| |
1. Cirrus Jet Akımları

Başlıca Öngörülenler:
Üst-rüzgârlarda mevcut şiddetli siklon dolayısıyla gelecek 8-15 saat içinde fırtına patlak verebilir.
Başlıca İpuçları:
-
Cirrus başlarından oluşan uzun sıralar, altlarındaki daha yavaş rüzgârların üstüne buz kristalleri yağdırmakta. Güçlü olarak geliştiğinde eğimli çizgisel yağışlar üst rüzgârlar yönünde çekilen bantlar halini alır. Bu yön normal olarak (fotoğrafta gösterildiği gibi) batıdan doğuya veya kuzey-batıdan güney-doğuyadır (Güney Yarı- küresinde güney-batıdan kuzey-doğuyadır).
-
Gökyüzünü bir baştan bir başa kat eder görülen cirrus bulutları 80 knot'un (150 km./saat) üzerinde bir hızla hareket eder görünmektedirler ama bu gözlemlenen hareketleri 100-160 knot'luk bir gerçek jet akımı hızına işaret etmektedir.
-
Dalga (görünümündeki) bulutlar (sağ üstteki manzara), bunlar her zaman yaptıkları gibi, jet akıntılarının yakınlarında rüzgârların, yük seklikle çok çabuk hız değiştirdiği yerlerde şekillenirler.
Açıklaması:
Jet akımları, genç ve dinamik yüzey alçak basınçlarının oluşumunda büyük rol oynarlar. Jet eksenlerinin ekvator tarafında, birkaç yüz millik mesafe içinde gelişirler. Karakteristik jet akımları bulutları da aynı davranışta bulunurlar ve böylece dinamik bir alçak basıncın gelişmekte olduğunu ve yakın zaman içinde bölgede olacağını gösterirler. Oluşmalarını tamamladıklarında, yerleşik bulutlar yoğun olduğundan dağılmaları vakit alır ve böylece varlıklarını, oluşmalarına neden olan alçak basıncın gelişme fazından daha uzun zaman sürdürebilirler. Birbirini kesen rüzgârlar kuralı gerçek bozulmanın olasılığını algılamanıza yardımcı olacaktır.
| Eleman |
Trend |
Normal değişim |
Geliş süresi |
Riski |
Olasılıkla |
| Rüzgâr |
Artar ve güneye doğru geri döner |
Batıdan kuzeybatıya (W-NW) 2 ila 4; güneybatıdan güneydoğuya (SW -SE) 5 ila 8 kuvvetinde |
6 ila 12 saat |
3-6 saat içinde 6 kuvvetinde |
Yılın kış yarısında özellikle denizde şiddetli fırtına |
| Görüş |
İyi veya olağanstü, sonra azalır |
Başlangıçta 48 km. veya daha fazla sonra 16 km. veya daha yakına azalır |
10 ila 15 saat |
Zaman diliminin sonuna doğru deniz ve tepe sisi |
|
| Yağış |
Yağmur veya kar |
Sürekli, sonraları mutedil |
10 ila 15 saat |
Daha sonra yoğun yağmur veya kar |
Eğer hava koşulları gelişmezse hafif veya kesikli yağış |
| Bulut |
2/8 ila 4/8 batı yönünden artarak |
Gerçek bozulma olduğunda 8/8 Cs, sonra 8/8 As, 8/8 Ns, Sc ve pannus |
10 ila 15 saat |
Belirsiz üst bulut yapılanmasına dönüşen 6/8 ila 8/8 Sc |
Eğer koşullar gelişmezse 3/8 ila 6/8 yüksek ve orta bulutlar |
| Sıcaklık |
Soğumaya başlar |
Güneş bulutla örtüldüğünde daha soğuk hissedilir ve rüzgâr artar |
5 ila 10 saat |
Kışın acı soğuk |
Eğer rüzgâr çıkmazsa değişim küçük olur |
| Basınç |
Düşer |
Ci durumunda mutedil düşme ama gittikçe hızlanır. Hızlı düşüş 6 ila 8 kuvvetinde rüzgâr meydana getirir ama büyük düşüş denizde 9 ila 10 kuvvetinde rüzgâr yapabilir |
12 ila 24 saat |
Büyük düşüş ve alçak basıncın çok daha hızlı geçmesi (yarı zamanda) |
Yavaş düşüş, rüzgârın ve diğer olayların o ölçüde daha uzun zaman diliminde artması |
2. Cirrus ve Cirrostratus

Başlıca Öngörülenler:
Olasılıkla alçak basıncın sıcak cephesi geliyor, bağlı olarak rüzgâr artacak ve daha sonra yağmur -veya kışın kar- olası.
Başlıca İpuçları:
-
Kabaca tamamı bir yöne akan eğimli çizgisel yağışla birlikte yukarıdaki oluşum hava koşulunun hızlı gelişecek gibi olduğunu göstermektedir.
