Sevgili Hocamız Türkan Saylan'ı kaybettik

Başkalarının verdiği görevlerle değil...!
Kendini görevlendirerek çevresine, herkese örnek olan
yaşamında ölümsüzlüğe erişen bir bilgeyi kaybettik.

Yasını değil, yolunu tutacağız.

Gün, herkesin kendine soru sorma günüdür.

Asıl üzülünmesi gerekenler,
kaybından dolayı üzüntü duyulmayanlardır

Denizce

13 Aralık 1935 günü İstanbul'da dünyaya geldi. Cumhuriyet döneminin ilk müteahhitlerinden Fasih Galip Bey ile evlendikten sonra Leyla adını alan İsviçreli Lili Mina Raiman çiftinin beş çocuğunun en büyüğüdür. 

1944 – 1946 yıllarında Kandilli İlkokulu ve 1946 – 1953 yıllarında Kandilli Kız Lisesi’nde okumuştur. 1963’de İstanbul Tıp Fakültesini bitirmiştir. 1964 - 1968 yılları arasında Sosyal Sigortalar Nişantaşı Hastanesi’nden Deri ve Zührevi Hastalıklar Uzmanlığını almıştır.

1968 yılında İÜ İstanbul Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı’nda Başasistanlığa başlamıştır. 1971’de İngiliz Kültür Heyeti’nin bursuyla İngiltere’de ileri eğitim görmüş, 1974 de Fransa’da 1976’da yine İngiltere’de kısa süreli çalışmalar yapmış, 1972’de doçent, 1977’de profesör olmuştur.

1976 yılında Lepra (Cüzzam) çalışmalarına başlamış, Cüzzamla Savaş Derneğini kurmuştur. 1986’da kendisine Hindistan’da “Uluslararası Gandhi Ödülü” verilmiştir. 2006 yılına kadar Dünya Sağlık Örgütü’nün Lepra konusunda danışmanlığını yapmıştır. Uluslararası Lepra Birliği’nin (ILU) kurucu üyesidir. Avrupa Dermato Veneroloji Akademisi’nin ve Uluslararası Lepra Derneği’nin üyesidir.

1981-2002 yılları arasında 21 yıl, üniversitedeki görevinin yanında gönüllü olarak Sağlık Bakanlığı İstanbul Lepra Hastanesi Başhekimliği’ni yapmıştır.

1982 – 1987 yılları arasında, İstanbul Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı Başkanlığı’nı, 1981 – 2001 yılları arasında İstanbul Tıp Fakültesi Lepra Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü’nü yürütmüştür. Dermatopatoloji Laboratuvarının, Behçet Hastalığı ve Cinsel İlişkiyle Bulaşan Hastalıklar Polikliniklerinin kurulmasına öncülük etmiştir.  Ayrıca Ulusal Lepra Kontrol Programını koordinatörü olarak proje, planlama ve uygulamaları gerçekleştirmiştir. 

1989’da, bir grup Atatürkçü aydın tarafından devrim yasalarını ve laik düzeni koruyup geliştirmek amacıyla oluşturulan Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği’nin  (ÇYDD) kurucularındandır ve halen Genel Başkanlığını yürütmektedir.

1990’da oluşan “Öğretim Üyeleri Derneği”nin kurucusudur ve ilk dönem II. Başkanlığını yapmıştır.

1990’da oluşturulan “İÜ Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi”nin kuruluşunda görev almış ve 1996’ya kadar Müdür Yardımcılığı ile Kadın Sağlığı derslerinin koordinatörlüğünü yapmıştır.

1995’de mezun olduğu lise için oluşturulan Kandilli Kız Lisesi Kültür ve Eğitim Vakfı (KANKEV)nın kurucusu ve başkanıdır. İstanbul Tabip Odası ve Korunmaya Muhtaç Çocuklar Vakfı üyesidir.

13.12.2002 tarihinde emekli olmuş ve resmi görevlerini devretmiştir.

Gönüllü kuruluş olarak; ÇYDD’nin Genel Başkanlığını, KANKEV Vakfı ile Cüzzamla Savaş Derneği Başkanlığını, sürdürmekteydi.

9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından 31 Mart 2000 tarihinde Sosyal Hizmetler Danışma Kurulu üyeliğine seçilmiştir.

Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından 2 Şubat 2001’de YÖK üyeliğiyle görevlendirilmiş ve bu görev Şubat 2007’de bitmiştir.

