her üniversitenin gözdesi haline geliyor. Şu anda, 12 "teknoloji geliştirme bölgesinin" kuruluşu onaylandı ve bunlardan 6'sı da faaliyete başlamış durumda.

Üniversiteler, teknopark oluşumlarında kaynak ihtiyaçlarını nasıl karşılayacaklarını ve teknoparkın hangi faaliyet alanlarına hizmet edeceğini belirlemek zorundalar. Üstelik belli bir süre sonra dışarıdan hiçbir kaynak almadan kendilerine yeter duruma gelmeleri gerekiyor. Bunun için de, giden firmaların yerine yeni şirketlerin teknoparka dahil edilmesi söz konusu.

Dolayısıyla, teknoparkın hangi alanda faaliyet gösteren firmalara hitap edeceği büyük önem kazanıyor. Bölgedeki sanayi yapılanması detaylı bir şekilde araştırılıp faaliyet alanları belirlendikten sonra, benzer konularda çalışan ve birbirlerini tamamlayıcı çözüm sunma potansiyeline sahip firmaların teknoparka dahil olmasıyla, teknoparkın en önemli amaçlarından biri olan teknolojik gelişim ve şirketler arası sinerji de gerçekleştirilmiş oluyor.

ODTÜ Teknokent de, şirketler arasındaki bu sinerjiyi üniversitenin akademik potansiyeliyle birleştirmiş, Türkiye'deki başarılı örneklerden biri. 1992 yılında çalışmalara başlayan ve 1998 yılında KOSGEB yasasına dayanarak resmen kurulan ODTÜ Teknokent, TÜBİTAK-MAM Teknoparkı ile birlikte, 2001 yılında teknoloji geliştirme bölgeleri yasasının yürürlüğe girmesiyle teknopark unvanını alan ilk kuruluşlardan biri olarak, şu an bünyesinde faaliyet gösteren 117 firmayı üniversiteyle buluşturmuş durumda. Gelişim planlarına göre tüm aşamalar tamamlandığında, 500 şirketin bulunması ve 4 bin kişinin istihdam edilmesi hedefleniyor. ODTÜ Teknokent bünyesinde devam eden 300'den fazla projede, şirketler üniversitedeki öğrenci ve akademisyenlerle birlikte yer alarak, nitelikli işgücünün sağladığı faydalardan sonuna kadar yararlanabiliyorlar.  Özellikle ODTÜ Teknokent'in belirlediği öncelikli sektörlerden bilişim ve elektronik alanlarında, şu anda yılda 2 milyon dolar olan ihracat miktarının, bu yıl 10 milyon dolara kadar çıkarılması hedefleniyor.

ODTÜ Teknokent'de yer alan en başarılı firmalardan biri olan GATE Elektronik, Türkiye'de bu alanda devletin desteği ve üniversitenin işbirliği ile kurulan ilk firma olma özelliği taşıyor. Japonya ile 5 milyon dolarlık bir ihracat anlaşmasına imza atan GATE Elektronik firması, bugün savunma sanayiinin vazgeçilmezlerinden sayılıyor. Firmanın yönetim kurulu başkanı Turgay Maleri'ye göre bu başarının sırrı "hep öğrencilerle iç içe olmak".

    Teknoparklar Zirvesi  

Üniversite - Sanayi ilişkisi ve işbirliğini uzun bir süredir takip eden IEEE ODTÜ, çeşitli etkinliklerde katılımcı şirketlere üniversite - sanayi işbirliği konusunda yapılabilecek çalışmalar ile ilgili bir anket düzenlemiş ve sonuçları çerçevesinde Üniversite - Sanayi İşbirliğini içerecek bir etkinliğin hazırlıklarına başlamış bulunuyor. TÜBİTAK'a bağlı Teknoloji İzleme ve Değerlendirme Başkanlığı'nın (TİDEB) desteği ile Türkiye'de "bilişim" alanında ilk Ar-Ge Proje Pazarı etkinliği, 2003 yılı içerisinde öğrenci projelerinin de katılımıyla gerçekleştirildi. Bu etkinlik sonucunda çıkan tablo, IEEE ODTÜ olarak bizleri üniversite - sanayi işbirliğini inceleme ve araştırma yoluna sevk etti. 2003 yılının yaz mevsimi boyunca yapılan araştırmalar sonucunda, Türkiye'deki Üniversite-Sanayi İşbirliği konusunda kapsamlı bir çalışma ortaya çıktı. Gerek teknopark yönetici ve çalışanlarından, gerekse akademisyenler ve sanayi kesiminden birçok kişiyle yapılan görüşmeleri de kapsayan bu çalışma, IEEE ODTÜ olarak hazırladığımız Biltek dergisinin Sonbahar 2003 sayısında yayımlandı. Bu edindiğimiz bilgiler ve deneyimler ışığında; görüş alışverişine, bilgi ve tecrübe aktarımına olanak sağlayan bir platformda, teknoparkların bir araya gelebileceği bir etkinliğin yapılma fikri ortaya çıktı.

