| |
http://www.tinaztitiz.com
Şu deyimler ortaya karışık şekilde kullanıldıkça içinden
çıkılmaz bir hal doğuyor. Hani bu kargaşa terim düzeyinde kalsa iyi,
oradan da gündelik yaşamımızın temellerini tehdit etmeye başlıyor.
Konfiçyüs'ün ünlü sözü bir kere daha anılmalı: 'Sözcükler yanlış
olursa cümleler; cümleler yanlış olursa kavramlar bozuk olur.
Kavramlar bozuk olunca halk anlaşamaz; halk anlaşamazsa dirlik
bozulur'.
Dirliğin bozulmasına çok az kaldığı için bir kere de ben yazayım dedim.
Birbirine
karışmış ve herkesin kendi kafasına göre anlam yüklediği birkaç
terim ve bu terimler için anlam önerilerim şunlar:
|
Kavram |
Önerilen tanım |
|
Özgürlük |
Tüm
varlıklara -bitki, hayvan,
insan, taş toprak ilh.- saygının içselleştirilmiş
olması halindeki korkusuzluk ve iç huzuru
durumu |
|
Af |
Uğranılan
–maddi ve/ya manevi- bir
kişisel zararı, herhangi bir karşılık beklemeksizin
–ki aksi halde 'pazarlıkla
vazgeçme olur- karşısındakinin iyi niyet içindeki bir
yanlışına atfederek karşılık vermekten vazgeçme hali.
Uğranılan
zarar kişisel değil de toplu zarar ise bu takdirde, diğer
kişilerin tek tek affa razı olması halinde af mümkün
olabilir. Başkası adına af yapılamaz. |
|
Hoşgörme |
Uğranılan
–maddi ve/ya manevi- bir kişisel zararı, karşısındakini
cezalandırmaya –yaşı, akli
durumu, içinde bulunduğu durumun tahrik ediciliği vb
nedenlerle- ehil görmeyerek karşılık vermekten
vazgeçme hali.
Toplu
zararın hoşgörülebilmesi de af ile benzer koşullara
sahiptir. |
|
Çifte
standart |
Aynı bir
duruma, -tembellik,
adamsendecilik, vurdumduymazlık, acizlik, kişisel çıkar veya
bu gibi nedenlerle- farklı karşılık verilmesi. |
|
Yaptırım ve
yaptırımda acizlik |
Yaptırım, bir kuralın en temeldeki amacına tam hizmet edecek şekilde
uygulanabilmesi karşısındaki engellerin, herhangi bir
istisna gözetilmeden ve engellerin ne pahasına olursa olsun
kaldırılarak uygulanmasıdır.
Yaptırım
acizliği ise, bu tanımın kilit taşı niteliğindeki
'uygulama'ya gücünün, aklının ve/ya gereken diğer
becerilerinin yetmemesidir. |
|
Görmezden
gelme |
Karşılık
verilmesi gerekli ve zorunlu bir durumun,
-tembellik, adamsendecilik, vurdumduymazlık, acizlik,
kişisel çıkar veya bu gibi nedenlerle- görmezden
gelinmesi. |
|
Uygulanamayacak kural koyma |
Yaptırımını
sağlayamayacağını düşünememek eksikliği ile malul kural
koymaktır. |
|
Kural
tanımazlık |
Kendi
tanımladığı gerekçelere dayanarak ve bunu bir alışkanlık
haline getirerek yaşam sürdürmedir. |
|
Kural
tanırlık |
Konulmuş
kurallara uymak, bir yandan da yanlış, haksız, yersiz vb
olarak nitelenebilecek kurallara karşı mücadele etmektir. |
Bu kavramlar içinde
hoşgörme ve af en sık yanlış kullanıma konu olan ve
yaptırım acizliği ile karıştırılan terim olsa gerekir.
Burada verilen
tanımlardan amaç, doğruluğu tartışmaya kapalı hükümler vermek tabii
ki olamaz. Ama rastgele bilinçsiz / bilinçli kullanım nedeniyle
birlikte yaşama iklimini bozan kavramlara dikkat çekmek
amaçlanmıştır.
Bir ortak kavram
tabanı inşa etmeden birlikte yaşamak mümkün müdür?
http://www.tinaztitiz.com
Tınaz Titiz'e teşekkürlerimizle
Denizce

10.05.2011
|
|