2003 – 2004 arasında Başbakanlık İnsan Hakları Danışma Kurulu üyeliği ve İstanbul İl İnsan Hakları Kurulu üyeliklerinde bulunmuştur.

1957'de evlenmiş, iki oğlan çocuk annesi olmuştur. Biri grafiker diğeri hekim iki oğlundan iki torunu vardır. Son 17 yıldır kanser hastası olan ve tedavisi süren Saylan, 18 Mayıs 2009 tarihi saat 04.30 sıralarında vefat etmiştir. Vefat ettiğinde gönüllü kuruluş olarak ÇYDD’nin Genel Başkanlığını, TÜRKÇAĞ ve KANKEV Vakfı Başkanlığı ile Cüzzamla Savaş Derneği ve Vakfı Başkanlığı’nı sürdürmekteydi. 

Yayınları

2005 yılı başı olarak, toplam 440 yayını bulunmaktadır. Bunların 50’si yabancı dergilerde yayınlanmış tıbbi çalışmaları, 204’ü tıbbi, sosyal ve siyasal içerikli gazete makaleleri, 186’sı ise Türkçe tıbbi dergilerde ve kongre kitaplarında yayınlanmış araştırma, derleme ve olgu bildirimleridir.

5 baskı yapan  1. Basamak Sağlık Hizmetlerinde Deri ve Zührevi Hastalıklar El Kitabı adlı ders kitabı, Cumhuriyet Kitap’larında yayınlanan, çocukluk yaşamını anlatan ve 5 baskı yapan  “At Kız”, makalelerini içeren ve 5 baskı yapan Cumhuriyetin Bireyi Olmak, Radyo Cumhuriyet’teki programlarının dökümü olan “Radyo Cumhuriyet’te Çağdaş İnsan Söyleşileri ile İş Bankası’nca yayınlanan, Mehmet Zaman Saçlıoğlu’yla söyleşilerini içeren ve 7 baskı yapan Güneş Umuttan Şimdi Doğar ve Doğan Kitap’ta yayınlanan, Zehra İpşiroğlu’nun sorguladığı  Yapıcılığın Gücü ile son olarak da İskele Yayınları’ndan çıkan Şefik Görkey’le yapılmış Hekim Olmak adlı söyleşileri olmak üzere 5 kitabı bulunmaktadır.

Ödülleri

·         “Uluslararası Gandi Ödülü” Hindistan Hükümeti’nce, 1986

·          “Atatürk İlke ve Devrimleri Ödülü” İstanbul Üniversitesi, 1960

·          “Dowling Kulübü Onur Üyesi” İngiltere Dermatologları Derneği, 1978

·         Kuzey Amerika Klinik Dermatoloji Derneği tarafından Onur Üyesi seçildi, 1996

·         “Atatürk İlke ve Devrimleri Ödülü” İstanbul Üniversitesi (İkinci kez), 1996

·         “Ülkemizde Yılın Kadını Ödülü” 1990,

·         “Melvin Jones Ödülü” Rotary Kulüpleri, 1991

·         “Atatürkçü Düşünceye Hizmet Ödülü” İncirli Lions Kulübü, 1996

·         “Kuvayi Milliye Ödülü” Haliç Rotary Kulübü, 1997

·         “Atatürk Ödülü” Tuzla Rotary Kulübü, 1997

·         “Fahrettin Kerim Gökay Ödülü” Türk  Lions Vakfı, 1997

·         “Türkiye Ziraatçiler Birliği Dayanışma Ödülü” 1998

·         “75. Yıl Ödülü”  Türk Kadınlar Birliği Şişli Şb.,1998

·         “Uğur Mumcu – Muammer Aksoy Ödülü” ADD İstanbul Şubesi, 1999

·         “Rıfat Ilgaz Kültür Merkezi Onur Ödülü” Rıfat Ilgaz Kültür Merkezi, 2000

·         İtalya “Foyer des Artistes Kurumu Ödülü” 2001

·         “Hasta ve Hasta Yakını Hakları Derneği Ödülü” Cüzzamlı Hastalara verdiği uzun süreli hizmet ve getirdiği bakış açısı nedeniyle, 2001

·         “Education and Modernization Award” Atatürk Society of Amerika Amerika / Atatürk Topluluğu, 2001