-
Birbirini kesen rüzgârlar (üst rüzgârlar gözlemcinin sol tarafından eserken yüzey rüzgârları arkasından esmektedir) bir sıcak hava kütlesinin bölgeye yerleşiminin yolda olduğunu göstermektedir, yani batı tarafında sıcak hava cephesi var. (Güney Yarıküresi için solu sağ olarak alınız.)
-
İyi görüş şartları (eğer varsa bile Cumulus bulutları var) bunun mevcut hava kütlesiyle gelmekte olan arasında sıcaklıkta büyük bir farka neden olacağı açık olan kutupsal hava kütlesi olduğunu göstermektedir. Böyle bir farklılık kuvvetli rüzgârlar ve hava koşulları meydana getirir.
Açıklaması:
Alçak basınç modeli, sıcak cephenin yüzeyle buluştuğu noktadan yüzlerce kilometre öteye uzanan bir sıcak-hava kaması beklentisini gerektirir. Fotoğraftaki cirrus, kamanın ince ucundaki buluttur ve daha kalın bulut tabakaları batıdan itibaren kamanın kalınlaştığı taraftan belirir. Bu çeşit bir gökyüzüne dayalı büyük ölçekli hava bozması tahmini aşağıda verilen bulutların sıcak-cephe dizisiyle de doğrulanmalıdır. Ci bulutlarını Cs'ler (güneş veya ayın etrafında haleler) ve ondan sonra As ve son olarak da yağışa (Sc ve pannus) eşlik eden alçak bulutlarla birlikte Ns takip etmelidir. Kuzey yarıküresinde alçak basınç merkezinin güneyi yönündeki rüzgârlar artar ve ters döner ve kuzeye doğru olanlar artar ve doğru (saat yönünde) dönerler, Güney Yarıküresi için tersi doğru olarak okuyun ve hareket yönlerini tam ters olarak alın.
| Eleman |
Trend |
Normal değişim |
Geliş süresi |
Riski |
Olasılıkla |
| Rüzgâr |
Ters dönüp artarak |
2 ila 4 kuvvetinde güneybatı-güney (SW-S), sonra 5 ila 7 kuvvetinde güney-güneydoğu (S-SE) |
3 ila 8
saat |
8 ila 9 kuvvetinde |
Eğer alçak basınç zayıfsa yazın 4 ila 5 kuvvetinde |
| Görüş |
Artar sonra azalır |
16 ila 21 km. veya daha fazla, yağmurda 3 ila 6 km., karda 800 m. ila 1.6 km. olur |
6 ila 12 saat |
Periyodun sonuna doğru sis |
Hafif yağmurda 6 ila 10 km. |
| Yağış |
Yağmur veya kar |
Sürekli hafiften sürekli orta dereceye döner |
6 ila 12 saat |
Yoğun yağmur, yılın yaz yarısında gökgürültüsü |
Alçak basınç zayıfsa hafif yağmur |
| Bulut |
Tam bulutlanacak şekilde artar |
8/8 Cs sonra 8/8 As sonra 8/8 Sc ve pannus birlikte Ns |
6 ila 12 saat |
Kıyıları ve tepeleri kaplayan 8/8 alçak stratus |
Eğer alçak basınç zayıfsa parçalı gökyüzü |
| Sıcaklık |
Serin |
Rüzgâr artınca daha serin, yağış durumunda daha da serin |
3 ila 8
saat |
Kışın karda acı soğuk |
Eğer alçak basınç zayıfsa küçük değişiklik |
| Basınç |
Düşer |
Orta derece düşmeyi hızlı düşme takip eder |
10 ila 20
saat |
Daha sonra fırtınamsı rüzgârla birlikte büyük düşme |
Alçak basınç zayıfsa yavaş düşme |
3. Sıcak cephe veya yukarı iteleme* (oklüzyon) yaklaşıyor

Başlıca Öngörülenler:
Orta derece bozulma.
Başlıca İpuçları:
-
Üst bulutlar (cirrus) ve orta seviye bulutlan (altostratus) yaklaşıyor.
-
Üst rüzgârlar kuvvetli ve altostratuslar parçalanırken boydan boya izler.
-
En alt seviyedeki bulutlar (altostratuslar) üst bulutların ve rüzgârın, daha alttakinin solundan geldiğini gösterir şekilde dizilmişler (sol dipten sağ üste doğru).
Açıklaması:
Gökyüzünde sıcak cephenin yaklaştığını gösteren işaretler mevcut ama bulut toplanmasında kesintiler var. Ufuktaki As şekilleri, resmin üst tarafındaki cirruslarla aynı yönde dizilmişlerdir. Bu As seviyesindeki rüzgarın Ci seviyesindekine dik olduğu anlamına gelir çünkü Ci rüzgâra eşlik eden akış yönü gösterirken As esintiye dik doğrultuda (birçok kararlı bulutta olduğu gibi) yayılma görüntüsü vermektedir. Sonuç olarak gökyüzü havanın bozması için hazır ama kesiklikler, orta derecede ve belki yavaş değişimle daha fazla rüzgâr ve yağmur geleceğine işaret etmektedir.
