|
TURGUT REİS
(Menteşe yöresi 1485
- Malta 1565)
Anadolu'nun Menteşe (Muğla) yöresinden yoksul bir aileden gelir.
Genç yaşta levent olarak Akdeniz'de korsanlığa başladı ve bir
süre sonra reisliğe yükseldi. Gittiği Cezayir'de Barbaros
Hayreddin'in hizmetine girdi. Barbaros ile birlikte katıldığı
Preveze Deniz Savaşında (28 Eylül 1538) yedek donanmaya komuta
etti ve görevini başarıyla yerine getirdi. Venediklilerin ele
geçirdiği Dalmaçya kıyısındaki Castelnuavo kalesini geri aldı.
Korsika'da Salih Reis ile birlikte Cenovalılara tutsak düştü
(1540). Üç yıl sonra Cenova'yı kuşatan Barbaros tarafından ikisi
de kurtarıldı (1543).
Barbaros'un desteğiyle yeniden bir donanma kurarak Akdeniz'de
korsanlığa başladı. Napoli Körfezine üslenen İspanyol gemilerini
batırdığı gibi, körfez kıyısındaki yerleşim yerlerinden çok
sayıda tutsak aldı. Tunus'ta Küçük Sirte Körfezi'ndeki Cerbe
adasını kendisine üs yaptı, Güney Tunus'ta birçok kıyı kent ve
kasabalarına egemen oldu. İspanyol donanması Cerbe Adasını bir
baskınla kuşattıysa da, Turgut Reis gemilerini yağlı kızaklarla
adanın arka tarafına indirerek düşmandan kurtulmayı başardı. Bu
baskının ardından çeşitli Fas limanlarına üslendi.
Daha
sonra çağırıldığı İstanbul'da kendisine Karlı ili sancakbeyliği
verildi (1551). Kanuni Sultan Süleyman, Trablusgarp alınırsa
buraya onu beylerbeyi atayacağını söyledi. Kent alındıysa da,
beylerbeyliğine Hadım Murat Ağa getirilince, Turgut Reis
Osmanlılara kırılarak Akdeniz'e açıldı (1552).
İki yıl süreyle denizlerde ve kıyı kentlerine yaptığı
baskınlarda önemli başarılar sağladı, 15.000 kadar tutsak ve çok
sayıda ganimetle İstanbul'a döndü ve Trablusgarp beylerbeyliğine
atandı (1554).
Kaptanıderya Piyale Paşa ile birlikte birçok sefere çıktı, Cerbe
savaşında bulundu (1560). İlerlemiş yaşına rağmen katıldığı
Malta kuşatmasında şehit düştü. Türbesi Trablusgarp'tadır.
|