| |
Yaban hayatı ve bitki çeşitliliğiyle dünya doğayı koruma
vakfı (wwf) tarafından acil korunması gereken yüz sıcak noktadan
biri seçilen yenice ormanları’nı adımlıyoruz.
Son yıllarda dünyada birçok örneği bulunan ve sayısız
doğaseveri kucaklayan yürüyüş güzergâhları, ülkemiz geneline de
yayılıyor. Geçtiğimiz günlerde Likya, St.Paul ve İstiklal Yolu
gibi işaretlenmiş uzun rotalara, Karabük Yenice Ormanları doğa
yürüyüş parkurları eklendi.
Türkiye’nin En
Büyük Blok Ormanları
Karabük Valiliği’nin Yenice Ormanları Projesi’nde çalışmak
üzere bir bahar sabahı yollara düştüm aylar önce. Karabük-Yenice
arasındaki karayolu, Filyos Çayı ve tren hattının yarenliğinde
tam on altı tüneli aşarak ulaşıyor ilçeye. Sabahları kalın sis
perdesini kuşanan ormanlık bölge, yolculuğu masalsı bir havaya
büründürüyor. Güneye bakan yamaçları, sandal ve çam, kuzey
tarafı ise sarı-beyaz ıhlamur ağaçlarıyla sarmalanan bu
coğrafya, gerçekten çok etkileyici.

Taze sürgünlerin boy vermeye başladığı bir mayıs gününde,
yürüyüş ve bisiklet parkurlarını belirleme çalışmalarına
başlıyoruz. Orman İşletme Müdürlüğü tarafından kendi içinde on
üç bölgeye ayrılan bu bakir alan, geniş orman yollarıyla
birbirine bağlanmış durumda. Bir elimizde GPS, diğer elimizde
boya kutularıyla ormanın derinliklerine doğru yol alıyoruz.
Dalların arasından süzülen gün ışığı benzersiz gölge oyunları
yaratıyor. Kısa ömürlü küçük dereler, köpüren sularıyla dans
ediyor ağaçların arasında. Orman yangınlarını önlemek amacıyla
yapılan göletler, gökyüzünü kıskandırırcasına mavi mavi göz
kırpıyor bize… Kasvetli kış mevsimini geride bırakan kiraz,
badem ve armut ağaçlarının renk renk açan çiçekleri, güzellikte
birbirleriyle yarışıyorlar. Her ağacın, her kayanın anlatacak
bir hikâyesi var burada. Heyecanla yüzümü yalayan deli
rüzgârlar eşliğinde, yeşil sessizliği keşfetmeye koyuluyorum.
Devasa Anıt
Ağaçlar
Kendine has bir mikro klimaya sahip olan Yenice Ormanları’nın
en önemli bölümü, kuşkusuz anıt ağaçların bulunduğu Arboretum
Alanı. Suyun ve nemin yarattığı zengin bitki çeşitliliğinin
ürünü olan anıt ağaçlar, bu doğa harikasının en değerli
hazineleri arasında. Türlerinin diğer örneklerine göre
olağanüstü çap ve boya ulaşan bu nadir ağaçlar, ‘Tabiat Anıtı’
olarak tescil edilmiş ve koruma altına alınmış. Çevreleri iki
ila yedi metre, boyları ise 18 ila 30 metre arasında değişen
Istıranca meşesi, Türk fındığı, porsuk, Kafkas ıhlamuru, dağ
karaağacı ve akçaağaçlarıyla Yenice Ormanları, bir açık hava
müzesi konumunda.
Geride bıraktığımız her ayak izi ayrıntıları keşfetmemize
biraz daha yardımcı olurken, Yenice Kaymakamlığı’nın
koordinasyonunda sürdürülen çalışmalar bir aylık süreyi
dolduruyordu. Bu zaman dilimindeki yoğun uğraşılar; Kavaklı,
Şimşirdere, Çitdere, Kızılkaya, Karakaya ve Göktepe bölgelerinde
yürüyüş ve bisiklet parkurlarının ortaya çıkmasını sağladı.
Orman yolları ve patikalar boyunca GPS koordinatları alındı.
Yürüyüşçülerin işini kolaylaştırmak adına, uluslararası
standartlarda kırmızı-beyaz çizgilerle işaretlendi ve özellikle
kavşak noktalarına yön tabelaları yerleştirildi.