| Eleman |
Trend |
Normal değişim |
Geliş süresi |
Riski |
Olasılıkla |
| Rüzgâr |
Orta derece artma ve ters dönme |
Güneybatıdan güneydoğuya (SW-SE) 5 ila 6 kuvvetinde |
6 ila 12 saat |
6 ila 7 kuvvet |
2 ila 5 kuvvetinde siklonik |
| Görüş |
Sonraları azalır |
Yağmurda 3 ila 6 km. karda 800 m. ila 1.6 km. |
6 ila 12 saat |
Yoğun yağmurda 800 m. karda 90 m |
Daha sonra yüksek alanlarda sis |
| Yağış |
Yağmur veya kar |
Sürekli orta derece |
6 ila 12 saat |
Tepelerde yoğun yağmur |
Daha sonra çiseleme |
| Bulut |
Artar |
8/8 As ve Ns |
3 ila
6
saat |
Sonraları 8/8 alçak St |
Sonraları parçalı bulut |
| Sıcaklık |
Serinler |
Rüzgârın artması nedeniyle daha serin |
Takip eden birkaç saat |
Kışın soğuk |
Yazın sonraları sıcak |
| Basınç |
Düşer |
Fazla olmayan düşme ama hızlı olursa kuvvetli rüzgâr getirir |
8 ila
12 saat |
Hızlı düşme fırtına getirir |
2 ila 3 kuvvetinde rüzgârla yavaş düşme |
(*) Bir cephenin aşağı seviyelerden gelip, orada var olan hava kütlesini yukarı doğru itmesi. Tersi de geçerli olmakla beraber, çoğunlukla soğuk cephe, aşağı seviyelerden gelip orada bulunan sıcak hava kütlesini yukarı iterek kaldırır.
4. Sıcak cephe önünde altostratus veya yukarı iteleme

Başlıca Öngörülenler:
Eğer bu gökyüzü 1 no. da anlatılan gökyüzü yapısına arada cirrostratus (haleler) bulutları da olmak koşuluyla uyuyorsa o zaman büyük bir bozulma bekleyin. Eğer 2 no.lu gökyüzü koşullarına uyuyor ve bir miktar da Cs varsa o zaman bozulma bekleyiniz. Eğer 3 no.yu, sıklıkla olduğu gibi Cs olmaksızın ve bulut birikiminde büyük parçalanmalarla birlikte andırıyorsa o zaman orta ölçekli bir bozulma bekleyin.
Başlıca İpuçları:
-
Düz ve güneş ışınlarının gittikçe artarak, aynı bir buzlu camın arkasından bakıyormuşsunuz gibi azaldığı, çoğunlukla şekilsiz gri bir bulut olarak yapılanmıştır.
-
Öncesinde Ci ve Cs bulutları geçmiş olması gerekir, fakat güneş ışığı tamamen kesilirken cumulus bulutları da parçalanacak ve tamamen yok olacaktır.
Açıklaması:
Altostratuslar, burada olduğu gibi Ci ve Cs'leri takip ederlerse yağmurun ve rüzgâr artmasının hemen hemen kesin bir emaresidir. Yavaş ama sürekli kalınlaşma, belirgin şekillerin eksikliği, çamur gibi grilik olmasının hepsi oldukça yakın bir gelecekte hava bozacağı tahminine katkıda bulunur. Rüzgâr güney çeyreklerine doğru (güney- batı veya güney-doğu) ters dönmelidir ve alçak basıncın güney-ilerisine doğru artmalıdır.
| Eleman |
Trend |
Normal değişim |
Geliş süresi |
Riski |
Olasılıkla |
| Rüzgâr |
Hızlı artar ve ters döner |
Kışın 6 ila 7 kuvvetinde yazın 5 ila 6 kuvvetinde |
4 ila 6 saat |
8 ila 10 kuvvet |
Eğer sığ depresyon olursa 4 ila 6 kuvvetinde siklonik |
| Görüş |
Artar sonra azalır |
Onlarca kilometre sonra, yağış sırasında 3 ila 6 km |
2 ila 4 saat |
Karda 800 m. (veya daha az) |
Genellikle iyi |
| Yağış |
Yağmur veya kar |
Sürekli orta derece |
2 ila 4 saat |
Yoğun yağmur veya kar |
Kesikli, hafif yağış |
| Bulut |
Artar ve aşağı iner |
Pannus 5 ve virga 6 ile birlikte 8/8 Ns |
2 ila 4 saat |
Tepelerde ve denizde sis |
Daha sonra parçalı Sc ve St |
| Sıcaklık |
Daha soğuk |
Rüzgârın artmasına ve güneşsiz olmasına bağlı olarak daha soğuk |
Sonraki bir iki saat |
Kışın çok soğuk |
Eğer bulutlar parçalanırsa daha sonra göreceli olarak daha sıcak |
| Basınç |
Düşer |
Orta ve hızlı düşme |
4 ila 6 saat |
Büyük düşme şiddetli fırtınaya sebep olur |
Sığ alçak basınç varsa yavaş düşme |
Kaynakça: Anında Hava Tahmini - Alan Watts
|
|