Kemal Baral   

Çandarlı Körfezi 

Bademli doğal limanından güneye doğru 3 mil kadar uzaklıkta yüksek bir burun olan ve önünde kayalıklar bulunan Maltepe burnu görülür; bu burundan itibaren doğuya doğru yirmi mil kadar  uzanan Çandarlı körfezine girilmiş olur. Körfez kuzey sahilinde yer alan Çandarlı ilçesinden adını almaktadır ve kuzey doğudan esen kuvvetli rüzgarları ile maruftur. 

Maltepe burnunun bir mil kadar güneyinde İkiz Kardeşler olarak adlandırılan iki yan yana küçük ada ve bunların da bir mil güneyinde daha büyücek ve yüksek Mardaliç adası vardır, bu adanın üstündeki tepede bir kale harabesi göze çarpar; adanın batı sahilinde sivri kayalardan oluşan bir adacık vardır ve sahilden sığlık bir dil bu kayalık adacığa doğru uzanır. Bu dilin her iki tarafında birer koy oluşmuştur, güneyinde kalan koyun denizi berraktır 6 m kadar derinlik vardır poyraz ve gün doğusu havalarda sakin olur sahili kayalıktır; kuzeyinde kalan koy daha küçük ve sahili kumsaldır derinlik 3m kadardır. Bu adanın kuzey doğusuna bakan geniş koyun içine balık çiftlikleri yerleşmiştir, sahilinde bunların kulübeleri bulunmaktadır.

Körfez içerisinde bir çok liman olmakla beraber burada sadece yatçıların işine yarayacak yerlerden bahsetmek durumundayız. Körfezin doğusunda Aliağa ve Nemrut limanlarında petro kimya tesisleri, gemi inşa ve sökme tesisleri, ticari limanlar ve iskeleler mevcuttur, daimi olarak alargada bekleyen birçok gemiler görülür. Kuzey yönünde çoğunlukla sığ ve bataklık olan birkaç doğal koy (Kadırga ve Akça Liman) yatçıların işine yaramaz. Buna mukabil Narlıdere, Denizköy ve Karatuzlar doğal limanlarından sadece kuzey havalarda yararlanmak mümkündür, güneyden esen rüzgarlarda barınılamaz. Körfezin güney kıyılarında birçok güzel koylar vardır ve bunlar tatil siteleri ile yazlıklar tarafından sahilleri doldurulmuş vaziyettedirler, pek çoğu da kuzey rüzgarlarına açık durumdadır. 

Körfez içerisinde yatçıların yararlanabileceği iki yerleşim mevcuttur bunlar kuzeyde Çandarlı limanı ve güneyde Yeni Foça limanı dır.

Çandarlı

İlçenin eski yerleşimi Değirmen burnu üzerinde ve yeni yerleşimler burnun her iki yanında uzanan sahil boyunca yer almaktadır. (N38,55,44- E 26,56,46) Çandarlı kalesi yaklaşımda göze batan en belirgin yapıdır, 14 yy da Cenevizliler tarafından inşa edilmiş, 1500 ve 1950 de onarım görmüştür. Yarımadanın etrafını dolaşan güzel bir yürüyüş yolu ve birçok çay bahçeleri, lokantalar vardır. İlçede her türlü ihtiyaç temini için ulaşım olanakları mevcuttur.

Değirmen burnunun doğusunda kalan koy doğal Çandarlı limanıdır ve kıble ile lodos dışındaki rüzgarlara kapalıdır; koyun ortasında etrafı 100 m ye kadar uzanan sığlık ve kayalık olan Eşek adası yer almaktadır, küçük ve yassı olan bu adacık arazi yapısından zor ayırt edilir bu nedenle gözlemde dikkatli olmalıdır. Limanın kuzey bitimi kumsaldır, küçük bir rıhtım vardır, genellikle üzerine üst üste bordalamış balıkçı motorları ile doludur, sahil boyunda küçük sandal ve tekneler tonozlarda dururlar. Dip balçık olup iyi demir tutar; kuzeyden hemen hemen daima bir esinti hissedilse de deniz kaldırmaz. Alargada kalınıp botla sahile gitmek en doğrusudur. 

Burnun batısında yer alan geniş koya Karatuzlar limanı adı verilir ve kuzey rüzgarları dışındaki tüm rüzgarlara açık bir yerdir; bu koyun batısında Değirmen burnu sahilinde kuzey batı yönüne doğru uzanan ve ucunda doğuya doğru devam eden rıhtımlaması olmayan ve işaret feneri de bulunmayan bir mendirek ile bunun içinde de balıkçı barınağı vardır. Mendireğin 200 m kadar karayel yönünde tehlikeli bir kayalık bulunmaktadır. Mendirek içi zamanla dolmuş ve sığ topuklar oluşmuştur, su kesimi 1,5 m den fazla tekneler için elverişli değildir.

Yeni Foça

Çandarlı Körfezinin güneyinde Yeşilburun ile Burunucu burnu arasında kalan geniş koy Yenifoça limanıdır (N 38,45,00-E 26,51,36); kasaba yerleşimi bu koyun güney sahili boyunca uzanır, sahil yolu üzerinde bir çok lokanta ve çay bahçeleri vardır. Yakın olan İzmir’e devamlı vasıta mevcuttur. Yakıt ve su temin edilebilir.

Liman güney rüzgarlarına kapalıdır fakat, yıldız ve poyraz rüzgarlarına açıktır, karayel de koyun batısına doğru demir atılarak barınılabilir.

Sadece koyun güney dibinde küçük bir balıkçı barınağı mevcuttur bunun içinde kuzey rüzgarlarından korunmak mümkündür. Fakat, mendirek mahalli teknelerle tamamen doludur, gelen yatlara kolaylık göstermek ve yer açmaya çalışmak gibi bir eğilim de göstermiyorlar. Ancak zorda kalınırsa mendireğin uç kısmına kıçtan kara bağlanılabilir ama uzun süreli barınamazsınız.

Koya girişte batıda kalan Başucu burnunun önünde 250 m kadar kuzey doğuya doğru sığlık ve kayalık döküntü olan bir topuk vardır, tehlike arz eder dikkatli olunmalıdır; koyun doğusundaki Yeşil burunun 100m kadar önünde de birbirinden 30m kadar mesafeli üç su üstü kayası mevcuttur.

Yenifoça yatçılar için özellikle gidilecek ve görülecek bir yer değildir, sadece ikmal için ve kısa süreli molalar için düşünülecek bir uğrak noktasıdır.

Çanak Limanı

Yenifoça limanının batısında yer alan önü kayalık ve dik Yıldırımkaya burnundan 3 mil kadar daha batıda ve feneri (Fl2 10s 40m 10M) ile belirgin olan Aslan burnunun 1,5 mil kadar doğusunda yer alan Çanak limanı güney istikametine doğru uzanır, limanın doğu tarafında sahil bir girinti yapar burada güzel bir plaj oluşmuştur; 4 m suda demirlenebilir burası poyraz rüzgarına kapalıdır. Limanın güney yakası da kumsaldır, bir çok tatil siteleri ve sahilde lokantalar plaj tesisleri vardır, mahalli tekneler buralara demirler. Limanın doğusunda kalan koyun içi balık çiftlikleri ile dolmuştur.

Havanın durumuna göre bu doğal limanın içinde uygun bir köşe bularak  korunmak yatçılar için mümkündür.

Çandarlı Körfezinin güney ucunu belirleyen Aslan burnunun biraz batısında sahille arasında kayalık döküntüler bulunan Güvercin adası vardır.

Kemal Baral'a teşekkürlerimizle

Denizce

03.05.2007