Tüm bu çalışmalar sonucu doğal kaynaklar ve ekolojik değerler
gözetilerek alternatif güzergâhlarla birlikte 396 kilometreye
ulaşan, tam 21 yürüyüş rotası belirlendi. Son aşamada
parkurların detaylı haritalarıyla bezenen ve aynı zamanda Yenice
Kaymakamlığı’nın internet sitesinde
(www.yenice.gov.tr/yenice-kitap/) de yer alan bir rehber kitap
hazırlandı. Kısa, günübirlik ve uzun rotalarıyla her seviyeden
yürüyüşçüye hitap eden Yenice parkurları, doğa tutkunlarına
farklı seçenekler sunuyor. Özellikle Kent Ormanı ile Arboretum
sahası arasındaki altı günlük en uzun parkur, konuklarını bu
etkileyici doğa parçasının hemen hemen tüm güzelliklerinin
sergilendiği müthiş bir maceraya davet ediyor.
Yeni Bir
Ekoturizm Merkezi
Tropik bölgeler dışında dünyanın ender coğrafyalarında
rastlanan anıtsal ağaçları, yemyeşil vadileri, yükseklikleri iki
bin metrelere ulaşan dağları, derin kanyonları, her daim
çağıltılı dereleri, sürpriz şelaleleri, yaban hayatı ve değişik
bitki çeşitliliğiyle Yenice Ormanları, farklı outdoor
aktiviteleri için gerçek bir ekoturizm merkezi aynı zamanda.
Günübirlik veya kamplı yürüyüş güzergâhları ile bisiklet
rotaları dışında; kanyoning, kaya tırmanışı, kuş gözlemi, foto
safari, botanik yürüyüşleri, rafting ve yamaç paraşütü gibi
etkinlikler de yapılabiliyor bu bakir alanda. Ormanın
derinliklerindeki tesisler ve yol boyunca rastlayacağınız
pınarlar, doğaseverlerin macera dolu aktivitelerini
kolaylaştıran unsurlar aynı zamanda.

Tüm bu aktivitelerin merkezi, elbette ki bölgeye adını veren
Yenice ilçesi. Gür orman alanının tam ortasına konumlanan
vadilerin buluşma noktasındaki yeşil Yenice’nin ekonomisi, maden
ocakları ve orman ürünleriyle canlanmış geçmiş yıllarda. Maket
ağaç evler, baston ve tahta kaşıkların hediyelik eşya
tezgâhlarını süslediği ilçenin yeni umudu, eko-turizm
şimdilerde. Buralara kadar gelmişken özgün mimari dokusuyla
dikkat çeken Safranbolu’nun yanı sıra, Eskipazar ilçesine bağlı
ve mozaikleriyle ünlü Hadrianus ören yeri de mutlaka ziyaret
edilmeli.

Kırmızı-beyaz çizgilerle işaretlenmiş patikalarda özgürce
yürümek, doğanın sizin için hazırladığı sürprizlere tanıklık
etmek, eski çağlardan beri maden yıkamada kullanılan antik Küre
havuzunda tarihin gizemli soluğunu hissetmek, çağıltılı
derelerde ve şelalelerde yüzmek, ağaç denizini andıran parıltılı
göletlerde piknik yapmak istiyorsanız yürüyüş botlarını
ayağınıza geçirin ve Yenice’yi keşfe çıkın. Uçsuz bucaksız bir
ağaç müzesine benzeyen ormanda yaşadığınızı yeniden
duyumsayabilmek, yaprakların yeşilden sarıya, kahveden kızıla
dönüşen renk cümbüşünü izleyebilmek için bundan güzel fırsat
olur mu?

Kaynakça:
SkyLife - Kasım 2009
Ersin Demirel'e teşekkürlerimizle
Denizce

09.12.2009
|
|