Tınaz Titiz       

http://www.tinaztitiz.com  

Geçtiğimiz aylarda Marmarisi ziyaret eden ABD uçak gemisi Theodore Roosevelt de (TR) o kıtada yaşayan insanlar gibi bir lâkap (kolay çağırmak için kullanılan, kişinin bir huyunu, bir özelliğini yansıtan bir adlandırma) taşıyor: "büyük sopa".

Bir gemiye verilmesi düşünülebilecekler içinde en son akla gelebilecek bu lâkap acaba neyin nesidir?

TR (1858-1919), ABD'nin 26. başkanı olup ABD siyasi tarihi açısından en önemli özelliği, başkan seçildiği 1901 yılına kadarki geleneksel dış politika paradigması olan (karışmam-karışmasınlar) politikasını değiştirip (karışırım-karıştırmam) ilkesini yerleştirmesidir.

Bu dış politika ilkesini herkesin kolayca anlayabilmesini teminen söylediği ünlü sözü  yukarıda adı geçen uçak gemisine bu nedenle lâkap olarak verilmiştir: "yumuşak konuş fakat büyükçe bir sopa taşı; daha uzağa gidersin"!

Böyle bakılınca geminin adı tam yerine oturmuyor mu?

Dünya toplumlarını gelişmiş-gelişmemiş, ileri-geri gibi tanımlamak yerine, kendini koruyabilenler-koruyamayanlar skalasında konumlandırmak daha doğru gibi görünüyor. Bu çizgide Türkiye'yi skalanın "koruyamayanlar" ucuna yakın bir yerlere yerleştirmek her halde pek yanlış olmaz.

Toplum kendini hırsızlara, gaspçılara, provakatörlere, işbirlikçilere, kısacası iç ve dış tehdit öğelerine karşı koruyamıyor.

Diyarbakır'da uç veren olayların nedeni olarak uzlaşılan nokta "provokasyon" oldu. Türkçe bir sözcüğün değil de  ne anlama geldiğini belki epey kimsenin bilmediği bir sözcüğün benimsemesi de ilginçtir.

Böyle sözcükler kullanarak sorunları kitlelere açıklamak çoğu zaman işe yarayabilir: toplumsal kargaşaların nedeni provokasyon, hayat pahalılığının nedeni enflasyon, ihracat güçlüklerinin nedeni deflasyon, medya yozlaşmasının nedeni sansasyon, işsizliğin nedeni otomasyon, kanserin nedeni radyasyon, doktor eksiğinin nedeni rotasyon ve bütün bunların nedenlerinin nedeni ise globalizasyon sonucu oluşan transformasyon!

Peki bu provokasyon denilen şey neyin nesidir de hemen her hangi bir kanalla bize eriştiğinde çoluk çocuk ayağa kalkıyor? Bilmem ne TV Danimarka'dan yayın yapıyor bizimkiler yakıp yıkıyor; filan belediye başkanı kaşını kaldırıyor bankalar yakılıyor; hapisteki avukatıyla haber yolluyor bombalar patlıyor, bayram oluyor, cenaze oluyor kalkışma!

Belli ki sorun iki uçlu: birisi provoke edilmeye teşne kitleler, diğeri ve çok daha önemlisi provokatörleri caydırabilecek olan ve TR'in "büyük sopa" ile sembolize ettiği, teknik adlandırmayla "koz" denilebilecek olan "yaptırım gücü" eksiğinde.

Kadınla teması kültürel olarak kesik kesimlerde erkekler nasıl ki her ne görseler "cinsel açıdan provoke olma" nedeni sayarlar, bizde de her vesileyle kalkışan kesimler de belli ki bir şeylerin açlığı içinde kolaylıkla şiddete provoke olabiliyorlar.

Birer canlı organizma olan insanlar gibi onların oluşturduğu toplumlar da gayet doğal olarak iç ve dış provokatörler tarafından sürekli tehdit altındadırlar. Bunu anormal bir durum olarak algılayıp boyuna Danimarka'lılara, Belçika'lılara, Amerika'lılara vs diş gıcırdatmak, kafalarına çuval geçirmek gibi -aptalca- hayallerle avunmak yerine, hangi yetersizliklerimizin bizi bu denli "tahrik edilmeye uygun" hale getirdiğini anlamaya çalışmalıyız.

Medyada ve özellikle internette, çeşitli grup ve kişiler -bir bölümü de arkadaşlarım- uğradığımızı düşündükleri haksızlıklar karşısında köpürüyor, esip gürlüyor ve hattâ kendileri gibi esip gürlemeyenleri duyarsızlıkla (belki de kimbilir işbirlikçilikle) suçluyorlar. Ama bu "koz" konusunu

http://www.tinaztitiz.com/dosyalar/yeni_bilgi_birimi(koz).ppt,

http://www.tinaztitiz.com/dosyalar/alegar_demo_(TR)genis.ppt,

http://www.tinaztitiz.com/dosyalar/talepler.doc,

http://www.tinaztitiz.com/dosyalar/alegar_ozet.doc

anlamaya, anlaşılmasını sağlamak için çaba harcamaya da yanaşmıyorlar. Bunların içinde çok önemli  ve bu işi gerçekten anlaması gerekenler de var, hem de çok.

Öz-savunma (bağışıklık) sistemi bu denli zayıf olarak yaşayamayız!

Sonuçta bu topraklarda yaşayan hiç kimsenin çıkarına olmayacak bir çatışmanın ve ardından da göçüşün içine doğru sistemik biçimde ilerliyoruz. Yapılmaması ve yapılması gereken birer şey aransa herhalde şunlar ilk sıraya oturtulmalıdır:

- Neyin niçin olduğunu anlamaya çalışmalı ve "zaten" bildiğimiz kuruntusundan vazgeçmeliyiz. 

- Mikro-yaklaşımlarla (kepenk açma kapama, belediye başkanlarının abuk sabuk narsizm gösterileri vs) vakit kaybetmeyi bırakıp, büyük resmi görmeye ve bir yandan da bağışıklık sistemimizi oluşturacak omurgayı yani "koz yaklaşımı"nı anlayıp gerçekleştirebilmeliyiz.

Sorunların "kim" tarafı ile uğraşmayı bırakıp, "nasıl" tarafına yönelmeli ve sorun çözme araçlarımızın kabiliyetini  yükseltmenin çarelerini bulmalıyız. Bunun karşısındaki en büyük engel okur-yazar kesimimizin "kim" tarafına takılıp kalmasıdır.

http://www.tinaztitiz.com

Tınaz Titiz'e teşekkürlerimizle

Denizce

18.04.2006