TÜBİTAK'ın desteği ile gerçekleştireceğimiz Teknoparklar Zirvesi'nin öncelikli amacı, hedef kitlede teknoparkların öneminin ve avantajlarının tam olarak anlaşılmasını sağlamak ve teknoparkların kuruluş amacına uygun olarak gerçekleştirilebilecek strateji ve politikaların neler olabileceğinin belirlenmesi için karşılıklı görüş alışverişine imkan sağlamak. Böylece, başarılı uygulamalarda izlenilen metotlar, ilgili kişilere aktarılmış olacak ve bundan sonra gerçekleştirilecek atılımlarda bu örneklerin göz önüne alınması sağlanacak.

Teknopark yönetimlerinin, teknoparklarda bulunan ve bulunmak isteyen şirketlerin, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının, akademisyen ve girişimcilerin katılacağı bu etkinlik; yapısal reformların yapıldığı, kanunların çıkartıldığı ve üniversite-sanayi işbirliği ile Ar-Ge gibi iki önemli kavramın yeni yeni değerinin anlaşılmaya başlandığı şu dönemde, teknoparkların gelişiminde önemli bir rol üstlenecek. Ayrıca bu etkinlik kapsamında girişimcilere, sağlanan destek ve teşvikler konusunda bilgilendirme seminerleri ve başarılı örneklerin tanıtıldığı oturumlar gerçekleştirilecek. Etkinliğin teknoparklar açısından en verimli şekilde geçmesi amaçlandığı için, bu konuda uzman ve yetkili kişilerden oluşan bir Danışma Kurulu etkinlik içeriğinin ve uygulanacak yöntemlerin belirlenmesi için toplandı.

Teknoparklar Zirvesi etkinliğine bağlı olarak, Türkiye'de 27 üniversitede bulunan IEEE Öğrenci Kolları'nın kendi bölgelerindeki teknoparkları, sanayi bölgelerini ve girişimcilere yönelik tüm yapılanmaları tanıması ve sanayi ile başlayacak işbirliklerinin ilk adımı atması amacıyla, IEEE Öğrenci Kolları Sanayi Yakınlaşması Projesi başlatılmış bulunuyor. Bu projeye uluslararası destek almak için AB, Dünya Bankası ve IEEE gibi kurumlara başvurulacak.

Teknoparklar Zirvesi ve Sanayi Yakınlaşması Projesi ile birlikte, üniversitelerin endüstri ile birlikte yapacağı işbirlikleri için büyük bir adım atılmış olacak ve geleceğin girişimcilerinin parlak fikirlerini hayata geçirmelerinde kolaylık sağlanacak.

IEEE-ODTU Nedir?

IEEE-ODTÜ, üye sayısı, yaptığı etkinlikleri, verdiği eğitimler, üyelerine sağladığı teknik, mesleki ve sosyal alanlarda gelişim fırsatları, sosyal etkinlikleri ve daha bir çok faaliyetleriyle 1990 yılında kurulmuş IEEE (Institute of Electrical&Electronics Engineers Inc.)’ye bağlı olarak teknolojik gelişmeyi teşvik amaçlı çalışan ODTÜ'nün en önde gelen öğrenci topluluklarından biridir.

IEEE-ODTÜ Neler Yapıyor?

İletişim

Adres : ODTÜ Elektrik Elektronik Müh. D Binası

No:305 ÇANKAYA 06531 ANKARA

E-posta          :  ieee@ieee.metu.edu.tr

İnternet sitesi: http://www.ieee.metu.edu.tr

Telefon           : 0312-210 1397

TEKNOPARKLAR ZİRVESİ

Danışma Kurulu Üyeleri:

Ferhan Özkan
fozkan@ieee.metu.edu.tr
Teknoparklar Zirvesi Koordinatörü 

   Kaynakça:
   Bilim ve Teknik Dergisi

  S: 437          Nisan-2004

                                                                 Ferhan Özkan'a teşekkürlerimizle

                                                                                   Denizce