·         “Sanat Kurumu Onur Ödülü” 2002

·         “Atatürk / Çağdaşlık Ödülü” Dünya Atatürkçü Kuruluşları, 10 Kasım 2003

·         “Üstün Hizmet Ödülü” Yıldız Teknik Üniversitesi, 2004

·         “Eğitim Ödülü”   TED Koleji, 2004

·         “100. Yıl Mesleki Başarı Ödülü” Rotary Kulübü, 2004

·         “İnsan Hakları Ödülü”  İzmir Karşıyaka Belediyesi, 2004

·         “Türkiye’nin En İyi Eğitimcisi” Ödülü  Tempo Dergisi, 2004  

·         “Yılın En Yürekli Kadını Ödülü” Kültür Üniversitesi öğretim üyeleri ve öğrencileri, 2004

·         “Puduhepa Ödülü” Adana Kütür Sanat Derneği, 2005

·         “Meslek Hizmetleri Ödülü” Ankara Emek Rotary Kulübü, Ekim 2005

·         “Toplumsal Barış Ödülü” Barış Radyo, 2005

·         “İnsan Hakları Demokrasi Barış ve Dayanışma Ödülü” SODEV Sosyal Demokrasi Vakfı, 2005

·         “İyi Kalpli Ol Ödülü” Türk Kalp Vakfı, 2006

·         “Yılın Başarılı İş Kadınları Ödülü” Dünya Gazetesi, 2006

·         “ÇEK Eğitim Ödülü” Çağdaş Eğitim Kooperatifi, 2007

·        “Onur Ödülü”, Maltepe Üniversitesi Zirvedekiler İletişim Ödülleri kapsamında Maltepe Üniversitesi, 2007

·        “Yılın Keçisi Ödülü” Gururlu duruşu ve çağdaşlaşma yolundaki inadı nedeniyle  Fethiye / Ölü Denizli Belediye Başkanlığı, 2007

·        “Cumhuriyetimizin Yılmaz Savaşçıları Onur Ödülü” Mersin/Yenice halkının oylarıyla Yenice Belediyesi’nce, 2007

·         “Örnek Kıdemli Vatandaş Ödülü” TÜRYAK ve Hacettepe Üniversitesi’nce 207

·         "Melvin Jones Ödülü” 118. Lion Kulübünce 2. kez 2007

·         “Hizmet Ödülü” Tıp ödülleri kapsamında Bayındır Hastanesi’nce, 2007

·         “Hizmet Ödülü” Eminönü Rotary Kulübü, 2007

·         “Hizmet Ödülü” Metropolitan Rotary Kulübü, 2007

·         “Yılın En Başarılı Kadını Ödülü” Böbrek Vakfı, Mart 2008

·         “Aydınlanma Onur Ödülü” Yeni Kuşak Köy Enstitülüler Derneği, 2008

·         “Margarette Golding Ödülü“ 2008

·         “Yılın Sivil Toplum Önderi”, Ekonomist Dergisi, 2008

·         “Vehbi Koç Vakfı 2009 Ödülü”, Şubat 2009

Türkan Saylan'ın Gençlere Seslenişi

Sevgili Gençler,

Kendinizin bu ülke, bu toplum ve bu dünya için ne denli önemli olduğunuzu hiç aklınızdan çıkarmayın ve kendinizi çağdaş bir insan olmaya hedefleyin, kendinize güvenin, toplumunuzun sorunlarına çözümler üretin, mutlu olun.

Asla sorunun değil, daima çözümün bir parçası olun!

Prof. Dr. Türkan Saylan    
ÇYDD                  
19 Nisan 2005          

Doğu’da bir köy gördüm
dağların arasında,
öyle mahzun, çaresiz,
kalakalmış.
Çıplak kavakları bile
hüzünlü kalemler gibi
kara saplanmış.
Köyün ortasında bir okul
Ve tezek sobasıyla ısınmaya çalışan çocuklar.
Bir bıcırık kız,
Yanında bir karamuk oğlan.
Buz gibi elleri
ama gözleri ahu,
gözleri ceylan.
Adın ne dedim kıza
Dedi: Benim adım Türkan.
Oğlan ekledi: Benimki de Saylan.
Dedim;
Dayan yüreğim dayan.
Madem ki bu çocuklar Türkan
Madem ki bu çocuklar Saylan
Gelecek onlarındır,
Gerisi yalan.
Değişir bu düzen
Döner bu devran

Zülfü Livaneli